๑. สังสารโมจกเปตวัตถุ เล่ม ๒๖

๒. อุพพรีวรรค

๑. สังสารโมจกเปตวัตถุ

ว่าด้วยเป็นหญิงเปรตเพราะไม่เคยทำบุญ

(ท่านพระสารีบุตรเถระถามนางเปรตตนหนี่งว่า)

{๙๘}[๙๕] ท่านเป็นผู้เปลือยกาย มีรูปพรรณเลวทราม ซูบผอม มีตัวสะพรั่งไปด้วยเส้นเอ็น ดูก่อนนางผู้ซูบผอมมีแต่ซี่โครง ท่านเป็นใครเล่ามายืนอยู่ในที่นี้(นางเปรตนั้นตอบว่า)

[๙๖] ข้าแต่ท่านผู้เจริญ ดิฉันเป็นเปรต ถึงทุคติ เกิดในยมโลก เพราะทำบาปกรรมไว้ จึงต้องจากโลกนี้ไปสู่เปตโลก(พระเถระถามว่า)

[๙๗] ชาติก่อนท่านทำกรรมชั่วอะไรด้วยกาย วาจา ใจไว้หรือท่านต้องจากโลกนี้ไปสู่เปตโลกเพราะวิบากแห่งกรรมอะไร(นางเปรตนั้นตอบว่า)

[๙๘] ข้าแต่ท่านผู้เจริญ พวกคนที่อนุเคราะห์ดิฉัน ไม่ว่าจะเป็นบิดามารดา หรือว่าญาติมิตร ที่จะชักชวนดิฉัน ว่าจงให้ทานแก่สมณพราหมณ์ทั้งหลาย มิได้มี[๙๙] เพราะไม่ได้ทำกุศลกรรมมีทานเป็นต้นไว้ ดิฉันจึงเป็นเปรต เที่ยวเปลือยกาย ถูกความหิวและความกระหาย เบียดเบียน

อยู่อย่างนี้มาตลอด ๕๐๐ ปี นี่เปีนผลแห่ง บาปกรรม ของดิฉัน

[๑๐๐] ข้าแต่พระผู้เป็นเจ้า ดิฉันมีจิตเลื่อมใสจะขอไหวัท่าน ข้าแต่ท่านผู้แกล้วกล้า มีอานุภาพมาก ขอท่านจง อนุเคราะห์แก่ดิฉันเถิด ขอท่านจงให้ทานอย่างใดอย่างหนึ่งแล้วอุทิศส่วนกุศลมาให้ดิฉันบ้าง ขอท่านจงเปลื้อง ดิฉันจากทุคติด้วยเถิด[๑๐๑] ท่านพระสารีบุตรเถระผู้มีใจอนุเคราะห์รับคำนางเปรตนั้น แล้วจึงถวายข้าวคำหนึ่ง ผ้าประมาณเท่าฝ่ามือผืนหนึ่ง และนํ้าดื่มขันหนึ่งแก่ภิกษุรูปหนึ่ง แล้วอุทิศส่วนบุญไปให้นางเปรตนั้น[๑๐๒] ผลวิบากคือโภชนะ เครื่องนุ่งห่ม และนั้าดื่มได้เกิดขึ้น แก่นางเปรตนั้นทันตาเห็นทีเดียว นี้เป็นผลแห่งทักษิณา

[๑๐๓] ลำดับนั้น นางมีสรีระบริสุทธิ์ มีผ้าสะอาด นุ่งห่มผ้า ที่งามกว่าผ้าแคว้นกาสี มีผ้าอาภรณ์งามวิจิตร เข้าไปหาท่านพระสารีบุตร

(พระสารีบุตรเถระถามว่า)

[๑๐๔] ดูก่อนแม่เทพธิดา ท่านมีวรรณะงดงาม มีรัศมีรุ่งเรือง สว่างไสวไปทั่วทุกทิศเหมือนดาวประกายพรึกฉะนั้น

[๑๐๕] ท่านมีวรรณะเช่นนี้เพราะบุญอะไร อิฎฐผลย่อมสำเร็จ แก่ท่านในที่นี้เพราะบุญอะไร อนึ่ง โภคะอันเป็นที่รักแห่ง ใจทุกสิ่งทุกอย่างเกิดขึ้นแก่ท่านเพราะบุญอะไร

[๑๐๖] ดูก่อนแม่เทพธิดาผู้มีอานุภาพมาก อาตมาขอถามท่าน เมื่อครั้งท่านเกิดเป็นมนุษย์ได้ทำบุญอะไรไว้ ท่านมีอานุภาพรุ่งเรืองอย่างนี้ และรัศมีกายของท่านสว่างไสว ไปทั่ว ทุกทิศเพราะบุญอะไร(นางเทพธิดานั้นตอบว่า)

[๑๐๗] เมื่อก่อน ดิฉันเป็นเปรต พระคุณเจ้าผู้เป็นมุนีมีความกรุณาในโลกได้เห็นดิฉันซูบผอม ถูกความหิวแผดเผา เปลือยกาย มีหนัง แตกเป็นริ้วรอย เสวยทุกขเวทนา[๑๐๘] จึงได้ถวายข้าวคำหนึ่ง ผ้าประมาณเท่าฝ่ามือผืนหนึ่ง น้ำขันหนึ่งแก่ภิกษุรูปหนึ่งแล้วอุทิศส่วนกุศลไปให้ดิฉัน

[๑๐๙] ขอท่านจงดูผลแห่งข้าวคำหนึ่งที่พระคุณเจ้าถวายแล้ว คือ ดิฉันจะเป็นผู้ประกอบด้วยกามที่น่าปรารถนา ได้ บริโภคอาหารที่มีกับข้าวซึ่งมีรสหลายอย่างไปนับพันปี[๑๑๐] ขอท่านจงดูผลแห่งการถวายผ้าประมาณเท่าฝ่ามือที่ดิฉัน ได้รับนี้เถิด คือ ผ้าในแว่นแคว้นของพระเจ้านันทราชมีประมาณเท่าใด

[๑๑๑] ผ้านุ่งห่มของดิฉันมีมากกว่านั้นอีก คือ ผ้าไหม ผ้าขน สัตว์ ผ้าป่าน และผ้าฝ้าย

[๑๑๒] ผ้าแม้เหล่านั้นทั้งกว้างทั้งยาว ทั้งมีค่ามาก ห้อยอยู่ ในอากาศ ดิฉันเลือกเอาแต่ผืนที่พอใจนุ่งห่ม

[๑๑๓] ขอท่านจงดูผลแห่งการถวายน้ำขันหนึ่งที่ดิฉันได้รับอยู่นี้ คือสระโบกขรณีสี่เหลี่ยมที่ลึก ถูกเนรมิตไว้ดีแล้ว

[๑๑๔] มีนํ้าใส มีท่าราบเรียบ มีนํ้าเย็น กลิ่นหอมหาสิ่งเปรียบมิได้ ดาดาษไปด้วยดอกปทุมและดอกอุบล เต็มไปด้วย น้ำอันดาดาษไปด้วยเกสรบัว[๑๑๕] ดิฉันรื่นรมย์ เล่นบันเทิงใจอย่างไม่มีภัยจากที่ไหน ข้าแต่พระคุณเจ้าผู้เจริญ ดิฉันมาเพื่อจะนมัสการพระคุณเจ้า ผู้เป็นมุนี มีความกรุณาในโลก

จบ สังสารโมจกเปตวัตถุที่ ๑

๒. สารีปุตตเถรมาตุเปติวัตถุ

ว่าด้วยหญิงเปรตผู้เคยเป็นมารดาของพระสารีบุตร

(พระสารีบุตรเถระถามหญิงเปรตตนหนึ่งว่า)

{๙๙}[๑๑๖] ท่านเป็นผู้เปลือยกาย มีวรรณะเลวทราม ซูบผอม มีตัวสะพรั่งไปด้วยเส้นเอ็น ดูก่อนนางเปรตผู้ซูบผอมมีแต่ซี่โครง ท่านเป็นใครเล่ามายืนอยู่ในที่นี้(นางเปรตนั้นตอบว่า)

[๑๑๗] ดิฉันเป็นมารดาของท่านในชาติอื่น ๆ ในอดีต ดิฉันเข้าถึงเปตติวิสัย เพียบพร้อมไปด้วยความหิวและความกระหาย[๑๑๘] ดิฉันถกความหิวครอบงำเข้าก็กินน้ำลาย น้ำมูก เสมหะ ที่เขาถ่มทิ้ง กินมันเหลวของซากศพที่ถูกเผาอยู่บนเชิงตะกอน กินโลหิตของหญิงที่คลอดบุตร