พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เปตวัตถุ · อุรควรรค
๑๐. ขลาตยเปตวัตถุ เล่ม ๒๖
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๙๕ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๑๐/๑๒ ในอุรควรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
_______
๑๐. ขลฺลาฏิยเปติวตฺถุ
๑๐. ขัลลาฏิยเปติวัตถุ
เรื่องนางเปรตศีรษะล้าน
(หัวหน้าพ่อค้าถามนางเวมานิกเปรตตนหนึ่งว่า)
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เปตวัตถุ อุรควรรค ขลาตยเปตวัตถุ (ฉบับหลวง เล่ม ๒๖ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๖ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๔๙ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๖)
บาลี (มหาจุฬาฯ) เล่ม ๒๖ หน้า ๑๕๘–๑๕๙ · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒) เล่ม ๒๖ หน้า ๑๗๗–๑๗๙
กา นุ อนฺโตวิมานสฺมึ ติฏฺฐนฺตี นูปนิกฺขมิ
อุปนิกฺขมสฺสุ ภทฺเท ปสฺสามิ ตํ มหิทฺธิกนฺติ.
ท่านเป็นใครกันเล่า อยู่แต่ภายในวิมาน
ไม่ออกมาข้างนอกเลย
นางผู้เจริญ เชิญท่านออกมาเถิด
ข้าพเจ้าจะขอชมท่านผู้มีฤทธิ์มาก
(นางเวมานิกเปรตตอบว่า)
อฏฺฏิยามิ หรายามิ นคฺคา นิกฺขมิตุํ พหิ
เกเสหมฺหิ ปฏิจฺฉนฺนา ปุญฺญํ เม อปฺปกํ กตนฺติ.
ดิฉันเป็นหญิงเปลือยกาย มีแต่ผมปิดบังไว้
กระดากอายที่จะออกไปข้างนอก
ดิฉันได้ทำบุญไว้น้อยนัก
(หัวหน้าพ่อค้ากล่าวว่า)
หนฺทุตฺตริยํ ทามิ เต (๑) อิมํ ทุสฺสํ นิวาสย
อิทํ ทุสฺสํ นิวาเสตฺวา พหิ (๒) นิกฺขม โสภเณ
อุปนิกฺขมสฺสุ ภทฺเท ปสฺสามิ ตํ มหิทฺธิกนฺติ.
- ๑ฉ.ม. หนฺทุตฺตรียํ ททามิ เต
- ๒ฉ.ม. เอหิ
นางผู้มีรูปงาม เอาเถอะ ข้าพเจ้าจะให้ผ้าเนื้อดีแก่ท่าน
เชิญท่านนุ่งผ้านี้ ครั้นนุ่งผ้านี้เสร็จแล้วจงออกมา
ขอเชิญออกมาภายนอกนะนางผู้เจริญ
ข้าพเจ้าจะขอชมท่านผู้มีฤทธิ์มาก
(นางเวมานิกเปรตตอบว่า)
หตฺเถน หตฺเถ เต ทินฺนํ น มยฺหํ อุปกปฺปติ
เอเสตฺถุปาสโก สทฺโธ สมฺมาสมฺพุทฺธสาวโก.
ผ้านั้นถึงท่านจะหยิบยื่นให้ที่มือของดิฉันเอง
ก็ไม่สำเร็จแก่ดิฉัน ถ้าในหมู่ชนนี้มีอุบาสกผู้มีศรัทธา
เป็นสาวกของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
เอตํ อจฺฉาทยิตฺวาน มม ทกฺขิณมาทิ
ตถาหํ สุขิตา เหสฺส สพฺพกามสมิทฺธินีติ.
ขอท่านจงให้อุบาสกนั้นนุ่งห่มผ้าที่ท่านจะให้ดิฉัน
แล้วอุทิศส่วนบุญให้ดิฉัน เมื่อทำอย่างนั้น
ดิฉันจักถึงความสุข พรั่งพร้อมด้วยสมบัติตามปรารถนาทุกอย่าง
(พระสังคีติกาจารย์ทั้งหลายกล่าวคาถาเหล่านี้ว่า)
ตญฺจ เต นฺหาปยิตฺวาน วิลิมฺเปตฺวาน วาณิชา
วตฺเถหจฺฉาทยิตฺวาน ตสฺสา ทกฺขิณมาทิสุํ.
พ่อค้าเหล่านั้นให้อุบาสกนั้นอาบน้ำ
ลูบไล้ด้วยของหอม ให้นุ่งห่มผ้าแล้ว
อุทิศส่วนบุญไปให้นางเวมานิกเปรตนั้น
สมนนฺตรานุทิฏฺเฐ วิปาโก อุทปชฺชถ (๑)
โภชนจฺฉาทนปานียํ ทกฺขิณาย อิทํ ผลํ.
- ๑ก. อุปปชฺชถ
ในลำดับที่พวกพ่อค้าอุทิศส่วนบุญให้นั้นเอง
วิบากคืออาหาร เครื่องนุ่งห่ม และน้ำดื่ม
ก็เกิดขึ้นแก่นางเวมานิกเปรตนั้น นี้เป็นผลแห่งทักษิณา
ตโต สุทฺธา สุจิวสนา กาสิกุตฺตมธารินี
หสนฺตี วิมานา นิกฺขมิ ทกฺขิณาย อิทํ ผลนฺติ.
ลำดับนั้น นางมีร่างกายหมดจด นุ่งผ้าสะอาด
สวมใส่ผ้าเนื้อดีกว่าผ้าแคว้นกาสี
เดินยิ้มออกมาจากวิมาน นี้เป็นผลแห่งทักษิณา
สุจิตฺตรูปํ รุจิรํ วิมานํ เต จ ภาสติ (๑)
เทวเต ปุจฺฉิตาจิกฺข กิสฺส กมฺมสฺสิทํ ผลนฺติ.
- ๑ฉ.ม. เต ปภาสติ
อนึ่ง วิมานของท่านงดงาม มีรูปภาพวิจิตรดี สว่างไสว
แม่เทพธิดา พวกข้าพเจ้าถามแล้ว ขอเธอจงบอก
นี้เป็นผลของกรรมอะไร
(เทพธิดานั้นตอบว่า)
ภิกฺขุโน จรมานสฺส โทณินิมฺมุชฺชนี (๑) อหํ
อทาสึ อุชุภูตสฺส วิปฺปสนฺเนน เจตสา.
- ๑ฉ.ม. โทณิมฺมชฺชนี
ดิฉันมีจิตเลื่อมใสดีแล้ว
ได้ถวายแป้งคั่วเจือด้วยน้ำมัน
แด่ภิกษุผู้ปฏิบัติตรงซึ่งกำลังเที่ยวภิกขาจาร
ตสฺส กมฺมสฺส กุสลสฺส วิปากํ ทีฆมนฺตรํ
อนุโภมิ วิมานสฺมึ ตญฺจ ทานิ ปริตฺตกํ.
ดิฉันเสวยวิบากแห่งกุศลกรรมนั้นในวิมาน สิ้นกาลนาน
แต่เดี๋ยวนี้ ผลบุญนั้นเหลืออยู่นิดหน่อย
อุทฺธํ จตูหิ มาเสหิ กาลกิริยา ภวิสฺสติ
เอกนฺตํ กฏุกํ โฆรํ นิรยูปปติสฺสหํ.
พ้นจาก ๔ เดือนไปแล้ว ดิฉันจักตาย
จักตกนรกอันเร่าร้อนแสนสาหัส
จตุกฺกณฺณํ จตุทฺวารํ วิภตฺตํ ภาคโส มิตํ
อโยปาการปริยนฺตํ อยสา ปฏิกุชฺชิตํ.
นรกนั้นมี ๔ เหลี่ยม มีประตู ๔ ด้าน
กรรมสร้างจำแนกไว้เป็นส่วน ๆ
ล้อมรอบด้วยกำแพงเหล็ก ครอบไว้ด้วยแผ่นเหล็ก
ตสฺส อโยมยา ภูมิ ชลิตา เตชสา ยุตา
สมนฺตา โยชนสตํ ผริตฺวา ติฏฺฐติ สพฺพทา.
พื้นนรกนั้นล้วนเป็นเหล็กแดงลุกเป็นเปลวเพลิง
ประกอบด้วยความร้อน
แผ่ไปรอบตลอดร้อยโยชน์อยู่ตลอดกาล
ตตฺถาหํ ทีฆมทฺธานํ ทุกฺขํ เวทิสฺส เวทนํ
ผลญฺจ ปาปกมฺมสฺส ตสฺมา โสจามิทํ ภูตนฺติ. (๑)
ขลฺลาฏิยเปติวตฺถุ ทสมํ.
- ๑ฉ.ม. โสจามหํ ภุสนฺติ
ดิฉันจักต้องเสวยทุกขเวทนาในมหานรกนั้นยาวนาน
ด้วยว่า การเสวยทุกข์เช่นนี้เป็นผลกรรมชั่ว
เพราะฉะนั้น ดิฉันจึงเศร้าโศกอย่างหนัก
ขัลลาฏิยเปติวัตถุที่ ๑๐ จบ
จบ ๑๐. ขลาตยเปตวัตถุ