๑๑. นาคเปตวัตถุ เล่ม ๒๖

ปุรโต จ (๑) เสเตน ปเลติ หตฺถินา

มชฺเฌ ปน อสฺสตรีรเถน

ปจฺฉา จ กญฺญา สิวิกาย นิยฺยาติ

โอภาสยนฺตี ทส สพฺพโต ทิสา.

คนหนึ่งขี่ช้างเผือกไปข้างหน้า

คนหนึ่งขี่รถเทียมด้วยแม่ม้าอัสดรไปท่ามกลาง

และสาวน้อยขึ้นวอไปข้างหลัง

เปล่งรัศมีสว่างไสวไปทั่วทุกทิศ

ตุเมฺห ปน มุคฺครหตฺถปาณิโน

รุทมฺมุขา ภินฺนปภินฺนคตฺตา (๑)

มนุสฺสภูตา กิมกตฺถ ปาปํ

เยนญฺญมญฺญสฺส ปิวาถ โลหิตนฺติ.

ส่วนพวกท่านถือฆ้องเดินร้องไห้

มีหน้าชุ่มด้วยน้ำตา มีร่างกายแตกเป็นแผล

สมัยเมื่อเกิดเป็นมนุษย์พวกท่านได้ทำบาปอะไรไว้

ซึ่งเป็นเหตุให้พวกท่านดื่มกินโลหิตของกันและกัน

(เปรตทั้งสองได้ฟังสามเณรถามจึงตอบว่า)

ปุรโตว โย คจฺฉติ กุญฺชเรน

เสเตน นาเคน จตุกฺกเมน

อมฺหาก ปุตฺโต อหุ โส ปเชฏฺฐโก (๑)

ทานานิ ทตฺวาน สุขี ปโมทติ.

ผู้ที่ขี่ช้างเผือกชาติกุญชร ๔ เท้าไปข้างหน้า

เป็นบุตรคนโตของข้าพเจ้าทั้งสอง

เขาได้ถวายทาน จึงได้รับความสุข บันเทิงใจ

โย โส มชฺเฌ อสฺสตรีรเถน

จตุพฺภิ ยุตฺเตน สุวคฺคิเตน

อมฺหาก ปุตฺโต อหุ มชฺฌิโม โส

อมจฺฉรี ทานวตี วิโรจติ.

ผู้ที่ขี่รถเทียมด้วยแม่ม้าอัสดร ๔ ตัว

แล่นเรียบไปในท่ามกลาง เป็นบุตรคนกลางของข้าพเจ้าทั้งสอง

เป็นคนไม่ตระหนี่ เป็นทานบดี รุ่งโรจน์อยู่

ยา สา จ ปจฺฉา สิวิกาย นิยฺยติ

นารี สปญฺญา มิคมนฺฑโลจนา

อมฺหาก ธีตา อหุ สา กนิฏฺฐา

ภาคฑฺฒภาเคน สุขี ปโมทติ.

นารีผู้มีปัญญา มีดวงตากลมหยาดเยิ้มดังตาเนื้อ

ขึ้นวอมาข้างหลัง เป็นธิดาคนสุดท้องของข้าพเจ้าทั้งสอง

นางมีความสุขเบิกบานใจ เพราะส่วนแห่งทานครึ่งส่วน

เอเต จ ทานานิ อทํสุ ปุพฺเพ

ปสนฺนจิตฺตา สมณพฺราหฺมณานํ

มยํ ปน มจฺฉริโน อหุมฺหา

ปริภาสกา สมณพฺราหฺมณานํ

เอเต จ ทตฺวา ปริจารยนฺติ

มยญฺจ สุสฺสาม นโฬว ฉินฺโนติ. (๑)

เมื่อก่อน เขาทั้งสามมีจิตเลื่อมใส

ได้ถวายทานแก่สมณพราหมณ์ทั้งหลาย

ส่วนข้าพเจ้าทั้งสองเป็นคนตระหนี่ บริภาษสมณพราหมณ์ทั้งหลาย

อนึ่ง เขาทั้งสามนี้ถวายทานแล้วได้รับการบำรุงบำเรอด้วยกามคุณ

อันเป็นทิพย์ ส่วนข้าพเจ้าทั้งสองซูบซีดอยู่ดังไม้อ้อที่ถูกตัด

(สามเณรถามว่า)

กึ ตุมฺหากํ โภชนํ กึ สยนํ (๑)

กถญฺจ ยาเปถ สุปาปธมฺมิโน

ปหูตโภเคสุ อนปฺปเกสุ

สุขํ วิราคาย (๒) ทุกฺขชฺช ปตฺตาติ.

อาหารและที่นอนของพวกท่านเป็นเช่นไร

อนึ่ง พวกท่านผู้มีบาปหนาเลี้ยงอัตภาพได้อย่างไร

เมื่อโภคะพร้อมมูลมีอยู่มิใช่น้อย เหตุไรจึงหน่ายสุข

ประสบแต่ความทุกข์จนทุกวันนี้

(เปรตทั้งสองตอบว่า)

อญฺญมญฺญํ วธิตฺวาน ปิวาม ปุพฺพโลหิตํ

พหุํ ปิตฺวา น ทาตา โหม นจฺฉาทิมฺหมฺหเส มยํ.

พวกเราทั้งสองตีกันเองแล้วดื่มกินเลือดและหนองของกันและกัน

ได้ดื่มเลือดและหนองเป็นอันมากก็ยังไม่อิ่ม มีความหิวอยู่เป็นนิตย์

อิจฺเจว มจฺจา ปริเทวยนฺติ

อทายิกา เปจฺจ ยมสฺส ฐายิโน

เย เต วิริจฺจ (๑) อธิคมฺม โภเค

น ภุญฺชเร นาปิ กโรนฺติ ปุญฺญํ.

คนทั้งหลายผู้ไม่ให้ทานตายไปเกิดในยมโลก

ย่อมร่ำไห้คร่ำครวญเหมือนอย่างนี้

สัตว์เหล่าใดได้ประสบโภคะต่าง ๆ แล้ว

ไม่ใช้สอยเอง ทั้งไม่ทำบุญ

เต ขุปฺปิปาสุปคตา ปรตฺถ

ปจฺฉา จิรํ ฌายเร ฑยฺหมานา

กมฺมานิ กตฺวาน ทุกฺขุทฺรานิ

อนุโภนฺติ ทุกฺขํ กฏุกปฺผลานิ.

สัตว์เหล่านั้นจักต้องประสบความหิวกระหายในปรโลก

ภายหลัง ถูกความหิวเป็นต้นแผดเผาไหม้อยู่สิ้นกาลนาน

ย่อมได้เสวยทุกข์ เพราะทำกรรมมีผลเผ็ดร้อน มีทุกข์เป็นกำไร

อิตฺตรํ หิ ธนธญฺญ อิตฺตรํ อิธ ชีวิตํ

อิตฺตรํ อิตฺตรโต ญตฺวา ทีปํ กยิราถ ปณฺฑิโต.

ความจริง ทรัพย์และธัญญาหารอยู่ได้ไม่นาน

ทั้งชีวิตของสัตว์ในมนุษยโลกนี้ก็สั้นนัก

บัณฑิตทราบสิ่งเหล่านี้ตามความเป็นจริงแล้วพึงทำที่พึ่ง

ย เต เอวํ ปชานนฺติ นรา ธมฺมสฺส โกวิทา

เต ทาเน นปฺปมชฺชนฺติ สุตฺวา อรหตํ วโจติ.

นาคเปตวตฺถุ เอกาทสมํ.

เหล่าชนผู้ฉลาดในธรรม

ฟังคำสอนของพระอรหันต์ทั้งหลายแล้ว

มารู้ชัดอย่างนี้ ย่อมไม่ประมาทในทาน

นาคเปตวัตถุที่ ๑๑ จบ