สุตมยญาณกถา เล่ม ๓๑

๑. ญาณกถา

ว่าด้วยญาณความรู้

๑. สุตมยญาณนิทเทส

แสดงญาณความรู้อันสำเร็จมาแต่การฟัง

{๑} [๑] ปัญญาในการทรงจำธรรมที่ได้ฟังมาแล้วชื่อว่าสุตมยญาณอย่างไร

ปัญญาอันเป็นเครื่องทรงจำธรรมที่ได้ฟังมาแล้ว คือ รู้ชัดธรรมที่ได้สดับมาแล้วนั้นว่า “ธรรมเหล่านี้ควรรู้ยิ่ง ธรรมเหล่านี้ควรกำหนดรู้ ธรรมเหล่านี้ควรละ ธรรมเหล่านี้ควรให้เจริญ ธรรมเหล่านี้ควรทำให้แจ้ง ธรรมเหล่านี้เป็นไปในส่วนแห่งความเสื่อม ธรรมเหล่านี้เป็นไปในส่วนแห่งความตั้งอยู่ ธรรมเหล่านี้เป็นไปในส่วนแห่งความวิเศษ ธรรมเหล่านี้เป็นไปในส่วนแห่งการชำแรกกิเลส สังขารทั้งปวงไม่เที่ยง สังขารทั้งปวงเป็นทุกข์ ธรรมทั้งปวงเป็นอนัตตา นี้ทุกขอริยสัจ นี้ทุกขสมุทัยอริยสัจ นี้ทุกขนิโรธอริยสัจ นี้ทุกขนิโรธคามินีปฏิปทาอริยสัจ ชื่อว่า สุตมยญาณ{๒} [๒] ปัญญาอันเป็นเครื่องทรงจำธรรมที่ได้ฟังมาแล้ว คือ รู้ชัดธรรมที่ได้สดับมาแล้วนั้นว่า “ธรรมเหล่านี้ควรรู้ยิ่ง ชื่อว่าสุตมยญาณอย่างไร ธรรมอย่างหนึ่งควรรู้ยิ่ง คือ สัตว์ทั้งปวงดำรงอยู่ได้ด้วยอาหาร ธรรม ๒ ควรรู้ยิ่ง คือธาตุ๒ ธรรม ๓ ควรรู้ยิ่ง คือธาตุ ๓ ธรรม ๔ ควรรู้ยิ่ง คืออริยสัจ ๔ ธรรม ๕ ควรรู้ยิ่ง คือวิมุตตายนะ ๕ ธรรม ๖ ควรรู้ยิ่ง คืออนุตตริยะ ๖ ธรรม