สัญโญชนิยทุกกุสลัตติกะ เล่ม ๔๔

สญฺโญชนิยํ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สญฺโญชนิโย กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ อสญฺโญชนิยํ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อสญฺโญชนิโย กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ

กุศลธรรมที่เป็นสัญโญชนิยธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็นสัญโญชนิยธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

กุศลธรรมที่เป็นอสัญโญชนิยธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็นอสัญโญชนิยธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

เหตุยา เทฺว อารมฺมเณ เทฺว ฯ

ยถา จูฬนฺตรทุเก โลกิยโลกุตฺตรทุกคมนํ เอวํ อิมมฺปิ

ญาตพฺพํ ฯ สหชาตวาโรปิ ปญฺหาวาโรปิ วิตฺถาเรตพฺพา ฯ

______________

ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๒

ในอารัมมณปัจจัย มี " ๒

บาลีแห่งโลกิยะ โลกุตตรทุกะ ในจูฬันตรทุกะ มีอย่างไร แม้ทุกะนี้ ก็พึงทราบว่ามีอย่างนั้น

สหชาตวารก็ดี ปัญหาวารก็ดี พึงให้พิสดาร

ปฏิจฺจวาโร

สญฺโญชนิยํ อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สญฺโญชนิโย อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ

ปฏิจจวาร

อกุศลธรรมที่เป็นสัญโญชนิยธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็นสัญโญชนิยธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

เหตุยา เอกํ อารมฺมเณ เอกํ อวิคเต เอกํ ฯ

สหชาตวาเรปิ ปญฺหาวาเรปิ สพฺพตฺถ เอกํ ฯ

______________

ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๑

ในอารัมมณปัจจัย มี " ๑

ในอวิคตปัจจัย มี " ๑

ในสหชาตวารก็ดี ในปัญหาวารก็ดี มีวาระ ๑ ทุกปัจจัย

ปฏิจฺจวาโร

สญฺโญชนิยํ อพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สญฺโญชนิโย อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ อสญฺโญชนิยํ อพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อสญฺโญชนิโย อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: อสญฺโญชนิยํ อพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สญฺโญชนิโย อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: อสญฺโญชนิยํ อพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สญฺโญชนิโย อพฺยากโต จ อสญฺโญชนิโย อพฺยากโต จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ฯ สญฺโญชนิยํ อพฺยากตญฺจ อสญฺโญชนิยํ อพฺยากตญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สญฺโญชนิโย อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ

ปฏิจจวาร

อัพยากตธรรมที่เป็นสัญโญชนิยธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นสัญโญชนิย-ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

อัพยากตธรรมที่เป็นอสัญโญชนิยธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นอสัญโญชนิยธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

อัพยากตธรรมที่เป็นสัญโญชนิยธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นอสัญโญชนิยธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

อัพยากตธรรมที่เป็นสัญโญชนิยธรรม และอัพยากตธรรมที่เป็นอสัญโญชนิยธรรมอาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นอสัญโญชนิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

อัพยากตธรรมที่เป็นสัญโญชนิยธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นสัญโญชนิยธรรมและอัพยากตธรรมที่เป็นอสัญโญชนิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

เหตุยา ปญฺจ อารมฺมเณ เทฺว อธิปติยา ปญฺจ อวิคเต ปญฺจ ฯ

จูฬนฺตรทุเก โลกิยโลกุตฺตรทุกสทิสํ

สหชาตวาโรปิ ฯเปฯ สมฺปยุตฺตวาโรปิ วิตฺถาเรตพฺพา ฯ

ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๕

ในอารัมมณปัจจัย มี " ๒

ในอธิปติปัจจัย มี " ๕

ในอวิคตปัจจัย มี " ๕

ทุกะนี้เหมือนกับโลกิยะ โลกุตตรทุกะในจูฬันตรทุกะสหชาตวารก็ดี ฯลฯ สัมปยุตตวารก็ดี พึงให้พิสดาร

ปญฺหาวาโร

สญฺโญชนิโย อพฺยากโต ธมฺโม สญฺโญชนิยสฺส อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ อสญฺโญชนิโย อพฺยากโต ธมฺโม อสญฺโญชนิยสฺส อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ

ปัญหาวาร

อัพยากตธรรมที่เป็นสัญโญชนิยธรรม เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรมที่เป็นสัญโญชนิยธรรม โดยเหตุปัจจัย

อัพยากตธรรมที่เป็นอสัญโญชนิยธรรม เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรมที่เป็นอสัญโญชนิย-ธรรม โดยเหตุปัจจัย มี ๓ นัย

เหตุยา จตฺตาริ อารมฺมเณ ตีณิ นอธิปติยา จตฺตาริ อวิคเต สตฺต ฯ

ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๔

ในอารัมมณปัจจัย มี " ๓

ในอธิปติปัจจัย มี " ๔

ในอวิคตปัจจัย มี " ๗

สญฺโญชนิโย อพฺยากโต ธมฺโม สญฺโญชนิยสฺส อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: ปุเรชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: ปจฺฉาชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: อาหารปจฺจเยน ปจฺจโย: อินฺทฺริยปจฺจเยน ปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ

อัพยากตธรรมที่เป็นสัญโญชนิยธรรม เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรมที่เป็น-

สัญโญชนิยธรรม โดยอารัมมณปัจจัย เป็นปัจจัยโดยสหชาตปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอุปนิสสยปัจจัย

เป็นปัจจัยโดยปุเรชาตปัจจัย เป็นปัจจัยโดยปัจฉาชาตปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอาหารปัจจัย

เป็นปัจจัยโดยอินทริยปัจจัย

นเหตุยา สตฺต นอารมฺมเณ สตฺต ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๗

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี " ๗

เหตุปจฺจยา นอารมฺมเณ จตฺตาริ ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีวาระ ๔

นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ ตีณิ ฯ

ยถา กุสลตฺติเก ปญฺหาวารสฺส อนุโลมมฺปิ ปจฺจนียมฺปิ

อนุโลมปจฺจนียมฺปิ ปจฺจนียานุโลมมฺปิ คณิตํ เอวํ คเณตพฺพํ ฯ

สญฺโญชนิยทุกกุสลตฺติกํ นิฏฺฐิตํ ฯ

ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๓

อนุโลมก็ดี ปัจจนียก็ดี อนุโลมปัจจนียะก็ดี ปัจจนียานุโลมก็ดี แห่งปัญหาวารในกุสลัตติกะ ท่านนับไว้อย่างไร พึงนับอย่างนั้น

สัญโญชนิยทุกกุสลัตติกะ จบ