๗. อัปปฏิวิทิตสูตร เล่ม ๑๕

พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสตอบว่า

{๑๔} เมื่ออินทรีย์ ๕ ตื่นอยู่ นิวรณ์ ๕ ชื่อว่าหลับอยู่ เมื่อนิวรณ์ ๕ หลับอยู่ อินทรีย์ ๕ ชื่อว่าตื่นอยู่ บุคคลชื่อว่าหมักหมมด้วยธุลีคือกิเลสเพราะนิวรณ์ ๕ บุคคลชื่อว่าบริสุทธิ์เพราะอินทรีย์ ๕

๗. อัปปฏิวิทิตสูตร

ว่าด้วยผู้รู้ธรรมและไม่รู้ธรรม

{๑๕} [๗] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี

เทวดาผู้ยืนอยู่ ณ ที่สมควรข้างหนึ่งนั้นแลได้กล่าวคาถานี้ในสำนักพระผู้มีพระภาคเจ้าว่า

เหล่าบุคคลไม่รู้แจ้งธรรมทั้งหลายย่อมถูกชักนำไปในวาทะของคนเหล่าอื่นได้ บุคคลเหล่านั้นชื่อว่าหลับอยู่ยังไม่ตื่น เวลานี้เป็นเวลาอันสมควรที่คนเหล่านั้นจะตื่นได้แล้ว{๑๖} พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า

เหล่าบุคคลผู้รู้แจ้งธรรมทั้งหลายย่อมไม่ถูกชักนำไปในวาทะของคนเหล่าอื่น บุคคลผู้รู้ดีทั้งหลาย รู้ทั่วถึงโดยชอบแล้ว ย่อมประพฤติสม่ำเสมอในหมู่สัตว์ผู้ประพฤติไม่สมํ่าเสมอ

๘ สุสัมมุฏฐสูตร

ว่าด้วยผู้ลืมเลือนธรรม

{๑๗} [๘] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี

เทวดาผู้ยืนอยู่ ณ ที่สมควรข้างหนึ่งนั้นแลได้กล่าวคาถานี้ในสำนักพระผู้มีพระภาคเจ้าว่า

เหล่าบุคคลผู้ลืมเลือนธรรมทั้งหลายย่อมถูกชักนำไปในวาทะของคนเหล่าอื่นได้ บุคคลเหล่านั้นชื่อว่าหลับอยู่ยังไม่ตื่น เวลานี้เป็นเวลาอันสมควรที่คนเหล่านั้นจะตื่นได้แล้วพระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า

{๑๘} เหล่าบุคคลผู้ไม่ลืมเลือนธรรมทั้งหลายย่อมไม่ถูกชักนำไปในวาทะของคนเหล่าอื่น บุคคลผู้รู้ดีทั้งหลายรู้ทั้วถึงโดยชอบแล้ว ย่อมประพฤติสมํ่าเสมอในหมู่สัตว์ผู้ประพฤติไม่สมํ่าเสมอ

๙. มานกามสูตร

ว่าด้วยการข้ามฝั่งแห่งเตมิกวัฏ

{๑๙} [๙] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี

เทวดาผู้ยืนอยู่ ณ ที่สมควรข้างหนึ่งนั้นแลได้กล่าวคาถานี้ในสำนักพระผู้มีพระภาคเจ้าว่า

ในโลกนี้ การฝึกฝนตนเองย่อมไม่มีแก่บุคคลผู้เย่อหยิ่งถือตัว ความรู้ย่อมไม่มีแก่บุคคลผู้มีจิตใจไม่มั่นคง