พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เปตวัตถุ · มหาวรรค
๑๐. คณเปตวัตถุ เล่ม ๒๖
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๓๐ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๑๐/๑๖ ในมหาวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เปตวัตถุ มหาวรรค คณเปตวัตถุ (ฉบับหลวง เล่ม ๒๖ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๖ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๔๙ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๖)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๒๖ หน้า ๓๐๖–๓๐๘
๑๐. คณเปตวัตถุ
ว่าด้วยบุพกรรมของเปรตผอม
(พระมหาโมคคัลลานเถระได้ถามเปรตทั้งหลายว่า)
{๑๓๐}[๗๘๒] ท่านทั้งลายเป็นผู้เปลือยกาย มีผิวพรรณเลวทราม ซูบผอม มีตัวสะพรั่งไปด้วยเส้นเอ็น ผอมจนแลเห็น แต่ซี่โครงเช่นนี้ แน่ะท่านผู้นิรทุกข์ ท่านทั้งหลายเป็นใครกันหนอ(เปรตทั้งหลายตอบว่า)
[๗๘๓] ข้าแต่ท่านผู้เจริญ พวกข้าพเจ้าเป็นเปรต เข้าถึงทุคติ เกิดในยมโลก เพราะทำบาปกรรมไว้จึงต้องจากโลกนี้ไป สู่เปตโลก
(พระมหาโมคคัลลานเถระถามว่า)
[๗๘๔ ]ท่านทั้งหลายทำกรรมชั่วอะไรด้วยกาย วาจา ใจไว้หรือ ท่านทั้งหลายจึงต้องจากโลกนี้ไปสู่เปตโลกเพราะผลแห่งกรรมอะไร
(เปรตเหล่านั้นตอบว่า)
[๗๘๕] ทั้งที่สมณพราหมณ์ทั้งหลายผู้เป็นที่พึ่ง ผู้หาโทษมิได้ก็มีอยู่ แต่พวกข้าพเจ้าก็มิได้สร้างกุศลไว้แม้เพียงกึ่งมาสก ทั้งที่ไทยธรรมก็มีอยู่ แต่พวกข้าพเจ้าก็มิได้ทำ ที่พึ่งแก่ตน
[๗๘๖] พวกข้าพเจ้าหิวนํ้าจึงเข้าไปใกล้แม่นํ้า แม่น้ำก็กลับเป็น ว่างเปล่าไป เมื่อเวลาร้อน พวกข้าพเจ้าเข้าไปสู่ร่มไม้ ร่มไม้กลับเป็นแดดแผดเผาไป[๗๘๗] ลมที่ร้อนเหมือนเปลวไฟก็พัดเผาพวกข้าพเจ้าไป ข้าแต่ท่านผู้เจริญ พวกข้าพเจ้าสมควรที่จะเสวยทุกข์นี้และ ทุกข์อย่างอื่นที่เลวทรามกว่าทุกข์นั้น[๗๘๘] อนึ่ง พวกข้าพเจ้าหิวโหย อยากอาหาร จึงพากันไปสิ้นทางหลายโยชน์ ก็ไม่ได้อาหารอะไรเลย จึงพากันกลับมา พวกข้าพเจ้าช่างบุญน้อยเสียจริงหนอ[๗๘๙] พวกข้าพเจ้าหิวโหยถึงกับล้มสลบลงที่พื้นดิน บางคราวก็ล้มหงาย บางคราวก็ล้มควํ่า ดิ้นรนไปมา
[๗๙๐] ก็พวกข้าพเจ้านั้นล้มสลบอยู่ที่พื้นดินนั่นเอง เมื่อไม่สามารถ ลุกขึ้นได้ จึงชนหน้าอกและศีรษะกันและกัน พวก ข้าพเจ้าช่างบุญน้อยเสียจริงหนอ[๗๙๑] ข้าแต่ท่านผู้เจริญ พวกข้าพเจ้าสมควรที่จะเสวยทุกข์นี้ และทุกข์อย่างอื่นที่เลวทรามกว่าทุกข์นั้น เพราะทั้งที่ไทยธรรมก็มีอยู่ แต่พวกข้าพเจ้าก็มิได้ทำที่พื่งแก่ตน[๗๙๒] ก็ข้าพเจ้าเหล่านั้นไปจากที่นี้ ได้กำเนิดเป็นมนุษย์ใหม่ จักเป็นผู้รู้ความประสงค์ของผู้ขอ สมบูรณ์ด้วยศีล ทำกุศลให้มาก
จบ คณเปตวัตถุที่ ๑๐
๑๑. ปาฏลิปุตตเปตวัตถุ
ว่าด้วยหญิงชาวเมืองปาฏลีบุตรสนทนากับนางเปรต
(เวมานิกเปรตตนหนึ่งได้กล่าวกะหญิงมนุษย์คนหนึ่งว่า)
{๑๓๑}[๗๙๓] สัตว์นรกบางพวกท่านก็เห็นแล้ว สัตว์ดิวัจฉาน เปรต อสุรกาย มนุษย์ หรือเทวดาบางพวกท่านก็เห็นแล้ว ผลกรรมของตนท่านก็เห็นประจักษ์ด้วยตนเองแล้ว เราจักนำท่านไปส่งยังเมืองปาฏลีบุตร ท่านไปถึงเมือง ปาฏลีบุตรแล้วจงทำกรรมอันเป็นกุศลเถิด(เมื่อหญิงนั้นได้ฟังดังนั้นแล้ว มีความปลื้มใจ จึงกล่าวตอบว่า)
[๗๙๔] ข้าแต่เทวดา ท่านปรารถนาความเจริญแก่ดิฉัน ปรารถนาประโยชน์เกื้อกูลแก่ดิฉัน ดิฉันจักทำตามคำของท่าน ท่านเป็นอาจารย์ของดิฉัน
- ๑เปตวัตถุนี้ผู้มีพระภาคเจ้าตรัสท่ามกลางบริษัท ๔ ขณะประทับอยู่ ณ พระเชตวันมหาวิหาร โดยทรงเล่าว่า พ่อค้าชาวกรุงสาวัตถีและชาวกรุงปาฏลีบุตรจำนวนมากเดินทางไปค้าขายยังเมืองสุวรรณภูมิโดยทางเรือ ในจำนวนผู้เดินทางไปนั้น มีอุบาสกคนหนึ๋งหลงรักสตรีจนป่วยเป็นไข้ใจ ได้เสียชีวิตลง แม้จะทำกุศลไว้มาก แทนที่จะเกิดในเทวโลก กลับเกิดเป็นเวมานิกเปรตอยู่ท่ามกลาง ทะเลเพราะเหตุที่มีจิตลุ่มหลงในสตรี และสตรีที่เขาหลงรักนั้นก็เดินทางไปสุวรรณภูมิโดยทางเรือ เช่นเดียวกัน เวมานิกเปรตนั้นประสงค์จะพานางไปจึงขัดขวางมิให้เรือเดินทางไปได้ พวกพ่อค้า เมื่อจะตรวจหาสาเหตุที่เรือเดินทางต่อไปไม่ได้ จึงใช้วิธีจับสลากหาคนกาฬกัณณี (กาลกิณี) เพราะฤทธิ์บันดาลของเวมานิกเปรต สลากได้ตกแก่สตรีนั้นถึงสามครั้ง พวกพ่อค้าทราบว่าเป็นเพราะ เหตุนั้นจึงจำใจถ่วงนางลงทะเล ซึ่งพอนางถูกถ่วงลงทะเล เรือก็แล่นมุ่งหน้าสู่สุวรรณภูมิไปได้อย่างรวดเร็ว ฝ่ายเวมานิกเปรตนั้นก็อุ้มนางไปสู่วิมานของตนร่วมอภิรมย์ด้วยกัน ผ่านไปหนื่งปี นางเกิดความเบื่อหน่าย จึงขอร้องเปรตผู้สามีให้พานางกลับกรุงปาฏลีบุตรโดยให้เหตุผลว่า เมื่ออยู่ใน วิมานของเปรตไม่ได้โอกาสทำสัมปรายิกัตถประโยชน์คือบุญอันเป็นต้นทุนสำหรับไปเกิดในโลกหน้า เวมานิกเปรตจึงพานางกลับไปยังโลกมนุษย์พร้อมกำชับให้ทำแต่กุศลกรรม (ขุ.เปต.อ. ๒๙๑-๒๙๒)
จบ ๑๐. คณเปตวัตถุ