๑๐. พกพรหมชาดก เล่ม ๒๗

ทฺวาสตฺตติ โคตม ปุญฺญกมฺมา

วสวตฺติโน ชาติชรํ อตีตา

อยมนฺติมา เวทคู พฺรหฺมปตฺติ

อสฺมาภิชปฺปนฺติ ชนา อเนกา.

ข้าแต่พระโคดม พวกข้าพระองค์ทั้ง ๗๒ คน

ได้กระทำบุญไว้ มีอำนาจ พ้นชาติและชรา

การถึงความเป็นพรหมนี้เป็นชาติสุดท้าย สำเร็จด้วยพระเวท

ชนทั้งหลายมิใช่น้อยกล่าวนมัสการพวกข้าพระองค์

(พระผู้มีพระภาคตรัสว่า)

อปฺปญฺจ เหตํ (๑) น หิ ทีฆมายุ

ยํ ตฺวํ พก มญฺญสิ ทีฆมายุํ

สตํ สหสฺสาน นิรพฺพุทานํ

อายุํ ปชานามิ ตวาห พฺรเหฺม.

ท้าวพกพรหม ท่านสำคัญอายุใดว่ายืนยาว

ความจริงอายุนั้นน้อย ไม่ยืนยาวเลย

เราตถาคตทราบอย่างชัดแจ้ง

ถึงอายุ ๑๐๐,๐๐๐ นิรัพพุทะของท่าน

(พกพรหมกราบทูลว่า)

อนนฺตทสฺสี ภควาหมสฺมิ

ชาติชฺชรํ โสกมุปาติวตฺโต

กึ เม ปุราณํ วตสีลวตฺตํ

อาจิกฺข เมตํ ยมหํ วิชญฺญํ.

ข้าแต่พระผู้มีพระภาค พระองค์ตรัสว่า

เราตถาคตเป็นผู้เห็นไม่มีที่สิ้นสุด

พ้นชาติ ชรา และความโศกเสียได้

พรตและศีลครั้งก่อนของข้าพระองค์เป็นเช่นไร

ขอพระองค์จงตรัสบอกพรตและศีล

ที่ข้าพระองค์ควรจะรู้แก่ข้าพระองค์

(พระผู้มีพระภาคตรัสว่า)

ยํ ตฺวํ อปาเยสิ พหู มนุสฺเส

ปิปาสิเต ฆมฺมนิ สมฺปเรเต

ตนฺเต ปุราณํ วตสีลวตฺตํ

สุตฺตปฺปพุทฺโธว อนุสฺสรามิ.

ท่านได้ช่วยให้มนุษย์เป็นจำนวนมากที่มีความกระหาย

ถูกความร้อนแผดเผาให้ได้ดื่มน้ำ

นั่นเป็นพรตและศีลครั้งก่อนของท่าน

เราตถาคตระลึกได้เหมือนหลับแล้วตื่นขึ้นมา

ยํ เอณิกูลสฺมึ ชนํ คหีตํ

อโมจยี คยฺหก นิยมานํ

ตนฺเต ปุราณํ วตสีลวตฺตํ

สุตฺตปฺปพุทฺโธว อนุสฺสรามิ.

การที่ท่านได้ปล่อยหมู่ชนซึ่งถูกจับที่ฝั่งแม่น้ำเอณินำไปเป็นเชลย

นั่นเป็นพรตและศีลครั้งก่อนของท่าน

เราตถาคตระลึกได้เหมือนหลับแล้วตื่นขึ้นมา

คงฺคาย โสตสฺมึ คหีตนาวํ

ลุทฺเทน นาเคน มนุสฺสกปฺปา

อโมจยิ ตฺวํ พลสา ปสยฺห

ตนฺเต ปุราณํ วตสีลวตฺตํ

สุตฺตปฺปพุทฺโธว อนุสฺสรามิ.

ท่านใช้กำลังเข้าข่ม ได้ปลดปล่อยเรือที่พญานาคดุร้าย

ยึดไว้ที่กระแสแม่น้ำคงคาเพราะต้องการจะทำลายมนุษย์

นั่นเป็นพรตและศีลครั้งก่อนของท่าน

เราตถาคตระลึกได้เหมือนหลับแล้วตื่นขึ้นมา

กปฺโป จ เต ปตฺถจโร (๑) อโหสิ

สมฺพุทฺธิมนฺตํ วตินํ อมญฺญํ

ตนฺเต ปุราณํ วตสีลวตฺตํ

สุตฺตปฺปพุทฺโธว อนุสฺสรามิ.

อนึ่ง เราตถาคตได้เคยเป็นศิษย์ของท่านชื่อว่ากัปปะ

สำคัญท่านว่ามีปัญญา ประกอบด้วยวัตรปฏิบัติ

นั่นเป็นพรตและศีลครั้งก่อนของท่าน

เราตถาคตระลึกได้เหมือนหลับแล้วตื่นขึ้นมา

(พกพรหมกล่าวสดุดีพระผู้มีพระภาคว่า)

อทฺธา ปชานาสิ มเมตมายุํ

อญฺญํปิ ชานาสิ ตถา หิ พุทฺโธ

ตถา หิ ตายํ ชลิตานุภาโว

โอภาสยํ ติฏฺฐติ พฺรหฺมโลกนฺติ.

พกพฺรหฺมชาตกํ (๑) ทสมํ. กุกฺกุวคฺโค ปฐโม. ตสฺสุทฺทานํ

วรกณฺณิก จาปวโร สุตโน

อถ คิชฺฌ สโรหิตมจฺฉวโร

ปุน ทสณฺณก เสนก ยาจนโก

อถ เวริ สพฺรหฺมพเกน ทสาติ.

อายุของข้าพระองค์นี่ พระองค์ทรงทราบชัดแน่นอน

ทั้งอย่างอื่นก็ยังทรงทราบด้วย

เพราะพระองค์ทรงเป็นพุทธะอย่างแท้จริง

เพราะพระองค์ทรงเป็นพุทธะนั่นแหละจึงทรงมีอานุภาพ

รุ่งเรืองอย่างนี้ ทรงทำพรหมโลกให้สว่างไสวอยู่

พกพรหมชาดกที่ ๑๐ จบ

กุกกุวรรคที่ ๑ จบ

รวมชาดกที่มีในวรรคนี้

๑. กุกกุชาดก ๒. มโนชชาดก

๓. สุตนชาดก ๔. มาตุโปสกคิชฌชาดก

๕. ทัพภปุปผชาดก ๖. ทสัณณกชาดก

๗. เสนกชาดก ๘. อัฏฐิเสนชาดก

๙. กปิชาดก ๑๐. พกพรหมชาดก