พระอภิธรรมปิฎก · ปัฏฐาน
สัญโญชนิยทุกกุสลัตติกะ เล่ม ๔๔
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๒๓๐–๑๒๔๑ (ฉบับหลวง)มี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ สัญโญชนิยทุกกุสลัตติกะ (ฉบับหลวง เล่ม ๔๔ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๔ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๙๐ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๔)
ฉบับมหามกุฏฯ พิมพ์อรรถกถาไว้ในเล่มเดียวกับพระไตรปิฎก ข้อความในหน้านี้จึงมีอรรถกถาปนอยู่
ไทย (มหามกุฏฯ) เล่ม ๙๐ หน้า ๔๐๘–๔๑๓
สัญโญชนิยทุกกุสลติกะ
(๒๑. สัญโญชนิยทุกะ ๑. กุสลติกะ)
กุศลบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๑๒๓๐] ๑. กุศลธรรมที่เป็นสัญโญชนิยธรรม อาศัยกุศล-
ธรรมที่เป็นสัญโญชนิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๒. กุศลธรรมที่เป็นอสัญโญชนิยธรรม อาศัยกุศล-
ธรรมที่เป็นอสัญโญชนิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๑๒๓๑] ในเหตุปัจจัย มี ๒ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ
ฯลฯ
บาลีแห่งโลกิยะ-โลกุตตรทุกะ ในจูฬันตรทุกะ มีอย่างไร แม้ทุกะนี้ก็พึงทราบว่า มีอย่างนั้น.
สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ ปัญหาวาระก็ดี พึงให้พิสดาร.
อกุศลบทปฏิจจวาระ
อนุโลม นัย
๑. เหตุปัจจัย
[๑๒๓๒] ๑. อกุศลธรรมที่เป็นสัญโญชนิยธรรม อาศัยกุศล-ธรรมที่เป็นสัญโญชนิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๑๒๓๓] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระ
ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ.
สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ ปัญหาวาระก็ดี มี ๑ วาระ ทุกปัจจัย.
อัพยากตบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๑๒๓๔] ๑. อัพยากตธรรมที่เป็นสัญโญชนิยธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นสัญโญชนิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๒. อัพยากตธรรมที่เป็นอสัญโญชนิยธรรม อาศัย
อัพยากตธรรมที่เป็นอสัญโญชนิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๓. อัพยากตธรรมที่เป็นสัญโญชนิยธรรม อาศัย
อัพยากตธรรมที่เป็นอสัญโญชนิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๔. อัพยากตธรรมที่เป็นสัญโญชนิยธรรม และ
อัพยากตธรรมที่เป็นอสัญโญชนิยธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นอสัญโญชนิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๕. อัพยากตธรรมที่เป็นสัญโญชนิยธรรม อาศัย
อัพยากตธรรมที่เป็นสัญโญชนิยธรรม และอัพยากตธรรมที่เป็นอสัญโญชนิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๑๒๓๕] ในเหตุปัจจัย มี ๕ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ
ในอธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๕ วาระ.
ทุกะนี้เหมือนกับโลกิยะ-โลกุตตรทุกะ ในจูฬันตรทุกะ.
สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ สัมปยุตตวาระก็ดี พึงให้พิสดาร.
อัพยากตบทปัญหาวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๑๒๓๖] ๑. อัพยากตธรรมที่เป็นสัญโญชนิยธรรม เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรมที่เป็นสัญโญชนิยธรรม ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย
๒. อัพยากตธรรมที่เป็นอสัญโญชนิยธรรม เป็น
ปัจจัยแก่อัพยากตธรรมที่เป็นอสัญโญชนิยธรรม ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๑๒๓๗] ในเหตุปัจจัย มี ๔ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระในอธิปติปัจจัย มี ๔ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๗ วาระ.
ปัจจนียนัย
การยกปัจจัยในปัจจนียะ
[๑๒๓๘] ๑. อัพยากตธรรมที่เป็นสัญโญชนิยธรรม เป็นปัจจัยแก่อัพยากธธรรมที่เป็นสัญโญชนิยธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณ-ปัจจัย, เป็นปัจจัย ด้วยอำนาจของสหชาตปัจจัย, เป็นปัจจัย ด้วยอำนาจของอุปนิสสยปัจจัย, เป็นปัจจัย ด้วยอำนาจของปุเรชาตปัจจัย, เป็นปัจจัย ด้วยอำนาจของปัจฉาชาตปัจจัย, เป็นปัจจัย ด้วยอำนาจของอาหารปัจจัย, เป็นปัจจัย ด้วยอำนาจของอินทริยปัจจัย.
การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ
[๑๒๓๙] ในนเหตุปัจจัย มี ๗ วาระ ในนอารัมมณปัจจัย มี ๗ วาระฯลฯ
อนุโลมปัจจนียนัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลมปัจจนียะ
[๑๒๔๐] เพราะเหตุปัจจัย ในนอารัมมณปัจจัย มี ๔ วาระ... ฯลฯ
ปัจจนียานุโลมนัย
การนับจำนวนวาระในปัจจนียานุโลม
[๑๒๔๑] เพราะนเหตุปัจจัย ในอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ... ฯลฯ
อนุโลมนัยก็ดี ปัจจนียนัยก็ดี อนุโลมปัจจนียนัยก็ดี ปัจจนียานุโลม-นัย แห่งปัญหาวาระ ในกุสลติกะ ท่านนับไว้อย่างไร พึงนับอย่างนั้น.
สัญโญชนิยทุกกกุสลติกะ จบ
สัญโญชนสัมปยุตตทุกกุสลติกะ
(๒๒. สัญโญชนสัมปยุตตทุกะ ๑. กุสลติกะ)
กุศลบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๑๒๔๒] ๑. กุศลธรรมที่เป็นสัญโญชนวิปปยุตตธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็นสัญโญชนวิปปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๑๒๔๓] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระ
ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ.
สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ ปัญหาวาระก็ดี มี ๑ วาระ ทุกปัจจัย.
อกุศลบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๑๒๔๔] ๑. อกุศลธรรมที่เป็นสัญโญชนสัมปยุตตธรรม อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นสัญโญชนสัมปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยฯลฯ
จบ สัญโญชนิยทุกกุสลัตติกะ