พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรคาถา · ทสกนิบาต
๔. จูฬปันถกเถรคาถา เล่ม ๒๖
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๓๗๓ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๔/๗ ในทสกนิบาตมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
๔. จูฬปนฺถกตฺเถรคาถา
๔. จูฬปันถกเถรคาถา
ภาษิตของพระจูฬปันถกเถระ
(พระจูฬปันถกเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ว่า)
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรคาถา ทสกนิบาต จูฬปันถกเถรคาถา (ฉบับหลวง เล่ม ๒๖ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๖ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๕๒ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๖)
บาลี (มหาจุฬาฯ) เล่ม ๒๖ หน้า ๓๕๑–๓๕๑ · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒) เล่ม ๒๖ หน้า ๔๓๖–๔๓๗
ทนฺธา มยฺหํ คตี อาสิ ปริภูโต ปุเร อหํ
ภาตา จ มํ ปณาเมสิ คจฺฉทานิ ตุวํ ฆรํ.
เมื่อก่อน เราได้มีญาณคติเกิดช้า เราจึงถูกดูหมิ่น
ทั้งพี่ชาย ก็ได้ขับไล่เราว่า เจ้าจงกลับไปบ้านเดี๋ยวนี้
โสหํ ปณามิโต สนฺโต สํฆารามสฺส โกฏฺฐเก
ทุมฺมโน ตตฺถ อฏฺฐาสึ สาสนสฺมึ อเปกฺขวา.
เรานั้นถูกขับไล่แล้ว ยังมีความเยื่อใยในพระศาสนาอยู่
จึงได้ไปยืนเสียใจใกล้ซุ้มประตูสังฆารามนั้น
ภควา ตตฺถ อาคจฺฉิ (๑) สีสํ มยฺหํ ปรามสิ
พาหายํ มํ คเหตฺวาน สํฆารามํ ปเวสยิ.
- ๑สี.อิ. อาคญฺฉิ
พระผู้มีพระภาคได้เสด็จมา ณ ที่นั้น
ทรงลูบศีรษะเรา ทรงจับแขนเรา พาเข้าไปสู่สังฆาราม
อนุกมฺปาย เม สตฺถา ปาทาสิ ปาทปุญฺฉนึ.
เอตํ สุทฺธํ อธิฏฺเฐหิ เอกมนฺตํ สฺวธิฏฺฐิตํ.
พระศาสดาทรงอนุเคราะห์เรา
ได้ทรงประทานผ้าเช็ดพระบาท ด้วยรับสั่งว่า
เธอจงอธิษฐานผ้าที่สะอาดนี้ให้มั่นคง ณ ที่สมควร
ตสฺสาหํ วจนํ สุตฺวา วิหาสึ สาสเน รโต
สมาธึ ปฏิปาเทสึ อุตฺตมตฺถสฺส ปตฺติยา.
เราฟังพระดำรัสของพระองค์
ยังยินดีอยู่ในพระศาสนา
ได้ทำสมาธิให้เกิดเพื่อบรรลุประโยชน์สูงสุด
ปุพฺเพนิวาสํ ชานามิ ทิพฺพจกฺขุํ วิโสธิตํ
ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ.
เรารู้ถึงขันธ์ที่อาศัยอยู่มาก่อน
ชำระทิพยจักษุให้หมดจดแล้ว
เราบรรลุวิชชา ๓
ได้ทำตามคำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าแล้ว
สหสฺสกฺขตฺตุํ อตฺตานํ นิมฺมินิตฺวาน ปนฺถโก
นิสีทิ อมฺพวเน รมฺเม ยาว กาลปฺปเวทนา.
ปันถกเถระเนรมิตตนหนึ่งพัน
นั่งในอัมพวันที่น่ารื่นรมย์
จนถึงเวลาเขามานิมนต์
ตโต เม สตฺถา ปาเหสิ ทูตํ กาลปฺปเวทกํ
ปเวทิตมฺหิ กาลมฺหิ เวหาสาสุปสงฺกม (๑)
- ๑ฉ.ม. เวหาสาทุปสงฺกมึ
ลำดับนั้น พระศาสดาทรงใช้ทูต
ให้ไปบอกเวลาฉันอาหารแก่เรา
เมื่อทูตบอกเวลาฉันแล้ว
เราก็ได้เหาะไปเฝ้า
วนฺทิตฺวา สตฺถุโน ปาเท เอกมนฺตํ นิสีทหํ
นิสินฺนํ มํ วิทิตฺวาน อถ สตฺถา ปฏิคฺคหิ.
ถวายบังคมพระยุคลบาทพระศาสดาแล้ว นั่ง ณ ที่สมควร
ทีนั้น พระศาสดาทรงรับรองเราผู้ถวายบังคมแล้วนั่งอยู่
อายาโค สพฺพโลกสฺส อาหุตีนํ ปฏิคฺคโห
ปุญฺญกฺเขตฺตํ มนุสฺสานํ ปฏิคฺคณฺหิตฺถ ทกฺขิณนฺติ.
จูฬปนฺถโก เถโร.
ปันถกเถระเป็นผู้ควรบูชาของชาวโลกทั้งมวล
เป็นผู้ควรรับของที่เขานำมาบูชา
เป็นเนื้อนาบุญของหมู่มนุษย์ ได้รับทักษิณาแล้ว
จบ ๔. จูฬปันถกเถรคาถา