๗. เสนกชาดก เล่ม ๒๗

วิพฺภนฺตจิตฺโต กุปิตินฺทฺริโยสิ

เนตฺเตหิ เต วาริคณา สวนฺติ

กินฺเต นฏฺฐํ กึ ปน ปตฺถยาโน

อิธาคมา พฺราหฺมณ อิงฺฆ (๑) พฺรูหิ.

ท่านมีจิตฟุ้งซ่าน มีดวงตาบอบช้ำ

หยาดน้ำตาก็ไหลออกมาจากนัยน์ตาทั้ง ๒ ของท่าน

อะไรของท่านหาย หรือท่านต้องการอะไรจึงมาที่นี้

พ่อพราหมณ์ เชิญพูดมาเถิด

(พราหมณ์กล่าวว่า)

มิยฺเยถ ภริยา วชโต มมชฺช

อคจฺฉโต มรณมาห ยกฺโข

เอเตน ทุกฺเขน ปเวธิโตสฺมิ

อกฺขาหิ เม เสนก เอตมตฺถํ.

วันนี้ เมื่อข้าพเจ้าไปถึงบ้าน ภรรยาต้องตาย

เมื่อไปไม่ถึงบ้าน ข้าพเจ้าต้องตาย เทวดาบอกไว้

เพราะทุกข์นี้ ข้าพเจ้าจึงหวาดกลัว

ท่านเสนกบัณฑิต โปรดบอกเหตุนี้แก่ข้าพเจ้า

(เสนกบัณฑิตกล่าวว่า)

พหูนิ ฐานานิ วิจินฺตยิตฺวา

ยเมตฺถ วกฺขามิ ตเทว สจฺจํ

มญฺญามิ เต พฺราหฺมณ สตฺตุภสฺตํ

อชานโต กณฺหสปฺโป ปวิฏฺโฐ.

ข้าพเจ้าพิจารณาเหตุหลายประการแล้ว

กล่าวเหตุใดในเหตุนี้ เหตุนั้นแน่นอนจักเป็นเรื่องจริง

พ่อพราหมณ์ ข้าพเจ้าเข้าใจว่า งูเห่าได้เลื้อยเข้าไป

ในถุงย่ามข้าวสัตตุของท่าน โดยท่านไม่รู้ตัว

อาทาย ทณฺฑํ ปริสุมฺภ ภสฺตํ

ปสฺเสฬมูคํ อุรคํ ทุชิวฺหํ (๑)

ฉินฺทชฺช กงฺขํ วิจิกิจฺฉิตานิ

ภุชงฺคมํ ปสฺส ปมุญฺจ ภสฺตํ.

ท่านจงเอาท่อนไม้เคาะถุงย่ามดูเถิด

จะเห็นงูมีลิ้นสองแฉก มีน้ำลายฟูมปาก

ท่านจะตัดความเคลือบแคลงสงสัยเสียได้วันนี้

ท่านจะได้เห็นงู จงแก้ถุงย่ามเถิด

(พระศาสดาตรัสว่า)

สํวิคฺครูโป ปริสาย มชฺเฌ

โส พฺราหฺมโณ สตฺตุภสฺตํ ปมุญฺจิ

อถ นิกฺขมิ อุรโค อุคฺคเตโช

อาสีวิโส สปฺโป ผณํ กริตฺวา.

พราหมณ์นั้นมีท่าทางสยดสยอง

ได้แก้ถุงย่ามข้าวสัตตุออกท่ามกลางชุมชน

ขณะนั้น งูร้ายมีพิษร้ายแรงเลื้อยออกมาแผ่พังพาน

(พราหมณ์กล่าวสดุดีพระราชาว่า)

สุลทฺธลาภา ชนกสฺส รญฺโญ

โย ปสฺสตี เสนกํ สาธุปญฺญํ

วิวฏฺฏจฺฉโท นุสิ สพฺพทสฺสี

ญาณํ นุ เต พฺราหฺมณ ภึสรูปํ.

พระเจ้าชนกทรงได้ลาภดีแล้วที่ได้ทรงพบเสนกะผู้มีปัญญาดี

พราหมณ์ ท่านเปิดเผยข้อที่ปกปิดได้หนอ

เห็นทุกสิ่งทุกอย่าง ญาณของท่านมีกำลังยิ่งนัก

(พราหมณ์ต้องการจะสดุดีเสนกบัณฑิต จึงกล่าวว่า)

------ อิมานิ เม สตฺตสตานิ อตฺถิ

คณฺหาหิ สพฺพานิ ททามิ ตุยฺหํ

ตยา หิ เม ชีวิตมชฺช ลทฺธํ

อโถปิ ภริยายมกาสิ โสตฺถึ.

ข้าพเจ้ามีทรัพย์อยู่ ๗๐๐ กหาปณะนี้

เชิญรับไปทั้งหมดเถิด ข้าพเจ้าให้ท่าน

เพราะข้าพเจ้าได้ชีวิตในวันนี้ก็เพราะท่าน

ซ้ำท่านยังได้ทำความสวัสดีแก่ภรรยาของข้าพเจ้าด้วย

(เสนกบัณฑิตกล่าวว่า)

น ปณฺฑิตา เวตนมาทิยนฺติ

จิตฺราหิ คาถาหิ สุภาสิตาหิ

อิโตปิ เต พฺราหฺมณ ททนฺตุ วิตฺตํ

อาทาย ตฺวํ คจฺฉ สกํ นิเกตนฺติ.

เสนกชาตกํ (๑) สตฺตมํ.

บัณฑิตทั้งหลายย่อมไม่รับค่าจ้าง

เพราะคาถาอันวิจิตรที่กล่าวดีแล้ว พ่อพราหมณ์

แต่นี้ไป ขอให้คนทั้งหลายจงช่วยกันให้ทรัพย์แก่ท่าน

ท่านจงนำไปยังที่อยู่ของตนเถิด

เสนกชาดกที่ ๗ จบ