๔. มาตุโปสกคิชฌชาดก เล่ม ๒๗

(พระโพธิสัตว์กล่าวว่า)

{๙๘๙} [๑๐๐๑] ดูก่อนยักษ์ เมื่อเป็นเช่นนั้น ท่านจงมีความสุขพร้อมด้วยญาติ ทั้งปวงเถิดทรัพย์เราก็ได้แล้วและพระดำรัสสั่งของ พระราชาเราก็ได้สนองแล้ว

๔. มาตุโปสกคิชฌชาดก (๓๙๙)

ว่าด้วยพญาแร้งเลี้ยงแม่

(แร้งโพธิสัตว์ติดบ่วงอยู่รำพึงรำพันว่า)

{๙๙๐} [๑๐๐๒] พ่อแม่ผู้แก่เฒ่าซึ่งอยู่ที่ซอกเขาจักทำอย่างไรหนอ เราหรือก็ติดบ่วงอยู่ในอำนาจของนายพรานเสียแล้ว

(ลูกนายพรานจึงถามว่า)

{๙๙๑} [๑๐๐๓] ดูก่อนแร้ง เหตุไรเจ้าจึงครํ่าครวญอยู่เล่า การคร่ำครวญของ เจ้าจะได้อะไรขึ้นมานกพูดภาษามนุษย์ได้ เราไม่เคยได้ยิน หรือเห็นมาก่อนเลย(แร้งตอบว่า)

{๙๙๒} [๑๐๐๔] ข้าพเจ้าต้องเลี้ยงดูพ่อแม่ผู้แก่เฒ่าซึ่งอยู่ที่ซอกเขา ทั้งสองท่าน จักทำอย่างไร เพราะข้าพเจ้าอยู่ในอำนาจของท่านเสีย แล้ว(ลูกนายพรานจึงถามว่า)

{๙๙๓} [๑๐๐๕] เขาพูดกันว่าแร้งมองเห็นซากศพได้ไกลถึงร้อยโยชน์ เหตุไฉน ท่านแม้จะติดข่ายและบ่วงอยู่ก็ไม่รู้ตัว

(แร้งตอบว่า)

{๙๙๔} [๑๐๐๖] เมื่อใด จะมีความเสื่อม สัตว์ถึงคราวจะสิ้นชีวิต เมื่อนั้นถึงแม้จะติดข่ายและบ่วงอยู่ก็ยังไม่รู้ตัว(ลูกนายพรานกล่าวว่า)

{๙๙๕} [๑๐๐๗] เจ้าจงไปเลี้ยงดูพ่อแม่ผู้แก่เฒ่าซึ่งอยู่ที่ซอกเขาเถิด เราอนุญา ให้เจ้ากลับไปหาพวกญาติโดยสวัสดี(แร้งกล่าวว่า)

{๙๙๖} [๑๐๐๘] ดูก่อนนายพราน เมื่อเป็นเช่นนั้น ท่านจงเพลิดเพลินพร้อมกับ ญาติทั้งปวงเถิดข้าพเจ้าจะไปเลี้ยงดูพ่อแม่ผู้แก่เฒ่าซึ่งอยู่ที่ซอกเขา

๕. ทัพพปุปผชาดก (๔๐๐)

ว่าด้วยโทษของการโต้เถียงกัน

(นากที่หากินนํ้าลึกพูดกะนากที่หากินตามฝั่งว่า)

{๙๙๗} [๑๐๐๙] ดูก่อนผู้เจริญ ผู้เที่ยวหากินตามฝั่ง ขอให้จงตามเรามา เรา จับปลาใหญ่ได้ตัวหนึ่ง มันพาฉันไปด้วยกําลังแรง(นากที่หากินตามฝั่งกล่าวว่า)

{๙๙๘} [๑๐๑๐] ดูก่อนผู้เจริญ ผู้เที่ยวหากินในน้ำลึก จงจับปลาให้มั่นด้วยกำลัง เราจักจับยกปลานั้นขึ้น เหมือนครุฑคาบพญานาคฉะนั้น