พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรคาถา · อัฏฐกนิบาต
๓. มหาปันถกเถรคาถา เล่ม ๒๖
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๓๖๘ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๓/๓ ในอัฏฐกนิบาตมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
๓. มหาปันถกเถรคาถา
คาถาสุภาษิตของพระมหาปันถกเถระ
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรคาถา อัฏฐกนิบาต มหาปันถกเถรคาถา (ฉบับหลวง เล่ม ๒๖ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๖ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๕๒ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๖)
๓ ยทา ปฐมมทฺทกฺขึ สตฺถารมกุโตภยํ
ตโต เม อหุ สํเวโค ปสฺสิตฺวา ปุริสุตฺตมํ ฯ
สิรึ หตฺเถหิ ปาเทหิ โย ปณาเมยฺย อาคตํ
เอตาทิสํ โส สตฺถารํ อาราเธตฺวา วิราธเย ฯ
ตทาหํ ปุตฺตทารญฺจ ธนธญฺญญฺจ ฉฑฺฑยึ
เกสมสฺสูนิ เฉเทตฺวา ปพฺพชึ อนคาริยํ ฯ
สิกฺขาสาชีวสมฺปนฺโน อินฺทฺริเยสุ สุสํวุโต
นมสฺสมาโน สมฺพุทฺธํ วิหาสึ อปราชิโต ฯ
ตโต เม ปณิธี อาสิ เจตโส อภิปตฺถิโต
น นิสีเท มุหุตฺตมฺปิ ตณฺหาสลฺเล อนูหเต ฯ
ตสฺส เมวํ วิหรโต ปสฺส วิริยปรกฺกมํ
ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ ฯ
ปุพฺเพนิวาสํ ชานามิ ทิพฺพจกฺขุํ วิโสธิตํ
อรหา ทกฺขิเณยฺโยมฺหิ วิปฺปมุตฺโต นิรูปธิ ฯ
ตโต รตฺยา วิวสเน ๑ สุริยสฺสุคฺคมนํ ปติ
สพฺพํ ตณฺหํ วิโสเสตฺวา ปลฺลงฺเกน อุปาวิสินฺติ ฯ
มหาปนฺถโก เถโร ฯ
อุทฺทานํ
มหากจฺจายโน เถโร สิริมิตฺโต มหาปนฺถโก
ตโย ๒ อฏฺฐนิปาตมฺหิ คาถาโย จตุวีสตีติ ฯ
อฏฺฐกนิปาโต นิฏฺฐิโต ฯ
เมื่อใด เราได้เห็นพระศาสดาผู้ปลอดภัยเป็นครั้งแรก เมื่อนั้นความสลดใจได้เกิดมีแก่เรา เพราะได้เห็นพระศาสดาผู้อุดมบุรุษ ผู้ใดนอบน้อมพระศาสดาผู้ทรงศิริ ที่พระบาทด้วยมือทั้งสอง ผู้นั้นพึงทำพระศาสดาให้ทรงยินดีโปรดปราน ครั้งนั้น เราได้ละทิ้งบุตร
ภรรยา ทรัพย์ และธัญญาหาร ปลงผมและหนวดออกบวชเป็นบรรพชิต เป็นผู้ถึงพร้อมด้วยสิกขาสาชีพ สำรวมดีแล้วในอินทรีย์ทั้งหลาย ถวายบังคมพระสัมพุทธเจ้า เป็นผู้ไม่พ่ายแพ้ต่อมาร ครั้งนั้น ความตั้งใจปรารถนาสำเร็จแก่เรา เราไม่ได้นั่งอยู่เปล่าแม้เพียงครู่เดียว ในเมื่อยังถอนลูกศรคือตัณหาขึ้นไม่ได้ขอจงดูความเพียร ความบากบั่นของเราผู้อยู่ด้วยความตั้งใจอย่างนั้นเราได้บรรลุวิชชา ๓ คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าเราได้ทำเสร็จแล้วเราระลึกชาติก่อนๆ ได้ ได้ชำระทิพยจักษุหมดจดแล้ว เป็นพระอรหันต์ผู้ควรแก่ทักษิณา หลุดพ้นแล้ว ไม่มีอุปธิ ต่อเมื่อราตรีสิ้นไปแล้ว พระอาทิตย์อุทัยขึ้นมา เราทำตัณหาทั้งปวงให้เหือด
แห้งไป จึงเข้าไปสู่ภายในกุฎี โดยบัลลังก์.
__________________________________
พระเถระ ๓ องค์ ได้กล่าวคาถาไว้ในอัฏฐกนิบาตองค์ละ ๘ คาถา
รวมเป็น ๒๔ คาถา คือ
๑. พระมหากัจจายนเถระ ๒. พระสิริมิตตเถระ
๓. พระมหาปันถกเถระ
จบ อัฏฐกนิบาต.
จบ ๓. มหาปันถกเถรคาถา