พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย เทวตาสังยุต · สัตติวรรค
๑๐. เอณิชังคสูตร เล่ม ๑๕
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๗๖–๗๗ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๑๐/๑๐ ในสัตติวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย สคาถวรรค เทวตาสังยุต สัตติวรรค เอณิชังคสูตร (ฉบับหลวง เล่ม ๑๕ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๑๕ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๒๔ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๑๕)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๑๕ หน้า ๓๑–๓๓
โลภะ เป็นดังเปือกตม การออกไปจากสรีระเห็นปานนี้จักมีได้อย่างไร
{๗๕} พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า
ตัดความผูกโกรธเสีย สัดกิเลสอันเป็นเครื่องร้อยรัดเสีย ตัดความปรารถนาและความโลภอันชั่วช้าเสีย และถอนตัณหาอันมีอวิชชาเป็นมูลเหตุเสีย เท่านี้ก็จะมีการออกไปจากสรีระเห็นปานนี้ได้
๑๐. เอณิชังฆสูตร
ว่าด้วยการพ้นจากทุกข์
{๗๖} [๓๐] เทวดาทูลถามว่า
พวกข้าพระองค์พากันมาเฝ้าเพื่อทูลถามพระองค์ผู้มีความเพียรจนซูบผอม มีพระชงฆ์ดังเนื้อทราย มีอาหารน้อย ไม่มีความโลภ เที่ยวไปตามลำพัง เป็นเหมือนราชสีห์และช้าง ไม่มีความห่วงใยในกามทั้งหลาย ว่า ‘บุคคลจะหลุดพ้นจากทุกข์ได้อย่างไร’{๗๗} พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสตอบว่า
กามคูณมี ๕ เป็น ๖ ทั้งใจ คนรู้กันทั่วไปแล้วในโลก บุคคลเลิกละความพอใจในนามรูปนี้ได้แล้ว ย่อมหลุดพ้นจากทุกข์ได้อย่างนี้
จบ สัตติวรรคที่ ๓
- ๑นามรูป ในที่นี้ คำว่า นาม หมายถึงใจ รูป หมายถึงกามคุณ ๕ (สํ.ส.อ. ๕๓)
รวมพระสูตรที่มีในวรรคนี้ คือ
๑. สัตติสูตร ๒. ผุสติสูตร
๓. ชฏาสูตร ๔. มโนนิวารณสูตร
๕. อรหันตสูตร ๖. ปัชโชตสูตร
๗. สรสูตร ๘. มหัทธนสูตร
๙. จตุจักกสูตร ๑๐. เอณิชังฆสูตร
๔. สตุลลปกายิกวรรค
หมวดว่าด้วยเทวดาเหล่าสตุลลปกายิกา
๑. สัพภิสูตร
ว่าด้วยผู้เป็นสัตบุรุษ
{๗๘} [๓๑] ข้าพเจ้าได้สดับมาแล้วอย่างนี้
สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกคฤหบดี ใกล้พระนครสาวัตถี ครั้งนั้นแล เมื่อปฐมยามผ่านไปแล้ว เหล่าเทวดาสตุลลปกายิกาผู้เทิดทูนธรรมของสัตบุรุษมากองค์ด้วยกัน มีรัศมีงามยิ่งนัก ยังพระวิหารเชตวันให้สว่างไสวไปทั่ว แล้วเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ ครั้นแล้วได้ถวายบังคมพระผู้มีพระภาคเจ้าแล้วยืนอยู่ ณ ที่สมควรข้างหนึ่ง{๗๙} เทวดาองค์หนึ่งผู้ยืนอยู่ ณ ที่สมควรข้างหนึ่งได้กล่าวคาถานี้ในสำนักพระผู้มีพระภาคเจ้าว่า
บุคคลพึงคบหากับพวกสัตบุรุษ พึงทำความสนิทสนมกับพวกสัตบุรุษไว้ เพราะรู้แจ้งสัทธรรมของพวกสัตบุรุษ ย่อมมีแต่คุณความดี ไม่มีโทษเสียหายเลย
{๘๐} ต่อจากนั้นแล เทวดาอีกองค์หนึ่งได้กล่าวคาถานี้ในสำนักพระผู้มีพระภาคเจ้าว่า
บุคคลพึงคบหากับพวกสัตบุรุษ พึงทำความสนิทสนมกับพวกสัตบุรุษไว้ บุคคลย่อมได้ปัญญาเพราะรู้แจ้งสัทธรรมของพวกสัตบุรุษ ย่อมไม่ได้ปัญญาจากคนพาล
- ๑สัทธรรมของพวกสัตบุรุษ มีหลายประเภท เช่น ศีล ๕ ศีล ๑๐ สติปัฏฐาน ๔ เป็นต้น แต่ในที่นี้หมายถึงศีล ๕ (สํ.ส.อ. ๕๕)
จบ ๑๐. เอณิชังคสูตร