๓. ชฏาสูตร เล่ม ๑๕

ฉะนั้น กรรมย่อมถูกต้องบุคคลผู้ประทุษร้ายบุคคลผู้ไม่ประทุษร้ายโดยแท้

{๕๙} พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า

บุคคลใดประทุษร้ายบุคคลผู้ไม่ประทุษร้ายตอบ ผู้บริสุทธิ์ ไม่มีกิเลสเครื่องยั่วยวน บาปกรรมย่อมตามสนองเขาผู้เป็นพาลนั้นเอง เหมือนฝุ่นละอองที่ถูกเป่าทวนลมไปย่อมปลิวกลับมาหาผู้เป่านั้นเองฉะนั้น

๓. ชฏาสูตร

ว่าด้วยตัณหาพายุ่ง

{๖๐} [๒๓] เทวดากล่าวว่า

หมู่สัตว์ยุ่งทั้งภายใน ยุ่งทั้งภายนอก ถูกความยุ่งพาให้นุงนังแล้ว ข้าแต่พระโคดม เพราะฉะนั้น ข้าพระองค์ขอทูลถามพระองค์ว่าใครพึงสางเครื่องยุ่งนี้ได้{๖๑} พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า

นรชนผู้มีปัญญาเห็นภัย ดำรงมั่นแล้วในศีล อบรมจิตและปัญญาให้เจริญอยู่ เป็นผู้มีความเพียร มีปัญญารักษาตัวรอด ผู้นั้นพึงสางเครื่องยุ่งนี้ได้

บุคคลเหล่าใดกำจัดราคะ โทสะ และอวิชชาได้แล้ว บุคคลเหล่านั้นเป็นผู้มีอาสวะสิ้นแล้ว ห่างไกลจากกิเลส บุคคลเหล่านั้นสางตัณหาอันเป็นเครื่องยุ่งได้แล้ว

นามก็ดี รูปก็ดี ปฏิฆสัญญาและรูปสัญญาก็ดี ดับหมดในที่ใด ตัณหาอันเป็นเครื่องยุ่งนั้น ย่อมขาดหมดไปในที่นั้น

๔. มโนนิวารณสูตร

ว่าด้วยการห้ามใจ

{๖๒} [๒๔] เทวดากล่าวว่า

บุคคลห้ามใจจากอารมณ์ใด ๆ ไว้ได้ ทุกข์ย่อมไม่มาถึงบุคคลนั้นเพราะเหตุแห่งอารมณ์นั้น ๆ บุคคลนั้นพึงห้ามใจจากอารมณ์ทั้งปวง บุคคลนั้นย่อมพ้นจากทุกข์ เพราะเหตุแห่งอารมณ์ทั้งปวง{๖๓} พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า

บุคคลไม่พึงห้ามใจจากอารมณ์ทั้งปวงที่เป็นเหตุให้ใจมีความสำรวม แต่บาปกรรมย่อมเกิดขึ้นจากอารมณ์ใด ๆ บุคคลพึงห้ามใจจากอารมณ์นั้น ๆ เสีย

๕. อรหันตสูตร

ว่าด้วยพระอรหันต์

{๖๔} [๒๕] เทวดากล่าวว่า

ภิกษุรูปใดเป็นผู้ไกลจากกิเลส ทำกิจเสร็จแล้ว มีอาสวะสิ้นแล้ว ดำรงร่างกายเป็นชาติสุดท้าย ภิกษุรูป