arnon.worldเข้าสู่ระบบ

พระอภิธรรมปิฎก · ปัฏฐาน

เหตุทุกมัคคารัมมณัตติกะ เล่ม ๔๔

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๗๐๘–๗๔๘ (ฉบับหลวง)มี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ

พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ เหตุทุกมัคคารัมมณัตติกะ (ฉบับหลวง เล่ม ๔๔ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๔ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๙๐ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๔)

ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๔๔ หน้า ๑๙๑–๒๐๐

หน้า ๑๙๑

(อนุโลมะก็ดี ปัจจนียะก็ดี อนุโลมปัจจนียะก็ดี ปัจจนียานุโลมะก็ดี แห่งปัญหาวารในกุสลติกะ นับไว้แล้วอย่างไร พึงนับอย่างนั้น)

จบ เหตุทุกมิจฉัตตนิยตติกะ

๑. เหตุทุกะ ๑๖. มัคคารัมมณติกะ

๑. มัคคารัมมณปทะ ๑. ปฏิจจวาร

ปัจจยจตุกกะ - เหตุปัจจัย

{๗๐๘} [๔๕๓] อาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งมีมรรคเป็นอารมณ์ สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งมีมรรคเป็นอารมณ์ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วารอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งมีมรรคเป็นอารมณ์ สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งมีมรรคเป็นอารมณ์ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วารอาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งมีมรรคเป็นอารมณ์ และที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งมีมรรคเป็นอารมณ์ สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งมีมรรคเป็นอารมณ์ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาร (ย่อ)

{๗๐๙} [๔๕๔] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาร

ในอารัมมณปัจจัย ” ๙ ”

ในอธิปติปัจจัย ” ๙ ” ...

ในกัมมปัจจัย ” ๙ ” ...

ในอวิคตปัจจัย ” ๙ ” (ย่อ)

นเหตุปัจจัย

{๗๑๐} [๔๕๕] อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งมีมรรคเป็นอารมณ์ สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งมีมรรคเป็นอารมณ์ เกิดขึ้น เพราะนเหตุปัจจัย (ย่อ)

หน้า ๑๙๒

{๗๑๑} [๔๕๖] ในนเหตุปัจจัย มี ๑ วาร

ในนอธิปติปัจจัย ” ๙ ”

ในนปุเรชาตปัจจัย ” ๙ ”

ในนปัจฉาชาตปัจจัย ” ๙ ”

ในนอาเสวนปัจจัย ” ๙ ”

ในนกัมมปัจจัย ” ๓ ”

ในนวิปากปัจจัย ” ๙ ”

ในนมัคคปัจจัย ” ๑ ”

ในนวิปปยุตตปัจจัย ” ๙ ” (ย่อ)

{๗๑๒} ในนอธิปติปัจจัย กับเหตุปัจจัย มี ๙ วาร (ย่อ)

{๗๑๓} ในอารัมมณปัจจัย กับนเหตุปัจจัย ” ๑ ” (ย่อ)

(สหชาตวารก็ดี ปัจจยวารก็ดี นิสสยวารก็ดี สังสัฏฐวารก็ดี สัมปยุตต วารก็ดี พึงให้พิสดารเหมือนกับปฏิจจวาร)

๑. มัคคารัมมณปทะ ๗. ปัญหาวาร

ปัจจยจตุกกะ - เหตวาทิปัจจัย

{๗๑๔} [๔๕๗] สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งมีมรรคเป็นอารมณ์ เป็นปัจจัยแก่ สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งมีมรรคเป็นอารมณ์ โดยเหตุปัจจัย มี ๓ วาร{๗๑๕} สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งมีมรรคเป็นอารมณ์ เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรม ที่เป็นเหตุ ซึ่งมีมรรคเป็นอารมณ์ โดยอธิปติปัจจัย มีอย่างเดียว คือ สหชาตาธิปติปัจจัย มี ๓ วารสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งมีมรรคเป็นอารมณ์ เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งมีมรรคเป็นอารมณ์ โดยอธิปติปัจจัย มีอย่างเดียว คือ สหชาตาธิปติปัจจัย มี ๓ วาร

หน้า ๑๙๓

{๗๑๖} สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งมีมรรคเป็นอารมณ์ เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรม ที่เป็นเหตุ ซึ่งมีมรรคเป็นอารมณ์ โดยอนันตรปัจจัย (ย่อ)

{๗๑๗} [๔๕๘] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

ในอธิปติปัจจัย ” ๖ ”

ในอนันตรปัจจัย ” ๙ ”

ในสมนันตรปัจจัย ” ๙ ”

ในสหชาตปัจจัย ” ๙ ”

ในอัญญมัญญปัจจัย ” ๙ ”

ในนิสสยปัจจัย ” ๙ ”

ในอุปนิสสยปัจจัย ” ๙ ”

ในอาเสวนปัจจัย ” ๙ ”

ในกัมมปัจจัย ” ๓ ”

ในอาหารปัจจัย ” ๓ ”

ในอินทริยปัจจัย ” ๙ ”

ในฌานปัจจัย ” ๓ ”

ในมัคคปัจจัย ” ๙ ”

ในสัมปยุตตปัจจัย ” ๙ ”

ในอัตถิปัจจัย ” ๙ ”

ในนัตถิปัจจัย ” ๙ ”

ในวิคตปัจจัย ” ๙ ”

ในอวิคตปัจจัย ” ๙ ” (ย่อ)

ปัจจนียุทธาระ

{๗๑๘} [๔๕๙] สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งมีมรรคเป็นอารมณ์ เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งมีมรรคเป็นอารมณ์ โดยสหชาตปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอุปนิสสยปัจจัย (ย่อ)

หน้า ๑๙๔

{๗๑๙} [๔๖๐] ในนเหตุปัจจัย มี ๙ วาร

ในนอารัมมณปัจจัย ” ๙ ” (ย่อ)

{๗๒๐} ในนอารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มี ๓ วาร (ย่อ)

{๗๒๑} ในอธิปติปัจจัย กับนเหตุปัจจัย ” ๓ ” (ย่อ)

(อนุโลมะก็ดี ปัจจนียะก็ดี อนุโลมะปัจจนียะก็ดี ปัจจนียานุโลมะก็ดี แห่งปัญหาวารในกุสลติกะ นับไว้แล้วอย่างไร พึงนับอย่างนั้น)

๒. มัคคเหตุกปทะ ๑. ปฏิจจวาร

ปัจจยจตุกกะ - เหตุปัจจัย

{๗๒๒} [๔๖๑] อาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งมีมรรคเป็นเหตุ สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งมีมรรคเป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วารอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งมีมรรคเป็นเหตุ สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งมีมรรคเป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วารอาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งมีมรรคเป็นเหตุ และที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งมีมรรคเป็นเหตุ สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งมีมรรคเป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาร (ย่อ)

{๗๒๓} [๔๖๒] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาร

ในอารัมมณปัจจัย ” ๙ ”

ในอธิปติปัจจัย ” ๙ ” ...

ในอาเสวนปัจจัย ” ๙ ”

ในกัมมปัจจัย ” ๙ ”

ในอาหารปัจจัย ” ๙ ”

ในอินทริยปัจจัย ” ๙ ” ...

ในอวิคตปัจจัย ” ๙ ” (ย่อ)

หน้า ๑๙๕

{๗๒๔} [๔๖๓] อาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งมีมรรคเป็นเหตุ สภาวธรรมที่ เป็นเหตุ ซึ่งมีมรรคเป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะนอธิปติปัจจัย (ย่อ)

{๗๒๕} [๔๖๔] ในนอธิปติปัจจัย มี ๖ วาร

ในนปุเรชาตปัจจัย ” ๙ ”

ในนปัจฉาชาตปัจจัย ” ๙ ”

ในนกัมมปัจจัย ” ๓ ”

ในนวิปากปัจจัย ” ๙ ”

ในนวิปปยุตตปัจจัย ” ๙ ” (ย่อ)

{๗๒๖} ในนอธิปติปัจจัย กับเหตุปัจจัย มี ๖ วาร (ย่อ)

{๗๒๗} ในเหตุปัจจัย กับนอธิปติปัจจัย ” ๖ ” (ย่อ)

(สหชาตวารก็ดี ปัจจยวารก็ดี นิสสยวารก็ดี สังสัฏฐวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี พึงให้พิสดารเหมือนกับปฏิจจวาร)

๒.มัคคเหตุกปทะ ๗. ปัญหาวาร

ปัจจยจตุกกะ - เหตุปัจจัยและอธิปติปัจจัย

{๗๒๘} [๔๖๕] สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งมีมรรคเป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งมีมรรคเป็นเหตุ โดยเหตุปัจจัย มี ๓ วาร{๗๒๙} สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งมีมรรคเป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งมีมรรคเป็นเหตุ โดยอธิปติปัจจัย มีอย่างเดียว คือ สหชาตาธิปติปัจจัย มี ๓ วารสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งมีมรรคเป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรม ที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งมีมรรคเป็นเหตุ โดยอธิปติปัจจัย มีอย่างเดียว คือ สหชาตาธิปติปัจจัย มี ๓ วาร (ย่อ)

หน้า ๑๙๖

{๗๓๐} [๔๖๖] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

ในอธิปติปัจจัย ” ๖ ”

ในสหชาตปัจจัย ” ๙ ”

ในอัญญมัญญปัจจัย ” ๙ ”

ในนิสสยปัจจัย ” ๙ ”

ในอุปนิสสยปัจจัย ” ๙ ”

ในกัมมปัจจัย ” ๓ ”

ในอาหารปัจจัย ” ๓ ”

ในอินทริยปัจจัย ” ๙ ”

ในฌานปัจจัย ” ๓ ”

ในมัคคปัจจัย ” ๙ ”

ในสัมปยุตตปัจจัย ” ๙ ”

ในอัตถิปัจจัย ” ๙ ”

ในอวิคตปัจจัย ” ๙ ” (ย่อ)

ปัจจนียุทธาระ

{๗๓๑} [๔๖๗] สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งมีมรรคเป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งมีมรรคเป็นเหตุ โดยสหชาตปัจจัยเป็นปัจจัย โดยอุปนิสสยปัจจัย (ย่อ)

{๗๓๒} [๔๖๘] ในนเหตุปัจจัย มี ๙ วาร

ในนอารัมมณปัจจัย ” ๙ ” (ย่อ)

{๗๓๓} ในนอารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มี ๓ วาร (ย่อ)

{๗๓๔} ในอธิปติปัจจัย กับนเหตุปัจจัย ” ๓ ” (ย่อ)

(อนุโลมะก็ดี ปัจจนียะก็ดี อนุโลมปัจจนียะก็ดี ปัจจนียานุโลมะก็ดี แห่งปัญหาวารในกุสลติกะ นับไว้แล้วอย่างไร พึงนับอย่างนั้น)

หน้า ๑๙๗

๓. มัคคาธิปติปทะ ๑. ปฏิจจวาร

ปัจจยจตุกกะ - เหตุปัจจัย

{๗๓๕} [๔๖๙] อาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งมีมรรคเป็นอธิบดี สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งมีมรรคเป็นอธิบดี เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วารอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งมีมรรคเป็นอธิบดี สภาวธรรมที่ไม่ เป็นเหตุ ซึ่งมีมรรคเป็นอธิบดี เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วารอาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งมีมรรคเป็นอธิบดี และที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งม <*> มรรคเป็นอธิบดี สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งมีมรรคเป็นอธิบดี เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาร (ย่อ)

{๗๓๖} [๔๗๐] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาร

ในอารัมมณปัจจัย ” ๙ ” ...

ในกัมมปัจจัย ” ๙ ”

ในอาหารปัจจัย ” ๙ ” ...

ในอวิคตปัจจัย ” ๙ ” (ย่อ)

นอธิปติปัจจัย

{๗๓๗} [๔๗๑] อาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งมีมรรคเป็นอธิบดี สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งมีมรรคเป็นอธิบดี เกิดขึ้น เพราะนอธิปติปัจจัย (ย่อ)

{๗๓๘} [๔๗๒] ในนอธิปติปัจจัย มี ๙ วาร

ในนปุเรชาตปัจจัย ” ๙ ”

ในนปัจฉาชาตปัจจัย ” ๙ ”

ในนอาเสวนปัจจัย ” ๙ ”

ในนกัมปัจจัย ” ๓ ”

ในนวิปากปัจจัย ” ๙ ”

เชิงอรรถ (ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙))
  1. <*>มี - ผู้รวบรวม
หน้า ๑๙๘

ในนวิปปยุตตปัจจัย มี ๙ วาร (ย่อ)

{๗๓๙} ในนอธิปติปัจจัย กับเหตุปัจจัย มี ๙ วาร (ย่อ)

{๗๔๐} ในเหตุปัจจัย กับนอธิปติปัจจัย ” ๙ ” (ย่อ)

(สหชาตวารก็ดี ปัจจยวารก็ดี นิสสยวารก็ดี สังสัฏฐวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี พึงให้พิสดารเหมือนกับปฏิจจวาร)

๓. มัคคาธิปติปทะ ๗. ปัญหาวาร

ปัจจยจตุกกะ - เหตวาทิปัจจัย

{๗๔๑} [๔๗๓] สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งมีมรรคเป็นอธิบดี เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งมีมรรคเป็นอธิบดี โดยเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

{๗๔๒} สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งมีมรรคเป็นอธิบดี เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งมีมรรคเป็นอธิบดี โดยอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาร

{๗๔๓} สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งมีมรรคเป็นอธิบดี เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรม ที่เป็นเหตุ ซึ่งมีมรรคเป็นอธิบดี โดยอธิปติปัจจัย มี ๒ อย่าง คือ อารัมมณาธิปติปัจจัย สหชาตาธิปติปัจจัย มี ๓ วารสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งมีมรรคเป็นอธิบดี เป็นปัจจัยแก่สภาว ธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งมีมรรคเป็นอธิบดี โดยอธิปติปัจจัย มี ๒ อย่าง คือ อารัมมณาธิปติปัจจัย สหชาตาธิปติปัจจัย มี ๓ วารสภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งมีมรรคเป็นอธิบดี และที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งมี มรรคเป็นอธิบดี เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งมีมรรคเป็นอธิบดี โดยอธิปติปัจจัย มีอย่างเดียว คือ อารัมมณาธิปติปัจจัย มี ๓ วาร (ย่อ)

{๗๔๔} [๔๗๔] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

ในอารัมมณปัจจัย ” ๙ ”

หน้า ๑๙๙

ในอธิปติปัจจัย มี ๙ วาร

ในอนันตรปัจจัย ” ๙ ”

ในสมนันตรปัจจัย ” ๙ ”

ในสหชาตปัจจัย ” ๙ ”

ในอัญญมัญญปัจจัย ” ๙ ”

ในนิสสยปัจจัย ” ๙ ”

ในอุปนิสสยปัจจัย ” ๙ ”

ในอาเสวนปัจจัย ” ๙ ”

ในกัมมปัจจัย ” ๓ ”

ในอาหารปัจจัย ” ๓ ”

ในอินทริยปัจจัย ” ๙ ”

ในฌานปัจจัย ” ๓ ”

ในมัคคปัจจัย ” ๙ ”

ในสัมปยุตตปัจจัย ” ๙ ”

ในอัตถิปัจจัย ” ๙ ” ...

ในอวิคตปัจจัย ” ๙ ” (ย่อ)

ปัจจนียุทธาระ

{๗๔๕} [๔๗๕] สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งมีมรรคเป็นอธิบดี เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งมีมรรคเป็นอธิบดี โดยอารัมมณปัจจัย เป็นปัจจัยโดยสหชาตปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอุปนิสสยปัจจัย (ย่อ)

{๗๔๖} [๔๗๖] ในนเหตุปัจจัย มี ๙ วาร

ในนอารัมมณปัจจัย ” ๙ ” (ย่อ)

{๗๔๗} ในนอารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มี ๓ วาร (ย่อ)

{๗๔๘} ในอารัมมณปัจจัย กับนเหตุปัจจัย ” ๙ ” (ย่อ)

หน้า ๒๐๐

(อนุโลมะก็ดี ปัจจนียะก็ดี อนุโลมปัจจนียะก็ดี ปัจจนียานุโลมะก็ดี แห่งปัญหาวารในกุสลติกะ นับไว้แล้วอย่างไร พึงนับอย่างนั้น)

จบ เหตุทุกมัคคารัมมณติกะ

๑. เหตุทุกะ ๑๗. อุปปันนติกะ

๑. อุปปันนปทะ ๗. ปัญหาวาร

ปัจจยจตุกกะ - เหตุปัจจัย และอุปนิสสยปัจจัย

{๗๔๙} [๔๗๗] สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเกิดขึ้นแล้ว เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเกิดขึ้นแล้ว โดยเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

{๗๕๐} สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งเกิดขึ้นแล้ว เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งเกิดขึ้นแล้ว โดยอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาร

{๗๕๑} สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเกิดขึ้นแล้ว เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเกิดขึ้นแล้ว โดยอธิปติปัจจัย มีอย่างเดียว คือ สหชาตาธิปติปัจจัย มี ๓ วารสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งเกิดขึ้นแล้ว เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งเกิดขึ้นแล้ว โดยอธิปติปัจจัย มี ๒ อย่าง คือ อารัมมณาธิปติปัจจัย สหชาตาธิปติปัจจัย มี ๓ วาร{๗๕๒} สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเกิดขึ้นแล้ว เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเกิดขึ้นแล้ว โดยสหชาตปัจจัย (ย่อ)

สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งเกิดขึ้นแล้ว เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ ไม่เป็นเหตุ ซึ่งเกิดขึ้นแล้ว โดยอุปนิสสยปัจจัย มี ๒ อย่าง คือ อารัมมณูปนิสสยปัจจัย ปกตูปนิสสยปัจจัย ... ที่เป็นปกตูปนิสสยปัจจัย ได้แก่ บุคคล อาศัยอุตุที่เกิดขึ้นแล้ว ทำฌานให้เกิดขึ้น ทำวิปัสสนา ... ทำมรรค ... ทำอภิญญา ... ทำสมาบัติให้เกิดขึ้น (ย่อ)

จบ เหตุทุกมัคคารัมมณัตติกะ