นเหตุสเหตุกทุกกุสลัตติกะ เล่ม ๔๔

นเหตุสเหตุกทุกกุสลติกะ

(๖. นเหตุสเหตุกทุกะ ๑. กุสลติกะ)

กุศลบทปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๑๐๔๘] ๑. กุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุธรรม แต่เป็นสเหตุกธรรมอาศัยกุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุธรรม แต่เป็นสเหตุกธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย ฯลฯ

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๐๔๙] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระ

ในปัจจัยทั้งปวง มี ๑ วาระ ในอวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ.

ปัจจนียนัย

การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ

[๑๐๕๐] ในนอธิปติปัจจัย มี ๑ วาระ ในนปุเรชาตปัจจัย มี ๑ วาระฯลฯ ในนวิปากปัจจัยมี ๑ วาระ ในนวิปปยุตตปัจจัย มี ๑ วาระ.

แม้ในปัญหาวาระก็มี ๑ วาระ ทุกปัจจัย.

อกุศลบทปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๑๐๕๑] ๑. อกุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุธรรม แต่เป็นสเหตุก-

ธรรม อาศัยอกุศลธรรมที่ไม่ใช่เหตุธรรม แต่เป็นสเหตุกธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ฯลฯ

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๐๕๒] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระ

ในปัจจัยทั้งปวง มี ๑ วาระ ในอวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ.

ไม่มีด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย แม้ในปัญหาวาระก็มี ๑ วาระ ทุกปัจจัย.

เหตุปัจจัยสำหรับบททั้ง ๓ เหล่านั้น (คือกุศลบท อกุศลบท อัพยากต-บท) แม้ในปัญหาวาระ ก็ไม่มี.

อัพยากตบทปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๑๐๕๓] ๑. อัพยากตธรรมที่ไม่ใช่เหตุธรรม แต่เป็นสเหตุก-ธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่ไม่ใช่เหตุธรรม แต่เป็นสเหตุกธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๒. อัพยากตธรรมที่ไม่ใช่เหตุธรรม แต่เป็นอเหตุก-

ธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่ไม่ใช่เหตุธรรม แต่เป็นสเหตุกธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๓. อัพยากตธรรมที่ไม่ใช่เหตุธรรม แต่เป็นสเหตุก-

ธรรม และอัพยากตธรรมที่ไม่ใช่เหตุธรรม แต่เป็นอเหตุกธรรมอาศัยอัพยากตธรรมที่ไม่ใช่เหตุธรรม แต่เป็นสเหตุกธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

๔. อัพยากตธรรมที่ไม่ใช่เหตุธรรม แต่เป็นอเหตุก-

ธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่ไม่ใช่เหตุธรรม แต่เป็นอเหตุกธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ (วาระที่ ๔-๕-๖)

๗. อัพยากตธรรมที่ไม่ใช่เหตุธรรม แต่เป็นสเหตุก-

ธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่ไม่ใช่เหตุธรรม แต่เป็นสเหตุกธรรมและอัพยากตธรรมที่ไม่ใช่เหตุธรรม แต่เป็นอเหตุกธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ (วาระที่ ๗-๘-๙)

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๐๕๔] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๔ วาระ

ในอธิปติปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ ในปุเรชาตปัจจัย มี ๒ วาระ ในอาเสวน-ปัจจัย มี ๒ วาระ ในกัมมปัจจัย มี ๙ วาระ ในวิปากปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ

ในอวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ.

ปัจจนียนัย

๑. นเหตุปัจจัย

[๑๐๕๕] ๑. อัพยากตธรรมที่ไม่ใช่เหตุธรรม แต่เป็นอเหตุก-ธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่ไม่ใช่เหตุธรรม แต่เป็นอเหตุกธรรมเกิดขึ้น เพราะนเหตุปัจจัย

การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ

[๑๐๕๖] ในนเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ในนอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระในนอธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ ในนอนันตรปัจจัย มี ๓ วาระ ในนสมนันตร-ปัจจัย มี ๓ วาระ ในนอัญญมัญญปัจจัย มี ๓ วาระ ในนอุปนิสสยปัจจัย มี๓ วาระ ในนปุเรชาตปัจจัย มี ๙ วาระ ในนปัจฉาชาตปัจจัย มี ๙ วาระ ในนอาเสวนปัจจัย มี ๙ วาระ ในนกัมมปัจจัย มี ๒ วาระ ในนวิปากปัจจัย มี ๕วาระ ในนอาหารปัจจัย มี ๑ วาระ ในนอินทริยปัจจัย มี ๑ วาระ ในนฌาน-ปัจจัย มี ๑ วาระ ในนมัคคปัจจัย มี ๑ วาระ ในนสัมปยุตตปัจจัย มี ๓ วาระในนวิปปยุตตปัจจัย มี ๒ วาระ ในโนนัตถิปัจจัย มี ๓ วาระ ในโนวิคตปัจจัยมี ๓ วาระ.

อนุโลมปัจจนียนัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลมปัจจนียะ

[๑๐๕๗] เพราะเหตุปัจจัย ในนอารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ. . . ฯลฯ

ปัจจนียานุโลมนัย

การนับจำนวนวาระในปัจจนียานุโลม

[๑๐๕๘] เพราะนเหตุปัจจัย ในอารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระ... ฯลฯ

สหชาตวาระก็ดี ปัจจยวาระก็ดี นิสสยวาระก็ดี สังสัฏฐวาระก็ดี

สัมปยุตตวาระก็ดี พึงให้พิสดารเหมือนปฏิจจวาระ.

อัพยากตบทปัญหาวาระ

อนุโลมนัย

๑. อารัมมณปัจจัย

[๑๐๕๙] ๑. อัพยากตธรรมที่ไม่ใช่เหตุธรรม แต่เป็นสเหตุก-ธรรม เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรมที่ไม่ใช่เหตุธรรม แต่เป็นสเหตุก-ธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย ฯลฯ

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๐๖๐] ในอารัมมณปัจจัย มี ๔ วาระ ในอธิปติปัจจัย มี ๔ วาระในอนันตรปัจจัย มี ๔ วาระ ในสมนันตรปัจจัย มี ๔ วาระ ในสหชาตปัจจัยมี ๗ วาระ ในอัญญมัญญปัจจัย มี ๖ วาระ ในนิสสยปัจจัย มี ๗ วาระ ในอุปนิสสยปัจจัย มี ๔ วาระ ในปุเรชาตปัจจัย มี ๒ วาระ ในปัจฉาชาตปัจจัยมี ๒ วาระ ในอาเสวนปัจจัย มี ๒ วาระ ในกัมมปัจจัย มี ๔ วาระ ในวิปาก-

ปัจจัย มี ๔ วาระ ในอาหารปัจจัย มี ๔ วาระ ในอินทริยปัจจัย มี ๔ วาระในฌานปัจจัย มี ๔ วาระ ในมัคคปัจจัย มี ๓ วาระ ในสัมปยุตตปัจจัย มี ๒วาระ ในวิปปยุตตปัจจัย มี ๓ วาระ ในอัตถิปัจจัย มี ๗ วาระ ในนัตถิปัจจัยมี ๔ วาระ ในวิคตปัจจัย มี ๔ วาระ ในอวิคตปัจจัย มี ๗ วาระ.

ปัจจนียนัย

การยกปัจจัยในปัจจนียะ

[๑๐๖๑] ๑. อัพยากตธรรมที่ไม่ใช่เหตุธรรม แต่เป็นสเหตุก-

ธรรม เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรมที่ไม่ใช่เหตุธรรม แต่เป็นสเหตุก-ธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย, เป็นปัจจัย ด้วยอำนาจของสหชาตปัจจัย, เป็นปัจจัย ด้วยอำนาจของอุปนิสสยปัจจัย ฯลฯ

การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ

[๑๐๖๒] ในนเหตุปัจจัย มี ๗ วาระ ในนอารัมมณปัจจัย มี ๗ วาระฯลฯ

อนุโลมปัจจนียนัย

การนับนับจำนวนวาระในอนุโลมปัจจนียะ

[๑๐๖๓] เพราะอารัมมณปัจจัย ในนเหตุปัจจัย มี ๔ วาระ. . . ฯลฯ

ปัจจนียานุโลมนัย

การนับจำนวนวาระในปัจจนียานุโลม

[๑๐๖๔] เพราะนเหตุปัจจัย ในอารัมมณปัจจย มี ๔ วาระ... ฯลฯ

อนุโลมนัยก็ดี ปัจจนียนัยก็ดี อนุโลมปัจจนียนัยก็ดี ปัจจนียานุโลม-นัยก็ดี แห่งปัญหาวาระ ในกุสลติกะ ท่านนับไว้อย่างไร พึงนับอย่างนั้น.

นเหตุสเหตุกทุกกุสลติกะ จบ

เหตุโคจฉกะ จบ

สัปปัจจยทุกกุสลติกะ

(๗. สัปปัจจยทุกะ ๑. กุสลติกะ)

กุศลบทปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๑๐๖๕] ๑. กุศลธรรมที่เป็นสัปปัจจยธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็นสัปปัจจยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๐๖๖] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระ ในอธิปติปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ.

ปัจจนียนัย

๑. นอธิปติปัจจัย

[๑๐๖๗] ๑. กุศลธรรมที่เป็นสัปปัจจยธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็นสัปปัจจยธรรม เกิดขึ้น เพราะนอธิปติปัจจัย

การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ

[๑๐๖๘] ในนอธิปติปัจจัย มี ๑ วาร ในนปุเรชาตปัจจัย มี ๑ วาระในนปัจฉาชาตปัจจัย มี ๑ วาระ ในนอาเสวนปัจจัย มี ๑ วาระ ในนกัมม-ปัจจัย มี ๑ วาระ ในนวิปากปัจจัย มี ๑ วาระ ในนวิปปยุตตปัจจัยมี ๑ วาระ.