๒. มโนชชาดก เล่ม ๒๗

ยถา จาโป นินฺนมติ ชิยา จาปิ นิกุชฺชติ ๓

หญฺญเต นูน มโนโช มิคราชา สขา มม ฯ

เหตุใดลูกศรจึงไม่หลุดไปจากแหล่ง และสายจึงหดหู่เข้ามา พระยาเนื้อชื่อมโนชะสหายของเรา คงถูกเขาฆ่าตายเป็นแน่.

หนฺททานิ วนนฺตานิ ปกฺกมามิ ยถาสุขํ

เนตาทิสา สขา โหนฺติ ลพฺภา เม ชีวโต สขา ฯ

ผิฉะนั้น บัดนี้ เราจะหลีกไปชายป่าตามความสบาย ธรรมดาสหายผู้ตายแล้วเช่นนี้ไม่มี เราผู้มีชีวิตอยู่พึงได้สหาย.

น ปาปชนสํเสวี อจฺจนฺตํ สุขเมธติ

มโนชํ ปสฺส เสมานํ คิริยสฺสานุสาสนี ๑ ฯ

๑ ม. ส ผาติ ฯ ๒ ม. อคฺคินิกาสิผาลิมํ ฯ ๓ ม. นิกูชติ ฯ

บุคคลผู้คบหากับปาปชน ย่อมไม่ได้ความสุขยืนนาน จงดูพระยาเนื้อชื่อมโนชะ มาคบกับสุนัขจิ้งจอก ทำตามคำสอนของสุนัขจิ้งจอก

น ปาปสมฺปวงฺเกน มาตา ปุตฺเตน นนฺทติ

มโนชํ ปสฺส เสมานํ อจฺฉนฺนํ สมฺหิ โลหิเต ฯ

มารดาย่อมไม่ยินดีกับบุตรผู้คบหาปาปชน จงดูแต่พระยาเนื้อชื่อมโนชะคบกับสุนัขจิ้งจอก นอนจมเลือดอยู่.

เอวมาปชฺชเต โปโส ปาปิโย จ นิคจฺฉติ

โย เว หิตาน วจนํ น กโรติ อตฺถทสฺสินํ ฯ

บุรุษมาถึงความเป็นอย่างนั้นบ้าง จะต้องถึงความเลวทรามต่ำช้า ผู้ใดไม่ทำตามคำของบุคคลผู้หวังความเกื้อกูล ช่วยชี้ประโยชน์ให้ ผู้นั้นเป็นผู้เลวทรามต่ำช้า.

เอวญฺจ โส โหติ ตโตว ๒ ปาปิโย

โย อุตฺตโม อธมชนูปเสวี

ปสฺสุตฺตมํ อธมชนูปเสวึ ๓

มิคาธิปํ สรวรเวคนิทฺธุตํ ฯ

อนึ่ง ผู้ใดเป็นคนชั้นสูงแต่มาคบหากับคนชั้นต่ำ ผู้นั้นเป็นคนเลวทรามต่ำช้ากว่าเขาเสียอีก อย่างนี้ จงดูแต่ราชสีห์เป็นสัตว์ชั้นสูงเป็นใหญ่กว่ามฤคชาติ แต่มาคบหากับสุนัขจิ้งจอกผู้ชั่วช้า ต้องตายด้วยกำลังลูกศรของนายพราน.

นิหียติ ปุริโส นิหีนเสวี

น จ หาเยถ กทาจิ ตุลฺยเสวี

เสฏฺฐมุปคมญฺจ อุเทติ ขิปฺปํ

ตสฺมา อตฺตโน อุตฺตรํ ๔ ภเชถาติ ฯ

มโนชชาตกํ ทุติยํ ฯ

บุรุษผู้คบหากับคนเลวทราม ย่อมเลวทราม ผู้คบหากับคนที่เสมอกับตนย่อมไม่เสื่อมในกาลไหนๆ เมื่อจะเข้าไปคบหากับคนที่ดีกว่าตน ควรรีบเข้าไปคบหา เพราะฉะนั้น จงคบแต่ผู้ที่ดีกว่าตน.

จบ มโนชชาดกที่ ๒.