arnon.worldเข้าสู่ระบบ

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย สุตตนิบาต · อัฏฐกวรรค

๓. ทุฏฐัฏฐกสูตร เล่ม ๒๕

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๔๑๐ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๓/๑๖ ในอัฏฐกวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ

๓. ทุฏฐัฏฐกสูตร

ว่าด้วยเรื่องเดียรถีย์กับมุนี

(พระผู้มีพระภาคตรัสแก่พระอานนท์ดังนี้)

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย สุตตนิบาต อัฏฐกวรรค ทุฏฐัฏฐกสูตร (ฉบับหลวง เล่ม ๒๕ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๕ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๔๗ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๕)

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒) เล่ม ๒๕ หน้า ๖๙๐–๖๙๑

เรื่องนี้ไม่มีบาลีฉบับมหาจุฬาฯ ในข้อมูล e-tipitaka

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

เดียรถีย์บางพวกมีใจชั่วกล่าวร้าย

บุคคลเหล่าอื่นเข้าใจว่าจริงก็กล่าวร้ายด้วย

แต่มุนีย่อมไม่ใส่ใจคำกล่าวร้ายที่เกิดขึ้น

เพราะฉะนั้น มุนีจึงไม่มีกิเลสเครื่องตรึงจิตในที่ไหน ๆ

เชิงอรรถ (ไทย (มหาจุฬาฯ ๒))
  1. ๑ดูเทียบคำแปลพร้อมทั้งอธิบายใน ขุ.ม. (แปล) ๒๙/๑๕-๒๒/๗๔-๑๐๐
ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ผู้ไปตามความพอใจ ตั้งอยู่ในความชอบใจ

พึงก้าวล่วงทิฏฐิของตนได้อย่างไรเล่า

แต่เมื่อทำตนให้เพียบพร้อม รู้อย่างไรก็พึงพูดอย่างนั้น

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

สัตว์เกิดใดไม่มีใครถาม

ก็บอกศีลและวัตรของตนแก่บุคคลเหล่าอื่น

สัตว์เกิดใดกล่าวถึงตัวเองเท่านั้น

ผู้ฉลาดทั้งหลายเรียกสัตว์เกิดนั้นว่า ผู้ไม่มีอริยธรรม

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ส่วนภิกษุผู้สงบ ดับกิเลสแล้ว

ไม่โอ้อวดในศีลทั้งหลายว่า เราเป็นดังนี้

อนึ่ง ภิกษุใดไม่มีกิเลสเครื่องฟูในที่ไหน ๆ ในโลก

ผู้ฉลาดทั้งหลายเรียกภิกษุนั้นว่า ผู้มีอริยธรรม

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

เจ้าลัทธิใด มีธรรมที่กำหนดไว้ อันปัจจัยปรุงแต่งเชิดชูไว้

(แต่)ไม่ขาวสะอาด เจ้าลัทธินั้นเห็นอานิสงส์ใดในตน

อาศัยอานิสงส์นั้น และสันติ ที่กำเริบซึ่งอาศัยกันเกิดขึ้น

เชิงอรรถ (ไทย (มหาจุฬาฯ ๒))
  1. ๑สันติ หมายถึงความสงบ มี ๓ อย่าง คือ (๑) อัจจันตสันติ (ความสงบอย่างสิ้นเชิง) หมายถึงอมตนิพพาน (๒) ตทังคสันติ (ความสงบด้วยองค์นั้น ๆ) หมายถึงผู้บรรลุรูปฌาน ๔ และอรูปฌาน ๔ (๓) สมมุติสันติ (ความสงบโดยสมมติ) หมายถึงทิฏฐิ ๖๒ ในที่นี้หมายถึงสันติโดยสมมุติ (ขุ.ม. (แปล) ๒๙/๑๙/๘๘-๘๙)
ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ความถือมั่นด้วยอำนาจทิฏฐิ มิใช่ก้าวล่วงได้ง่าย ๆ

การปลงใจในธรรมทั้งหลายแล้วถือมั่น

ก็มิใช่ก้าวล่วงได้ง่าย

เพราะฉะนั้น ในความถือมั่นเหล่านั้น

นรชนย่อมสลัดทิ้งธรรมบ้าง ยึดถือธรรมไว้บ้าง

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ทิฏฐิที่กำหนด(เพื่อเกิด)ในภพน้อยภพใหญ่

ของผู้มีปัญญาเครื่องกำจัดไม่มีในที่ไหน ๆ ในโลก

เพราะผู้มีปัญญาเครื่องกำจัดนั้น

ละความหลอกลวงและความถือตัวได้แล้ว

ไม่มีความถือมั่น จะพึงไปด้วยเหตุอะไรเล่า

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

เพราะว่า ผู้มีความถือมั่นย่อมเข้าถึงวาทะในธรรมทั้งหลาย

จะพึงกล่าวคำติเตียนผู้ไม่มีความถือมั่นด้วยเหตุอะไรเล่า

เพราะทิฏฐิว่ามีอัตตา ทิฏฐิว่าไม่มีอัตตา

ไม่มีแก่ผู้ไม่มีความถือมั่นนั้น

ผู้ไม่มีความถือมั่นนั้น สลัดแล้วซึ่งทิฏฐิทั้งปวงในอัตภาพนี้แหละ

ทุฏฐัฏฐกสูตรที่ ๓ จบ

เชิงอรรถ (ไทย (มหาจุฬาฯ ๒))
  1. ๑ทิฏฐิว่ามีอัตตา หมายถึงสัสสตทิฏฐิ ทิฏฐิว่าไม่มีอัตตา หมายถึงอุจเฉททิฏฐิ ดู ขุ.ม. (แปล) ๒๙/๒๒/ ๙๘-๑๐๐, ๙๓/๒๘๘-๒๘๙ และดู สุตตนิบาตข้อ ๘๖๕ หน้า ๗๐๗ ในเล่มนี้ประกอบ

จบ ๓. ทุฏฐัฏฐกสูตร