arnon.worldเข้าสู่ระบบ

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย วิมานวัตถุ · ปิฐวรรค

๘. นาวาวิมาน ที่ ๓ เล่ม ๒๖

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๘ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๘/๑๗ ในปิฐวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ

_______

๘. ตติยนาวาวิมาน

๘. ตติยนาวาวิมาน

ว่าด้วยวิมานที่มีเรือเป็นพาหนะ เรื่องที่ ๓

(พระผู้มีพระภาคตรัสถามว่า)

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย วิมานวัตถุ ปิฐวรรค นาวาวิมาน ที่ ๓ (ฉบับหลวง เล่ม ๒๖ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๖ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๔๘ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๖)

บาลี (มหาจุฬาฯ) เล่ม ๒๖ หน้า ๑๐–๑๒ · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒) เล่ม ๒๖ หน้า ๑๑–๑๓

บาลี (มหาจุฬาฯ)

สุวณฺณจฺฉทนํ นาวํ นาริ อารุยฺห ติฏฺฐสิ

โอคาฬฺหสิ โปกฺขรณึ ปทุมํ ฉินฺทสิ ปาณินา.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

เทพนารี เธอขึ้นอยู่บนเรือประทุนทอง

ล่องลอยเข้าสู่สระโบกขรณี เด็ดดอกปทุมอยู่

บาลี (มหาจุฬาฯ)

กูฏาคารา นิเวสา เต วิภตฺตา ภาคโส มิตา

ททฺทลฺลมานา (๑) อาภนฺติ สมนฺตา จตุโร ทิสา.

เชิงอรรถ (บาลี (มหาจุฬาฯ))
  1. ๑ม. ทคฺทฬฺหมานา
ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

วิมานเรือนยอดของเธอ

จัดแบ่งไว้แต่ละส่วนอย่างเหมาะสม

ส่องสว่างรุ่งเรืองรอบทั้ง ๔ ทิศ

บาลี (มหาจุฬาฯ)

กน เตตาทิโส วณฺโณ เกน เต อิธ มิชฺฌติ

อุปฺปชฺชนฺติ จ เต โภคา เย เกจิ มนโส ปิยา.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

เพราะบุญอะไรผิวพรรณเธอจึงงามเช่นนี้

ผลอันพึงปรารถนาจึงสำเร็จแก่เธอในวิมานนี้

และโภคะทั้งมวลล้วนน่าพอใจจึงเกิดขึ้นแก่เธอ

บาลี (มหาจุฬาฯ)

ปุจฺฉามิ ตํ เทวิ มหานุภาเว

มนุสฺสภูตา กิมกาสิ ปุญฺญํ

เกนาสิ เอวญฺชลิตานุภาวา

วณฺโณ จ เต สพฺพทิสา ปภาสตีติ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

เทพธิดาผู้มีอานุภาพมาก ตถาคตขอถามว่า

เมื่อเธอเกิดเป็นมนุษย์ได้ทำบุญอะไรไว้

เพราะบุญอะไรเธอจึงมีอานุภาพรุ่งเรือง

และมีรัศมีกายสว่างไสวไปทั่วทุกทิศอย่างนี้

บาลี (มหาจุฬาฯ)

สา เทวตา อตฺตมนา สมฺพุทฺเธเนว ปุจฺฉิตา

ปญฺหํ ปุฏฺฐา วิยากาสิ ยสฺส กมฺมสฺสิทํ ผลํ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

เทพธิดานั้นดีใจที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสถาม

จึงทูลตอบปัญหาผลกรรม

ตามที่พระผู้มีพระภาคตรัสถามว่า

บาลี (มหาจุฬาฯ)

อหํ มนุสฺเสสุ มนุสฺสภูตา

ปุริมาย ชาติยา มนุสฺสโลเก

ทิสฺวาน ภิกฺขู ตสิเต กิลนฺเต

อุฏฺฐาย ปาตุํ อุทกํ อทาสึ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ชาติก่อนหม่อมฉันเกิดเป็นมนุษย์

อยู่ในหมู่มนุษย์ในมนุษยโลก

ได้เห็นภิกษุหลายรูปผู้เหน็ดเหนื่อยกระหายน้ำ

จึงขมีขมันถวายน้ำให้ท่านดื่ม

บาลี (มหาจุฬาฯ)

โย เว กิลนฺตาน ปิปาสิตานํ

อุฏฺฐาย ปาตุํ อุทกํ ททาติ

สีโตทกา ตสฺส ภวนฺติ นชฺโช

ปหูตมลฺยา พหุปุณฺฑรีกา.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ผู้ใดแล ขมีขมันถวายน้ำให้ภิกษุหลายรูป

ผู้เหน็ดเหนื่อยกระหายน้ำได้ดื่ม

แม่น้ำหลายสายมีกระแสน้ำใสเย็น มากไปด้วยสวนไม้ดอก

มีบัวขาวอยู่มากมายย่อมเกิดแก่ผู้นั้น

บาลี (มหาจุฬาฯ)

ตํ อาปคา อนุปริยนฺติ สพฺพทา

สีโตทกา วาลุกสนฺถตา นที

อมฺพา จ สาลา ติลกา จ ชมฺพุโย

อุทฺทาลกา ปาฏลิโย จ ผุลฺลา.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

วิมานนั้นมีแม่น้ำหลายสายไหลล้อมรอบอยู่ประจำ

สายน้ำมีทรายมูล มีกระแสน้ำใสเย็น

มีหมู่ไม้มะม่วง ไม้สาละ ไม้หมากหอม ไม้หว้า

ไม้ราชพฤกษ์และหมู่ไม้แคฝอย ผลิดอกออกผลสะพรั่ง

บาลี (มหาจุฬาฯ)

ตํ ภูมิภาเคหิ อุเปตรูปํ

วิมานเสฏฺฐํ ภุส โสภมานํ

ตสฺเสว กมฺมสฺส อยํ วิปาโก

เอตาทิสํ ปุญฺญกตา ลภนฺติ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

วิมานอันเลอเลิศ มีภูมิภาคเช่นนั้น

เป็นส่วนประกอบงดงามเหลือเกิน

นี้เป็นผลของกรรมนั้นนั่นเอง

ผู้ทำบุญไว้แล้วย่อมได้วิมานเช่นนี้

บาลี (มหาจุฬาฯ)

กูฏาคารา นิเวสา เม วิภตฺตา ภาคโส มิตา

ททฺทลฺลมานา อาภนฺติ สมนฺตา จตุโร ทิสา.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

วิมานที่อยู่ของหม่อมฉันมีเรือนยอด

จัดแบ่งไว้แต่ละส่วนอย่างเหมาะสม

ส่องสว่างรุ่งเรืองรอบทั้ง ๔ ทิศ

บาลี (มหาจุฬาฯ)

เตน เมตาทิโส วณฺโณ เตน เม อิธ มิชฺฌติ

อุปฺปชฺชนฺติ จ เม โภคา เย เกจิ มนโส ปิยา.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

เพราะบุญนั้นผิวพรรณหม่อมฉันจึงงามเช่นนี้

ผลอันพึงปรารถนาจึงสำเร็จแก่หม่อมฉันในวิมานนี้

และโภคะทั้งมวลล้วนน่าพอใจจึงเกิดขึ้นแก่หม่อมฉัน

บาลี (มหาจุฬาฯ)

อกฺขามิ เต พุทฺธ มหานุภาว

มนุสฺสภูตา ยมกาสิ ปุญฺญํ

เตนมฺหิ เอวญฺชลิตานุภาวา

วณฺโณ จ เม สพฺพทิสา ปภาสติ.

เอตสฺส กมฺมสฺส อยํ วิปาโก (๑)

อุฏฺฐาย (๒) พุทฺโธ อุทกํ อปายีติ. (๓)

ตติยนาวาวิมานํ อฏฺฐมํ.

เชิงอรรถ (บาลี (มหาจุฬาฯ))
  1. ๑ฉ.ม. ผลํ มเมทํ
  2. ๒ฉ.ม. อตฺถาย
  3. ๓ก. สี.อิ. อปาสีติ
ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ข้าแต่พระพุทธองค์ผู้ทรงอานุภาพมาก หม่อมฉันขอกราบทูลว่า

เพราะบุญที่ได้ทำไว้สมัยเมื่อเกิดเป็นมนุษย์

หม่อมฉันจึงมีอานุภาพรุ่งเรือง

และมีรัศมีสว่างไสวไปทั่วทุกทิศอย่างนี้

นี้เป็นผลของกรรมที่พระพุทธองค์ทรงเสวยน้ำ

ที่หม่อมฉันขมีขมันถวายนั้น

ตติยนาวาวิมานที่ ๘ จบ

จบ ๘. นาวาวิมาน ที่ ๓