พระอภิธรรมปิฎก · ปัฏฐาน
สัปปัจจยทุกกุสลัตติกะ เล่ม ๔๔
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๐๖๕–๑๐๘๒ (ฉบับหลวง)มี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ สัปปัจจยทุกกุสลัตติกะ (ฉบับหลวง เล่ม ๔๔ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๔ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๙๐ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๔)
ฉบับมหามกุฏฯ พิมพ์อรรถกถาไว้ในเล่มเดียวกับพระไตรปิฎก ข้อความในหน้านี้จึงมีอรรถกถาปนอยู่
ไทย (มหามกุฏฯ) เล่ม ๙๐ หน้า ๓๔๗–๓๕๓
สัปปัจจยทุกกุสลติกะ
(๗. สัปปัจจยทุกะ ๑. กุสลติกะ)
กุศลบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๑๐๖๕] ๑. กุศลธรรมที่เป็นสัปปัจจยธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็นสัปปัจจยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๑๐๖๖] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระ ในอธิปติปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ.
ปัจจนียนัย
๑. นอธิปติปัจจัย
[๑๐๖๗] ๑. กุศลธรรมที่เป็นสัปปัจจยธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็นสัปปัจจยธรรม เกิดขึ้น เพราะนอธิปติปัจจัย
การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ
[๑๐๖๘] ในนอธิปติปัจจัย มี ๑ วาร ในนปุเรชาตปัจจัย มี ๑ วาระในนปัจฉาชาตปัจจัย มี ๑ วาระ ในนอาเสวนปัจจัย มี ๑ วาระ ในนกัมม-ปัจจัย มี ๑ วาระ ในนวิปากปัจจัย มี ๑ วาระ ในนวิปปยุตตปัจจัยมี ๑ วาระ.
สหชาตวาระก็ดี ปัจจยวาระก็ดี นิสสยวาระก็ดี สังสัฏฐวาระก็ดี
สัมปยุตตวาระก็ดี พึงให้พิสดารเหมือนปฏิจจวาระ.
กุศลบทปัญหาวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๑๐๖๙] ๑. กุศลธรรมที่เป็นสัปปัจจยธรรม เป็นปัจจัยแก่
กุศลธรรมที่เป็นสัปปัจจยธรรม ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๑๐๗๐] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระ
ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ.
อกุศลบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๑๐๗๑] ๑. อกุศลธรรมที่เป็นสัปปัจจยธรรม อาศัยอกุศล-
ธรรมที่เป็นสัปปัจจยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๑๐๗๒] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระ
ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ.
แม้ในสหชาตวาระ ฯลฯ ในปัญหาวาระ ก็มี ๑ วาระ ทุกปัจจัย
อัพยากตบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๑๐๗๓] ๑. อัพยากตธรรมที่เป็นสัปปัจจยธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นสัปปัจจยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๑๐๗๔] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระ
ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ.
ปัจจนียนัย
การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ
[๑๐๗๕] ในนเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ในนอารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระในนอธิปติปัจจัย มี ๑ วาระ ในปัจจัยทั้งปวง มี ๑ วาระ.
อัพยากตบทปัญหาวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๑๐๗๖] ๑. อัพยากตธรรมที่เป็นสัปปัจจยธรรม เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรมที่เป็นสัปปัจจยธรรม ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย
๒. อารัมมณปัจจัย
[๑๐๗๗] ๑. อัพยากตธรรมที่เป็นสัปปัจจยธรรม เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรมที่เป็นสัปปัจจยธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย
๒. อัพยากตธรรมที่เป็นอัปปัจจยธรรม เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรมที่เป็นสัปปัจจยธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัยฯลฯ
๙. อุปนิสสยปัจจัย
๑. อัพยากตธรรมที่เป็นสัปปัจจยธรรม เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรมที่เป็นสัปปัจจยธรรม ด้วยอำนาจของอุปนิสสยปัจจัย
๒. อัพยากตธรรมที่เป็นอัปปัจจยธรรม เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรมที่เป็นสัปปัจจยธรรม ด้วยอำนาจของอุปนิสสยปัจจัย
มีอย่างเดียว คือที่เป็น อารัมมณูปนิสสยะ
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๑๐๗๘] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ
ในอธิปติปัจจัย มี ๒ วาระ ในอนันตรปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ ในปุเรชาต-ปัจจัย มี ๑ วาระ ในปัจฉาชาตปัจจัย มี ๑ วาระ ในปัจจัยทั้งปวง มี ๑ วาระในอวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ.
ปัจจนียนัย
การยกปัจจัยในปัจจนียะ
[๑๐๗๙] ๑. อัพยากตธรรมที่เป็นสัปปัจจยธรรม เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรมที่เป็นสัปปัจจยธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย,เป็นปัจจัย ด้วยอำนาจของสหชาตปัจจัย, เป็นปัจจัย ด้วยอำนาจของอุปนิสสยปัจจัย.
๒. อัพยากตธรรมที่เป็นอัปปัจจยธรรม เป็นปัจจัยแก่
อัพยากตธรรมที่เป็นสัปปัจจยธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย,เป็นปัจจัย ด้วยอำนาจของอุปนิสสยปัจจัย.
การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ
[๑๐๘๐] ในนเหตุปัจจัย มี ๒ วาระ ในนอารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระฯลฯ
อนุโลมปัจจนียนัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลมปัจจนียะ
[๑๐๘๑] เพราะเหตุปัจจัย ในนอารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระ... ฯลฯ
ปัจจนียานุโลมนัย
การนับจำนวนวาระในปัจจนียานุโลม
[๑๐๘๒] เพราะนเหตุปัจจัย ในอารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ... ฯลฯ
สัปปัจจยทุกกุสลติกะ จบ
สังขตทุกกุสลติกะ
(๘. สังขตทุกะ ๑. กุสลติกะ)
กุศลบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๑๐๘๓] ๑. กุศลธรรมที่เป็นสังขตธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็นสังขตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
พึงให้พิสดารเหมือนสัปปัจจยทุกะ.
สังขตทุกกุสลติกะ จบ
จบ สัปปัจจยทุกกุสลัตติกะ