arnon.worldเข้าสู่ระบบ

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรคาถา · ทสกนิบาต

๔. จูฬปันถกเถรคาถา เล่ม ๒๖

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๓๗๓ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๔/๗ ในทสกนิบาตมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ

๔. จูฬปนฺถกตฺเถรคาถา

๔. จูฬปันถกเถรคาถา

ภาษิตของพระจูฬปันถกเถระ

(พระจูฬปันถกเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ว่า)

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรคาถา ทสกนิบาต จูฬปันถกเถรคาถา (ฉบับหลวง เล่ม ๒๖ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๖ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๕๒ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๖)

บาลี (มหาจุฬาฯ) เล่ม ๒๖ หน้า ๓๕๑–๓๕๑ · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒) เล่ม ๒๖ หน้า ๔๓๖–๔๓๗

บาลี (มหาจุฬาฯ)

ทนฺธา มยฺหํ คตี อาสิ ปริภูโต ปุเร อหํ

ภาตา จ มํ ปณาเมสิ คจฺฉทานิ ตุวํ ฆรํ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

เมื่อก่อน เราได้มีญาณคติเกิดช้า เราจึงถูกดูหมิ่น

ทั้งพี่ชาย ก็ได้ขับไล่เราว่า เจ้าจงกลับไปบ้านเดี๋ยวนี้

บาลี (มหาจุฬาฯ)

โสหํ ปณามิโต สนฺโต สํฆารามสฺส โกฏฺฐเก

ทุมฺมโน ตตฺถ อฏฺฐาสึ สาสนสฺมึ อเปกฺขวา.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

เรานั้นถูกขับไล่แล้ว ยังมีความเยื่อใยในพระศาสนาอยู่

จึงได้ไปยืนเสียใจใกล้ซุ้มประตูสังฆารามนั้น

บาลี (มหาจุฬาฯ)

ภควา ตตฺถ อาคจฺฉิ (๑) สีสํ มยฺหํ ปรามสิ

พาหายํ มํ คเหตฺวาน สํฆารามํ ปเวสยิ.

เชิงอรรถ (บาลี (มหาจุฬาฯ))
  1. ๑สี.อิ. อาคญฺฉิ
ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

พระผู้มีพระภาคได้เสด็จมา ณ ที่นั้น

ทรงลูบศีรษะเรา ทรงจับแขนเรา พาเข้าไปสู่สังฆาราม

บาลี (มหาจุฬาฯ)

อนุกมฺปาย เม สตฺถา ปาทาสิ ปาทปุญฺฉนึ.

เอตํ สุทฺธํ อธิฏฺเฐหิ เอกมนฺตํ สฺวธิฏฺฐิตํ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

พระศาสดาทรงอนุเคราะห์เรา

ได้ทรงประทานผ้าเช็ดพระบาท ด้วยรับสั่งว่า

เธอจงอธิษฐานผ้าที่สะอาดนี้ให้มั่นคง ณ ที่สมควร

บาลี (มหาจุฬาฯ)

ตสฺสาหํ วจนํ สุตฺวา วิหาสึ สาสเน รโต

สมาธึ ปฏิปาเทสึ อุตฺตมตฺถสฺส ปตฺติยา.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

เราฟังพระดำรัสของพระองค์

ยังยินดีอยู่ในพระศาสนา

ได้ทำสมาธิให้เกิดเพื่อบรรลุประโยชน์สูงสุด

บาลี (มหาจุฬาฯ)

ปุพฺเพนิวาสํ ชานามิ ทิพฺพจกฺขุํ วิโสธิตํ

ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

เรารู้ถึงขันธ์ที่อาศัยอยู่มาก่อน

ชำระทิพยจักษุให้หมดจดแล้ว

เราบรรลุวิชชา ๓

ได้ทำตามคำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าแล้ว

บาลี (มหาจุฬาฯ)

สหสฺสกฺขตฺตุํ อตฺตานํ นิมฺมินิตฺวาน ปนฺถโก

นิสีทิ อมฺพวเน รมฺเม ยาว กาลปฺปเวทนา.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ปันถกเถระเนรมิตตนหนึ่งพัน

นั่งในอัมพวันที่น่ารื่นรมย์

จนถึงเวลาเขามานิมนต์

บาลี (มหาจุฬาฯ)

ตโต เม สตฺถา ปาเหสิ ทูตํ กาลปฺปเวทกํ

ปเวทิตมฺหิ กาลมฺหิ เวหาสาสุปสงฺกม (๑)

เชิงอรรถ (บาลี (มหาจุฬาฯ))
  1. ๑ฉ.ม. เวหาสาทุปสงฺกมึ
ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ลำดับนั้น พระศาสดาทรงใช้ทูต

ให้ไปบอกเวลาฉันอาหารแก่เรา

เมื่อทูตบอกเวลาฉันแล้ว

เราก็ได้เหาะไปเฝ้า

บาลี (มหาจุฬาฯ)

วนฺทิตฺวา สตฺถุโน ปาเท เอกมนฺตํ นิสีทหํ

นิสินฺนํ มํ วิทิตฺวาน อถ สตฺถา ปฏิคฺคหิ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ถวายบังคมพระยุคลบาทพระศาสดาแล้ว นั่ง ณ ที่สมควร

ทีนั้น พระศาสดาทรงรับรองเราผู้ถวายบังคมแล้วนั่งอยู่

บาลี (มหาจุฬาฯ)

อายาโค สพฺพโลกสฺส อาหุตีนํ ปฏิคฺคโห

ปุญฺญกฺเขตฺตํ มนุสฺสานํ ปฏิคฺคณฺหิตฺถ ทกฺขิณนฺติ.

จูฬปนฺถโก เถโร.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ปันถกเถระเป็นผู้ควรบูชาของชาวโลกทั้งมวล

เป็นผู้ควรรับของที่เขานำมาบูชา

เป็นเนื้อนาบุญของหมู่มนุษย์ ได้รับทักษิณาแล้ว

จบ ๔. จูฬปันถกเถรคาถา