๓. จัมเปยยกจริยา เล่ม ๓๓

[๑๕] พราหมณ์อาลัมพายน์ถูกคนอกตัญญูบอกแล้ว จึงได้จับเราใส่ไว้ในตะกร้า ให้เราเล่น(ระบำงู)ในที่นั้น ๆ[๑๖] แม้เมื่อพราหมณ์อาลัมพายน์ใส่เราไว้ในตะกร้า แม้เมื่อบีบเราด้วยฝ่ามือ เราก็ไม่โกรธเพราะเรากลัวศีลของเราจะขาด[๑๗] สำหรับเรา การบริจาคชีวิตของตนเป็นเรื่องเบายิ่งกว่าหญ้า แต่การล่วงละเมิดศีลของเราเป็นเหมือนดังพลิกปฐพี[๑๘] เราพึงสละชีวิตของเรา ๑๐๐ ชาติเนือง ๆ เราไม่ทำลายศีล แม้เพราะเหตุแห่งทวีปทั้ง ๔

[๑๙] ถึงแม้เราจะถูกพราหมณ์อาลัมพายน์ใส่ไว้ในตะกร้า เราก็มิได้ทำจิตให้โกรธเคืองเพื่อรักษาศีล เพื่อบำเพ็ญศีลบารมีให้บริบูรณ์ ฉะนี้แล

จบ ภูริทัตตจริยาที่ ๒

๓. จัมเปยยนาคจริยา

ว่าด้วยจริยาของจัมเปยยกนาคราช

{๑๓} [๒๐] อีกเรื่องหนึ่ง เมื่อเราเป็นพญานาคชื่อจัมเปยยกะผู้มีฤทธิ์มาก แม้ในกาลนั้นเราก็เป็นผู้ประพฤติธรรม เพียบพร้อมด้วยศีลวัตร[๒๑] หมองูได้จับเราผู้ประพฤติธรรมรักษาอุโบสถให้เล่นระบำอยู่ใกล้ประตูพระราชวัง

[๒๒] หมองูนั้นคิดเอาสีเช่นใด คือ สีเขียว สีเหลือง หรือสีแดง เราก็เปลี่ยนไปตามจิตของเขา แปลงกายให้เหมือนที่เขาคิด

[๒๓] เราได้ทำนํ้าให้เป็นบกบ้าง ได้ทำบกให้เป็นน้ำบ้าง ถ้าแหละเราโกรธเคืองต่อหมองูนั้น ก็พึงทำเขาให้เป็นเถ้าได้ฉับพลัน[๒๔] ถ้าเราจักตกอยู่ในอำนาจจิต เราก็จักเสื่อมจากศีล เมื่อเราเสื่อมจากศีล ประโยชน์อันสูงสุดจะไม่สำเร็จ[๒๕] กายของเรานี้จะแตกไป จะกระจัดกระจายอยู่ ณ ที่นี้เหมือนแกลบกระจัดกระจายอยู่ก็ตามที เราก็จะไม่ทำลายศีล ฉะนี้แล

จบ จัมเปยยนาคจริยาที่ ๓

๔. จูฬโพธิจริยา

ว่าด้วยจริยาของจูฬโพธิปริพาชก

{๑๔} [๒๖] อีกเรื่องหนึ่ง เมื่อเราเป็นปริพาชกชื่อจูฬโพธิผู้มีศีลงาม เราเห็นภพโดยเป็นสิ่งน่ากลัวจึงออกบวชเป็นดาบส[๒๗] นางพราหมณีผู้มีผิวพรรณดังทองซึ่งเป็นภรรยาของเรา แม้นางก็มิได้อาลัยในวัฏฏะ ออกบวชเป็นตาปสินี[๒๘] เราทั้งสองไม่มีความอาลัย ตัดพวกฟ้องขาด ไม่ห่วงใยในตระกูลและหมู่ญาติ เที่ยวไปยังหมู่บ้านและนิคมจนมาถึงพระนครพาราณสี[๒๙] เราทั้งสองอยู่ที่นั้นอย่างมีปัญญาไม่เกี่ยวข้องในตระกูลและคณะเราทั้งสองอยู่ในพระราชอุทยานที่ไม่พลุกพล่าน สงัดเสียง