พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เปตวัตถุ · อุรควรรค
๑๒. อุรคเปตวัตถุ เล่ม ๒๖
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๙๗ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๑๒/๑๒ ในอุรควรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เปตวัตถุ อุรควรรค อุรคเปตวัตถุ (ฉบับหลวง เล่ม ๒๖ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๖ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๔๙ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๖)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๒๖ หน้า ๒๐๔–๒๐๖
๑๒. อุรคเปตวัตถุ
ว่าด้วยการไม่ร้องไห้ถึงผู้ตาย
(พราหมณ์ได้ฟังคำดังนั้นแล้ว เมื่อจะบอกเหตุแห่งการไม่เศร้าโศก จึงกล่าวคาถา ๒ คาถา ความว่า)
{๙๗}[๘๕] บุตรของเราละสรีระอันคร่ำคร่าของตนไป เหมือนงูลอกคราบเก่าทิ้งไปฉะนั้น เมื่อสรีระแห่งบุตรของเราใช้การไม่ได้ เมื่อบุตรของเรานั้นทำกาละไปแล้วอย่างนี้[๘๖] เขามอดไหม้อยู่ จะรู้ถึงการคร่ำครวญของหมู่ญาติก็หาไม่ เพราะฉะนั้น เราจึงไม่เศร้าโศกถึงบุตรนั้น เขาไปตามคติ ของเขาแล้ว
(นางพราหมณีกล่าวว่า)
[๘๗] บุตรของดิฉัน ดิฉันไม่ได้เชิญมา เขาก็มาแล้วจากปรโลก นั้น ดิฉันไม่ได้อนุญาตให้ไป เขาก็ไปแล้วจากมนุษยโลกนี้ เขามาอย่างไร เขาก็ไปอย่างนั้น ทำไมจะต้องไปคร่ำครวญในการจากไปของเขาเล่า[๘๘] เขามอดไหม้อยู่ จะรู้ถึงการครํ่าครวญของหมู่ญาติก็หาไม่ เพราะฉะนั้น ดิฉันจึงไม่เศร้าโศกถึงบุตรนั้น เขาไปตามคติ ของเขาแล้ว
(น้องสาวกล่าวว่า)
[๘๙] ถ้าดิฉันร้องไห้ก็จะซูบผอมลง จะมีผลอะไรแก่ดิฉันในการร้องไห้นั้น จะมีก็แต่ความไม่สบายใจยิ่งขึ้นของญาติมิตร และสหายทั้งหลายของพวกเรา
[๙๐] พี่ชายของดิฉันมอดไหม้อยู่ จะรู้ถึงการครํ่าครวญของหมู่ญาติก็หาไม่ เพราะฉะนั้น ดิฉันจึงไม่เศร้าโศกถึงพี่ชายนั้น เขาไปตามคติของเขาแล้ว(ส่วนภรรยาของเขากล่าวว่า)
[๙๑] การที่ผู้ใดเศร้าโศกถึงคนที่ล่วงลับไปแล้ว ก็เปรียบเหมือนเด็กร้องไห้(อยากได้)ดวงจันทร์ซึ่งลอยอยู่ในอากาศ ฉะนั้น[๙๒] สามีของดิฉันนั้นมอดไหม้อยู่ จะรู้ถึงการคร่ำครวญของหมู่ญาติก็หาไม่ เพราะฉะนั้น ดิฉันจึงไม่เศร้าโศกถึงสามีนั้น เขาไปตามคติของเขาแล้ว(ส่วนนางทาสีกล่าวว่า)
[๙๓] ข้าแต่ท่านพรหม หม้อนํ้าที่แตกแล้ว ประสานให้ติดกัน อีกไม่ได้ ฉันใด การที่ผู้ใดเศร้าโศกถึงผู้ล่วงลับไปแล้ว ก็มีอุปมาได้ฉันนั้น[๙๔] นายท่านของดิฉันนั้นมอดไหม้อยู่ จะรู้ถึงการคร่ำครวญของหมู่ญาติก็หาไม่ เพราะฉะนั้น ดิฉันจึงไม่เศร้าโศกถึงนายท่านนั้น ท่านไปตามคติของท่านแล้ว
จบ อุรคเปตวัตถุที่ ๑๒
จบ อุรควรรคที่ ๑
.....
รวมเรื่องที่มีในอุรควรรคนี้ คือ
๑. เขตตูปมาเปตวัตถุ ๒. สูกรเปตวัตถุ
๓. ปูติมุขเปตวัตถุ ๔. ปิฏฐธีตลิกเปตวัตถุ
๕. ติโรกุฑฑเปตวัตถุ ๖. ปัญจปุตตขาทิกเปตวัตถุ
๗. สัตตปุตตขาทิกเปตวัตถุ ๘. โคณเปตวัตถุ
๙. มหาเปสการเปตวัตถุ ๑๐. ขลาติยเปตวัตถุ
๑๑. นาคเปตวัตถุ ๑๒. อุรคเปตวัตถุ
จบ อุรควรรคที่ ๑
๒. อุพพรีวรรค
๑. สังสารโมจกเปตวัตถุ
ว่าด้วยเป็นหญิงเปรตเพราะไม่เคยทำบุญ
(ท่านพระสารีบุตรเถระถามนางเปรตตนหนี่งว่า)
{๙๘}[๙๕] ท่านเป็นผู้เปลือยกาย มีรูปพรรณเลวทราม ซูบผอม มีตัวสะพรั่งไปด้วยเส้นเอ็น ดูก่อนนางผู้ซูบผอมมีแต่ซี่โครง ท่านเป็นใครเล่ามายืนอยู่ในที่นี้(นางเปรตนั้นตอบว่า)
[๙๖] ข้าแต่ท่านผู้เจริญ ดิฉันเป็นเปรต ถึงทุคติ เกิดในยมโลก เพราะทำบาปกรรมไว้ จึงต้องจากโลกนี้ไปสู่เปตโลก(พระเถระถามว่า)
[๙๗] ชาติก่อนท่านทำกรรมชั่วอะไรด้วยกาย วาจา ใจไว้หรือท่านต้องจากโลกนี้ไปสู่เปตโลกเพราะวิบากแห่งกรรมอะไร(นางเปรตนั้นตอบว่า)
[๙๘] ข้าแต่ท่านผู้เจริญ พวกคนที่อนุเคราะห์ดิฉัน ไม่ว่าจะเป็นบิดามารดา หรือว่าญาติมิตร ที่จะชักชวนดิฉัน ว่าจงให้ทานแก่สมณพราหมณ์ทั้งหลาย มิได้มี[๙๙] เพราะไม่ได้ทำกุศลกรรมมีทานเป็นต้นไว้ ดิฉันจึงเป็นเปรต เที่ยวเปลือยกาย ถูกความหิวและความกระหาย เบียดเบียน
จบ ๑๒. อุรคเปตวัตถุ