พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย จตุกกนิบาต · กุฏิทูสกวรรค
๙. กาฬพาหุชาดก เล่ม ๒๗
Text layerBuddha’s wordsItems ๖๑๔–๖๑๗ (Royal Thai)9/10 in กุฏิทูสกวรรค4 editionsThis collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
๓๒๙. กาฬพาหุชาตก (๙)
๙. กาฬพาหุชาดก (๓๒๙)
ว่าด้วยลิงชื่อกาฬพาหุ
(นกแขกเต้าโปฏฐปาทะกล่าวกับนกแขกเต้าราธโพธิสัตว์ผู้เป็นพี่ชายว่า)
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก จตุกกนิบาต กุฏิทูสกวรรค กาฬพาหุชาดก (Royal Thai Volume 27 · Mahachula Volume 27 · Mahamakut Volume 58 · Chaloem Phrakiat Volume 27)
บาลี (มหาจุฬาฯ), vol. 27, pp. 110–111 · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒), vol. 27, pp. 179–180
ยํ อนฺนปานสฺส ปุเร ลภาม
ตนฺทานิ สาขมิคเมว คจฺฉติ
คจฺฉามทานิ วนเมว ราธ
อสกฺกตา จสฺม ธนญฺชยาย.
ลาโภ อลาโภ ยโส อยโส จ
นินฺทา ปสํสา จ สุขํ จ ทุกฺขํ
เอเต อนิจฺจา มนุเชสุ ธมฺมา
มา โสจิ กึ โสจสิ โปฏฺฐปาท.
น้องโปฏฐปาทะเอ๋ย โลกธรรมในหมู่มนุษย์เหล่านี้
คือ ความมีลาภ ไม่มีลาภ มียศ ไม่มียศ
นินทา สรรเสริญ สุข และทุกข์ เป็นของไม่เที่ยง
เจ้าอย่าเศร้าโศกไปเลย จะเศร้าโศกไปทำไม
(นกโปฏฐปาทะกล่าวว่า)
อทฺธา ตุวํ ปณฺฑิตโกสิ ราธ
ชานาสิ อตฺถานิ อนาคตานิ
กถํ นุ สาขามิคํ ทกฺขาม (๑)
นิทฺธาวิตํ ราชกุลโตว ชมฺมํ.
- 1ฉ.สี. ทกฺขิสาม, ม. ทกฺขิยาม
พี่ราธะ พี่เป็นบัณฑิตแแท้ ๆ ย่อมรู้ประโยชน์ที่ยังไม่มาถึง
ทำอย่างไร เราจะเห็นลิงชั่วถูกไล่ออกจากราชตระกูล
(นกราธโพธิสัตว์กล่าวว่า)
จาเลติ กณฺณํ ภกุฏึ กโรติ
มุหุํ มุหุํ ภายเต กุมาเร
สยเมว ตํ กาหติ กาฬพาหุ
เยนารกา ฐสฺสติ อนฺนปานาติ.
กาฬพาหุชาตกํ นวมํ.
End of ๙. กาฬพาหุชาดก