พระอภิธรรมปิฎก · ปัฏฐาน
จิตตสมุฏฐานทุกกุสลัตติกะ เล่ม ๔๔
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๔๗๐–๑๔๘๒ (ฉบับหลวง)มี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ จิตตสมุฏฐานทุกกุสลัตติกะ (ฉบับหลวง เล่ม ๔๔ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๔ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๙๐ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๔)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๔๔ หน้า ๓๗๔–๓๗๘
๖๐. จิตตสมุฏฐานทุกะ ๑. กุสลติกะ
๑-๗. ปฏิจจาทิวาร ปัจจยจตุกกะ - เหตุปัจจัย
{๑๔๗๐} [๔๓] อาศัยสภาวธรรมที่มีจิตเป็นสมุฏฐาน ซึ่งเป็นกุศล สภาวธรรมที่มีจิตเป็นสมุฏฐาน ซึ่งเป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยอาศัยสภาวธรรมที่มีจิตเป็นสมุฏฐาน ซึ่งเป็นกุศล สภาวธรรมที่ไม่มี จิตเป็นสมุฏฐาน ซึ่งเป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
อาศัยสภาวธรรมที่มีจิตเป็นสมุฏฐาน ซึ่งเป็นกุศล สภาวธรรมที่มีจิต เป็นสมุฏฐาน ซึ่งเป็นกุศล และที่ไม่มีจิตเป็นสมุฏฐาน ซึ่งเป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย (๓)อาศัยสภาวธรรมที่ไม่มีจิตเป็นสมุฏฐาน ซึ่งเป็นกุศล สภาวธรรมที่มี จิตเป็นสมุฏฐาน ซึ่งเป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย (๑)อาศัยสภาวธรรมที่มีจิตเป็นสมุฏฐาน ซึ่งเป็นกุศล และที่ไม่มีจิตเป็น สมุฏฐาน ซึ่งเป็นกุศล สภาวธรรมที่มีจิตเป็นสมุฏฐาน ซึ่งเป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย (๑) (ย่อ)
{๑๔๗๑} [๔๔] ในเหตุปัจจัย มี ๕ วาร
ในอารัมมณปัจจัย ” ๕ ”
(ในทุก ๆ ปัจจัย มีปัจจัยละ ๕ วาร)
ในอวิคตปัจจัย ” ๕ ” (ย่อ)
{๑๔๗๒} ในนอธิปติปัจจัย ” ๕ ”
ในนปุเรชาตปัจจัย ” ๕ ” ...
ในนกัมมปัจจัย ” ๓ ”
ในนวิปากปัจจัย ” ๕ ” ...
ในนวิปปยุตตปัจจัย ” ๕ ” (ย่อ)
(สหชาตวารเป็นต้น ก็พึงให้พิสดาร)
{๑๔๗๓} [๔๕] สภาวธรรมที่มีจิตเป็นสมุฏฐาน ซึ่งเป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่มีจิตเป็นสมุฏฐาน ซึ่งเป็นกุศล โดยเหตุปัจจัย (ย่อ)
{๑๔๗๔} [๔๖] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร
ในอารัมมณปัจจัย ” ๙ ”
ในอธิปติปัจจัย ” ๙ ”
ในอนันตรปัจจัย ” ๙ ”
ในสมนันตรปัจจัย ” ๙ ”
ในสหชาตปัจจัย ” ๕ ” ...
ในอุปนิสสยปัจจัย ” ๙ ”
ในอาเสวนปัจจัย ” ๙ ”
ในกัมมปัจจัย ” ๓ ”
ในอาหารปัจจัย ” ๕ ”
ในอินทริยปัจจัย ” ๕ ”
ในฌานปัจจัย ” ๓ ”
ในมัคคปัจจัย ” ๓ ”
ในสัมปยุตตปัจจัย ” ๕ ”
ในอัตถิปัจจัย ” ๕ ” ...
ในอวิคตปัจจัย ” ๕ ” (ย่อ)
{๑๔๗๕} [๔๗] อาศัยสภาวธรรมที่มีจิตเป็นสมุฏฐาน ซึ่งเป็นอกุศล สภาวธรรมที่มีจิตเป็นสมุฏฐาน ซึ่งเป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วารอาศัยสภาวธรรมที่ไม่มีจิตเป็นสมุฏฐาน ซึ่งเป็นอกุศล สภาวธรรมที่ มีจิตเป็นสมุฏฐาน ซึ่งเป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย (๑)อาศัยสภาวธรรมที่มีจิตเป็นสมุฏฐาน ซึ่งเป็นอกุศลและที่ไม่มีจิต เป็นสมุฏฐาน ซึ่งเป็นอกุศล สภาวธรรมที่มีจิตเป็นสมุฏฐาน ซึ่งเป็นอกุศล
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย (๑) (ย่อ)
{๑๔๗๖} [๔๘] ในเหตุปัจจัย มี ๕ วาร
ในอารัมมณปัจจัย ” ๕ ” …
ในอวิคตปัจจัย ” ๕ ” (ย่อ)
(สหชาตวารก็ดี ... ปัญหาวารก็ดี พึงให้พิสดารเหมือนกุสลติกะ)
{๑๔๗๗} [๔๙] อาศัยสภาวธรรมที่มีจิตเป็นสมุฏฐาน ซึ่งเป็นอัพยากฤต สภาวธรรมที่มีจิตเป็นสมุฏฐาน ซึ่งเป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วารอาศัยสภาวธรรมที่ไม่มีจิตเป็นสมุฏฐาน ซึ่งเป็นอัพยากฤต สภาวธรรมที่มีจิตเป็นสมุฏฐาน ซึ่งเป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วารอาศัยสภาวธรรมที่มีจิตเป็นสมุฏฐาน ซึ่งเป็นอัพยากฤต และที่ไม่มี จิตเป็นสมุฏฐาน ซึ่งเป็นอัพยากฤต สภาวธรรมที่มีจิตเป็นสมุฏฐาน ซึ่งเป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาร (ย่อ)
{๑๔๗๘} [๕๐] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาร
ในอารัมมณปัจจัย ” ๙ ”
ในอธิปติปัจจัย ” ๕ ”
(ในทุก ๆ ปัจจัย มีปัจจัยละ ๙ วาร)
ในปุเรชาตปัจจัย มี ๕ วาร
ในอาเสวนปัจจัย ” ๕ ” ...
ในอวิคตปัจจัย ” ๙ ” (ย่อ)
ในนเหตุปัจจัย ” ๙ ”
ในนอารัมมณปัจจัย ” ๖ ”
ในนอธิปติปัจจัย ” ๙ ” ...
ในนกัมมปัจจัย ” ๓ ”
ในนวิปากปัจจัย ” ๖ ”
ในนอาหารปัจจัย มี ๑ วาร
ในนอินทริยปัจจัย ” ๑ ”
ในนฌานปัจจัย ” ๖ ”
{๑๔๗๙} ในนมัคคปัจจัย ” ๙ ”
ในนสัมปยุตตปัจจัย ” ๖ ”
ในนวิปยุตตปัจจัย ” ๖ ”
ในโนนัตถิปัจจัย ” ๖ ”
ในโนวิคตปัจจัย ” ๖ ” (ย่อ)
(สหชาตวารก็ดี ... สัมปยุตตวารก็ดี พึงให้พิสดาร)
{๑๔๘๐} [๕๑] สภาวธรรมที่มีจิตเป็นสมุฏฐาน ซึ่งเป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่มีจิตเป็นสมุฏฐาน ซึ่งเป็นอัพยากฤต โดยเหตุปัจจัย มี ๓ วาร{๑๔๘๑} สภาวธรรมที่มีจิตเป็นสมุฏฐาน ซึ่งเป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่มีจิตเป็นสมุฏฐาน ซึ่งเป็นอัพยากฤต โดยอารัมมณปัจจัย (ย่อ)
{๑๔๘๒} [๕๒] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร
ในอารัมมณปัจจัย ” ๙ ”
ในอธิปติปัจจัย ” ๙ ”
ในอนันตรปัจจัย ” ๙ ”
(ในทุก ๆ ปัจจัย มีปัจจัยละ ๙ วาร)
ในปุเรชาตปัจจัย มี ๙ วาร
ในปัจฉาชาตปัจจัย ” ๙ ”
ในอาเสวนปัจจัย ” ๙ ”
ในกัมมปัจจัย ” ๓ ”
ในวิปากปัจจัย ” ๙ ”
ในอาหารปัจจัย ” ๙ ”
(รูปที่เป็นมูลแห่งสภาวธรรมที่มีจิตเป็นสมุฏฐาน เป็นปัจจัยแก่สภาว ธรรมที่ไม่มีจิตเป็นสมุฏฐาน พึงเพิ่มกพฬิงการาหารเข้ามา สภาวธรรมที่ไม่มีจิตเป็นสมุฏฐาน เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่มีจิตเป็นสมุฏฐาน พึงเพิ่มกพฬิงการาหารเข้ามา พึงเพิ่มกพฬิงการาหารเข้ามาในท่ามกลางปัจจัยสงเคราะห์)
ในอินทริยปัจจัย มี ๙ วาร
(รูปชีวิตินทรีย์ มี ๑ วาร)
ในฌานปัจจัย ” ๓ ”
ในมัคคปัจจัย ” ๓ ”
ในสัมปยุตตปัจจัย ” ๕ ”
ในวิปปยุตตปัจจัย ” ๙ ”
ในอัตถิปัจจัย ” ๙ ”
ในนัตถิปัจจัย ” ๙ ”
ในวิคตปัจจัย ” ๙ ”
ในอวิคตปัจจัย ” ๙ ” (ย่อ)
(อนุโลมะก็ดี ปัจจนียะก็ดี อนุโลมปัจจนียะก็ดี ปัจจนียานุโลมะก็ดี แห่งปัญหาวารในกุสลติกะ นับไว้แล้วอย่างไร พึงนับอย่างนั้น)
จบ จิตตสมุฏฐานทุกกุสลติกะ
๖๑. จิตตสหภูทุกะ ๑. กุสลติกะ
๑. ปฏิจจวาร ปัจจยจตุกกะ – เหตุปัจจัย
{๑๔๘๓} [๕๓] อาศัยสภาวธรรมที่เกิดร่วมกับจิต ซึ่งเป็นกุศล สภาวธรรมที่เกิดร่วมกับจิต ซึ่งเป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
จบ จิตตสมุฏฐานทุกกุสลัตติกะ