อุบลวัณณาเถรีคาถา เล่ม ๒๖

๑๑. ทวาทสกนิบาต

๑. อุปลวัณณาเถรีคาถา

คาถาสุภาษิตของพระอุบลวัณณาเถรี

(วันหนึ่ง พระอุบลวัณณาเถรีได้กล่าวย้อนถึงคาถาที่มารดาของพระ คังคาตีริยเถระกล่าวไว้ด้วยความสลดใจที่มีสามีร่วมกับธิดาของตน ความว่า){๔๖๕}[๒๒๔] เราทั้งสองคือมารดาและธิดาเป็นผู้มีสามีร่วมกัน เรา นั้นได้มีความสลดใจและขนพองสยองเกล้าอย่างไม่เคย มีมาก่อน[๒๒๕] น่าติเตียนนัก กามทั้งหลายไม่สะอาด มีกลิ่นเหม็น มีหนามเป็นอันมาก เพราะเป็นเหตุที่ทำให้เราทั้งสอง คือ มารดาและธิดาร่วมเป็นภรรยาด้วยกันได้[๒๒๖] เราเห็นโทษในกามทั้งหลาย เห็นการออกจากกามโดย เป็นความเกษม เราจึงออกจากเรือนมาบวชในพระธรรมวินัยที่พระนครราชคฤห์

(พระอุบลาวัณณาเถรีได้กล่าวคาถาแสดงความยินดีที่ตนได้บรรลุคุณวิเศษ ความว่า)

[๒๒๗] เราระลึกชาติก่อน ๆ ได้ ทิพพจักขุญาณ เจโตปริยญาณ และโสตธาตุเราก็ชำระให้หมดจดแล้ว

[๒๒๘] แม้ฤทธิ์เราก็ทำให้แจ้งแล้ว เราบรรลุความสิ้นอาสวะแล้ว ได้ทำให้แจ้งอภิญญา ๖ ทำตามคำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าเสร็จแล้ว

[๒๒๙] ในเวลาที่พระพุทธเจ้าจะทรงทำยมกปาฏิหาริย์เราได้ เนรมิตรถเทียมด้วยม้า ๔ ตัวด้วยฤทธิ์ เข้าไปถวายบังคม พระบาทของพระพุทธเจ้าผู้มีสิริ ผู้ทรงเป็นที่พึ่งของสัตว์โลก แล้วได้ยืนอยู่ ณ ที่สมควรข้างหนึ่ง(มารผู้ประสงค์ให้พระเถรีเบื่อหน่ายความสงัด จึงกล่าวคาถานี้ว่า)

[๒๓๐] ท่านผู้เดียวเข้าไปอาศัยป่าไม้สาละที่ออกดอกบานสะพรั่ง ตลอดยอด ยืนอยู่ที่โคนไม้ ท่านไม่มีใครเป็นเพื่อน ท่านไม่กลัวความพาลของพวกนักเลงหรือ

(พระอุบลวัณณาเถรีกล่าวว่า)

[๒๓๑] ถึงจะมีนักเลงตั้งร้อยตั้งพันเช่นนี้มาในที่นี้ เราก็ไม่หวั่นไหว ไม่สะเทือนขน ดูก่อนมาร ท่านคนเดียวจักทำอะไรเราได้[๒๓๒] เรานี้จะหายตัวก็ได้ หรือจะเข้าท้องของท่านก็ได้ แม้จะยืนอยู่ระหว่างคิ้วของท่าน ท่านก็ไม่เห็นเรายืนอยู่

[๒๓๓] เราเป็นผู้ชำนาญในทางจิต อบรมอิทธิบาทดีแล้ว ได้ทำให้แจ้งอภิญญา ๖ แล้ว ทำตามคำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า เสร็จแล้ว[๒๓๔] กามทั้งหลายมีอุปมาดังหอกและหลาว เป็นฝีร้ายแห่งขันธ์ทั้งหลาย บัดนี้เราไม่ไยดีถึงความยินดีในกามที่ท่านกล่าวถึงนั้น[๒๓๕] เรากำจัดความเพลิดเพลินในสิ่งทั้งปวงได้แล้ว ทำลายกองแห่งความมืดได้แล้ว ดูก่อนมารใจบาป ท่านจงรู้อย่างนี้ ถึงตัวท่านเองก็ถูกเรากำจัดได้แล้ว

จบ ทวาทสกนิบาต

...

๑๒. โสฬสกนิบาต

๑. ปุณณิกาเถรีคาถา

คาถาสุภาษิตของพระปุณณิกาเถรี

(พระปุณณิกาเถรีกล่าวว่า)

{๔๖๖}[๒๓๖] เราเป็นคนตักนํ้า กลัวต่อภัยคือการลงโทษของนาย ถูก ภัยคือวาจาและโทสะของนายเบียดเบียนเอา จึงต้องลงตักนํ้าในฤดูหนาวเป็นประจำ[๒๓๗] ดูก่อนพราหมณ์ ท่านกลัวใครเล่าจึงลงตักนํ้าเป็นประจำ ท่านมีตัวสั่นเทา เสวยทุกข์คือความหนาวที่ร้ายกาจอยู่

(พราหมณ์กล่าวว่า)

[๒๓๘] ดูก่อนแม่ปุณณิกาผู้เจริญ ก็เมื่อท่านรู้อยู่ว่าเรากำลังทำกุศลกรรมที่ห้ามกันบาปกรรมได้ จะมาสอบถามเราทำไม

[๒๓๙] ก็ผู้ใดจะเป็นคนแก่หรือคนหนุ่มก็ตามทำบาปกรรมไว้ แม้ ผู้นั้นก็ย่อมพ้นจากบาปกรรมได้ด้วยการอาบนํ้า

(พระปุณณิกาเถรีกล่าวว่า)

[๒๔๐] ก็ผู้ไม่รู้คนไหนหนอมาบอกความนี้แก่ท่านผู้ไม่รู้ว่า ‘ก็ บุคคลจะพ้นจากบาปกรรมได้เพราะการอาบนํ้า,

[๒๔๑] พวกกบ เต่า งู จระเข้ และสัตว์นํ้าอื่น ๆ ก็จักพากันไปสู่สวรรค์ได้ทั้งหมดแน่นอน