arnon.worldเข้าสู่ระบบ

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เปตวัตถุ · อุพพรีวรรค

๑๒. กรรณมุณฑเปตวัตถุ เล่ม ๒๖

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๐๙ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๑๒/๑๓ ในอุพพรีวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ

_______

๑๒. กณฺณมุณฺฑเปติวตฺถุ

๑๒. กัณณมุณฑเปติวัตถุ

เรื่องนางเปรตผู้ถูกสุนัขกัณณมุณฑกัดกินเนื้อ

(พระเจ้าพาราณสีตรัสถามนางเวมานิกเปรตว่า)

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เปตวัตถุ อุพพรีวรรค กรรณมุณฑเปตวัตถุ (ฉบับหลวง เล่ม ๒๖ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๖ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๔๙ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๖)

บาลี (มหาจุฬาฯ) เล่ม ๒๖ หน้า ๑๙๑–๑๙๓ · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒) เล่ม ๒๖ หน้า ๒๒๒–๒๒๕

บาลี (มหาจุฬาฯ)

โสณฺณโสปาณผลกา โสวณฺณวาลุกสนฺถตา

ตตฺถ โสคนฺธิยา วคฺคู สุจิคนฺธา มโนรมา.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

สระโบกขรณีมีน้ำใสเย็น มีบันไดทองคำ

มีพื้นดาดด้วยทรายทองคำ

ในสระโบกขรณีนั้นมีต้นไม้สวยงาม มีกลิ่นหอมยวนใจ

บาลี (มหาจุฬาฯ)

นานารุกฺเขหิ สญฺฉนฺนา นานาคนฺธสเมริตา

นานาปทุมสญฺฉนฺน ปุณฺฑรีกสโมหตา. (๑)

เชิงอรรถ (บาลี (มหาจุฬาฯ))
  1. ๑ฉ.ม. ปุณฺฑรีกสโมตตา
ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ดาดดื่นไปด้วยหมู่ไม้นานาพันธุ์

ตลบอบอวลไปด้วยกลิ่นหอมต่าง ๆ

ดารดาษไปด้วยบัวนานาชนิด รายล้อมไปด้วยบัวขาว

บาลี (มหาจุฬาฯ)

สุรภี (๑) สมฺปวายนฺติ มนุญฺญา มาลุเตริตา

หํสโกญฺจาภิรุทา จ จกฺกวากาภิกูชิตา. (๒)

เชิงอรรถ (บาลี (มหาจุฬาฯ))
  1. ๑ฉ.ม. สุรภึ
  2. ๒ฉ.ม. จกฺกวกฺกาภิกูชิตา
ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

มีกลิ่นหอมเจริญใจ

ยามต้องลมรำเพยพัดก็โชยกลิ่นหอมระรื่นฟุ้งขจรไป

ระงมไปด้วยเสียงหงส์และนกกะเรียน

นกจักรพาก มาส่งเสียงร้องไพเราะจับใจ

เชิงอรรถ (ไทย (มหาจุฬาฯ ๒))
  1. ๑นกชนิดหนึ่ง อยู่ในวงศ์นกเป็ดน้ำ (พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๒๕)
บาลี (มหาจุฬาฯ)

นานาทิชคณากิณฺณา นานาสรคณายุตา

นานาผลธรา รุกฺขา นานามาลธรา (๑) วนา.

เชิงอรรถ (บาลี (มหาจุฬาฯ))
  1. ๑ฉ.ม. นานาปุปฺผธรา
ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ขวักไขว่ไปด้วยฝูงทิชาชาติ นานาชนิด

มีเสียงร้องของนกนานาชนิด ไพเราะจับใจ

มีไม้ผล ไม้ดอกนานาพันธุ์

เชิงอรรถ (ไทย (มหาจุฬาฯ ๒))
  1. ๑นก ได้ชื่อว่า ทิชาชาติ เพราะเกิด ๒ หน คือ คลอดจากท้องมารดาเป็นฟองไข่หนหนึ่ง และถูกฟักจน คลอดเป็นตัวอีกหนหนึ่ง
บาลี (มหาจุฬาฯ)

น มนุสฺเสสุ อีทิสํ นครํ ยาทิสํ อิทํ

ปาสาทา จ พหุกา ตุยฺหํ โสวณฺณรูปิยามยา.

ททฺทลฺลมานา อาเภนฺติ สมนฺตา จตุโร ทิสา.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ไม่มีเมืองใดในมนุษย์เหมือนเมืองของท่านนี้

ปราสาทของท่านมีมาก สำเร็จแล้วด้วยทองคำและเงิน

ส่องแสงสว่างโชติช่วงโดยรอบทั้ง ๔ ทิศ

บาลี (มหาจุฬาฯ)

ปญฺจ ทาสีสตา ตุยฺหํ ยา เตมา ปริจาริกา

ตา กมฺพุเกยูรธรา (๑) กญฺจนาเจลภูสิตา. (๒)

เชิงอรรถ (บาลี (มหาจุฬาฯ))
  1. ๑ก. กมฺพุกายูรธรา
  2. ๒ฉ.ม. กญฺจนาเวฬภูสิตา
ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ทาสี ๕๐๐ คน ประดับด้วยกำไลทองคำ

นุ่งห่มผ้าทองคำ คอยบำเรอท่าน

บาลี (มหาจุฬาฯ)

ปลฺลงฺกา พหุกา ตุยฺหํ โสวณฺณรูปิยามยา

กทลีมิคสญฺฉนฺนา สชฺชา โคนกสนฺถตา.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ท่านมีบัลลังก์ทองคำและเงินจำนวนมาก

ปูลาดด้วยหนังชะมดและผ้าโกเชาว์ ที่เขาจัดเตรียมไว้แล้ว

เชิงอรรถ (ไทย (มหาจุฬาฯ ๒))
  1. ๑พรมที่ทำด้วยขนแกะที่มีขนยาว (ขุ.เป.อ. ๓๕๔/๑๖๗)
บาลี (มหาจุฬาฯ)

ยตฺถ ตฺวํ วาสุปคตา สพฺพกามสมิทฺธินี

สมฺปตฺตาย อฑฺฒรตฺตาย ตโต อุฏฺฐาย คจฺฉสิ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ท่านจะเข้าบรรทมบนบัลลังก์ใดก็สำเร็จสมประสงค์ทุกอย่าง

เมื่อถึงเที่ยงคืน ท่านลุกจากบัลลังก์นั้นไป

บาลี (มหาจุฬาฯ)

อุยฺยานภูมึ คนฺตฺวาน โปกฺขรญฺญา สมนฺตโต

ตสฺสา ตีเร ตุวํ ฐาสิ หริเต สทฺทเล สุเภ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ลงไปสู่สวนรอบสระโบกขรณี

ยืนอยู่ที่ริมสระนั้นซึ่งมีหญ้าเขียวอ่อนนุ่ม

บาลี (มหาจุฬาฯ)

ตโต เต กณฺณมุณฺโฑ จ สุนโข องฺคมงฺคานิ ขาทติ

ยทา จ ขายิตา อาสิ อฏฺฐิสงฺขลิกา กตา

โอคาหสิ โปกฺขรณึ โหติ กาโย ยถา ปุเร.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ทันใดนั้น สุนัขชื่อกัณณมุณฑกะก็ขึ้นมาจากสระนั้น

กัดอวัยวะน้อยใหญ่ของท่าน

เมื่อใดท่านถูกสุนัขกัดกินเหลือแต่ร่างกระดูก

เมื่อนั้น ท่านจึงลงสู่สระโบกขรณี

ร่างกายก็กลับเป็นเหมือนเดิม

บาลี (มหาจุฬาฯ)

ตโต ตฺวํ องฺคปจฺจงฺคี (๑) สุจารุ ปิยทสฺสนา

วตฺเถน ปารุปิตฺวาน อายาสิ มม สนฺติกํ.

เชิงอรรถ (บาลี (มหาจุฬาฯ))
  1. ๑ฉ.ม. องฺคปจฺจงฺคา
ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ภายหลังจากเวลาที่ลงสระโบกขรณี

ท่านกลับมีอวัยวะน้อยใหญ่บริบูรณ์ งดงาม ดูน่ารัก

นุ่งห่มผ้า มาสู่สำนักเรา

บาลี (มหาจุฬาฯ)

กินฺนุ กาเยน วาจาย มนสา ทุกฺกฏํ กตํ

กิสฺส กมฺมวิปาเกน กณฺณมุณฺโฑ สุนโข ตว

องฺคมงฺคานิ ขาทตีติ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

เมื่อก่อนท่านได้ทำกรรมชั่วทางกาย วาจา ใจอะไรไว้หรือ

เพราะผลกรรมอะไร

สุนัขกัณณมุณฑกะจึงกัดกินอวัยวะน้อยใหญ่ของท่าน

(นางเวมานิกเปรตกราบทูลว่า)

บาลี (มหาจุฬาฯ)

กิมฺพิลายํ (๑) คหปติ สทฺโธ อาสิ อุปาสโก

ตสฺสาหํ ภริยา อาสึ ทุสฺสีลา อติจารินี.

เชิงอรรถ (บาลี (มหาจุฬาฯ))
  1. ๑ฉ.ม. กิมิลายํ
ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

มีคหบดีคนหนึ่ง เป็นอุบาสก มีศรัทธา อยู่ในเมืองกิมพิลา

หม่อมฉันเป็นภรรยาของเขา เป็นคนทุศีล ประพฤตินอกใจเขา

บาลี (มหาจุฬาฯ)

เอวมาติจรมานาย (๑) สามิโก เอตทพฺรวิ

เนตํ ฉนฺนํ ปฏิรูปํ ยํ ตฺวํ อติจราสิ มํ.

เชิงอรรถ (บาลี (มหาจุฬาฯ))
  1. ๑ฉ.ม. โส มํ อติจรมานาย
ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

เมื่อหม่อมฉันประพฤตินอกใจเขา

สามีจึงพูดดังนี้ว่า การที่เธอประพฤตินอกใจฉันแล้วปกปิดไว้

เป็นการไม่เหมาะ ไม่สมควร

บาลี (มหาจุฬาฯ)

สาหํ โฆรญฺจ สปถํ มุสาวาทํ อภาสิสฺสํ

นาหนฺตํ อติจรามิ กาเยน อุท เจตสา.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

และหม่อมฉันนั้นได้กล่าวเท็จสาบานอย่างร้ายแรงว่า

ฉันไม่ได้ประพฤตินอกใจท่านทางกายหรือทางใจ

บาลี (มหาจุฬาฯ)

สจาหนฺตํ อติจรามิ กาเยน อุท เจตสา

อยํ กณฺณมุณฺโฑ สุนโข องฺคมงฺคานิ ขาทตุ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ถ้าฉันประพฤตินอกใจท่านทางกายหรือทางใจ

ขอให้สุนัขกัณณมุณฑกะตัวนี้จงกัดกินอวัยวะน้อยใหญ่ของฉันเถิด

บาลี (มหาจุฬาฯ)

ตสฺส กมฺมสฺส วิปากํ มุสาวาทสฺส จูภยํ

สตฺตวสฺสสตานิ จ (๑) อนุภูตํ ยโตปิ เม

กณฺณมุณฺโฑ จ สุนโข องฺคมงฺคานิ ขาทตีติ.

เชิงอรรถ (บาลี (มหาจุฬาฯ))
  1. ๑ฉ.ม. สตฺเตว วสฺสสตานิ
ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ผลกรรมชั่วและการกล่าวเท็จทั้งสองนั้น

หม่อมฉันได้เสวยแล้วเป็นเวลา ๗๐๐ ปี

เพราะกรรมอันชั่วช้าสุนัขกัณณมุณฑกะ

จึงกัดกินอวัยวะน้อยใหญ่ของหม่อมฉัน

บาลี (มหาจุฬาฯ)

ตฺวญฺจ เทว พหูปกาโร อตฺถาย เม อิธาคโต

สุมุตฺตาหํ กณฺณมุณฺฑสฺส อโสกา อกุโตภยา.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ขอเดชะพระองค์ผู้ประเสริฐ

พระองค์ทรงมีอุปการะแก่หม่อมฉันมาก

เสด็จมา ณ ที่นี้เพื่อประโยชน์แก่หม่อมฉัน

หม่อมฉันพ้นแล้วจากสุนัขกัณณมุณฑกะ

หายโศก ไม่มีภัยแต่ที่ไหน ๆ

บาลี (มหาจุฬาฯ)

ตาหํ เทว นมสฺสามิ ยาจามิ อญฺชลีกตา

ภุญฺช อมานุเส กาเม รม เทว มยา สหาติ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ขอเดชะ หม่อมฉันขอถวายบังคมพระองค์

ขอประนมอัญชลีวิงวอนว่า ขอพระองค์จงเสวยกามสุขอันเป็นทิพย์

รื่นรมย์อยู่กับหม่อมฉันเถิดเพคะ

(พระราชาตรัสว่า)

บาลี (มหาจุฬาฯ)

ภุตฺตา อมานุสา กามา รมิโตมฺหิ ตยา สห

ตาหํ สุภเค ยาจามิ ขิปฺปํ ปฏินยาหิ มนฺติ.

กณฺณมุณฺฑเปติวตฺถุ ทฺวาทสมํ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ฉันเสวยกามสุขอันเป็นทิพย์และรื่นรมย์กับเธอแล้ว

เชิญเถิดนางงาม ฉันอ้อนวอนเธอ

ขอจงรีบนำฉันกลับเถิด

กัณณมุณฑเปติวัตถุที่ ๑๒ จบ

จบ ๑๒. กรรณมุณฑเปตวัตถุ