ยมกปาฏิหาริยญาณนิทเทส เล่ม ๓๑

ปัญญาทราม ไม่อาจย่างเข้าสู่สัมมัตตนิยามในกุศลธรรมทั้งหลาย เหล่านี้ชื่อว่าอภัพพสัตว์

{๒๘๓} [๒๘๓] ภัพพสัตว์เป็นไฉน คือ สัตว์ทั้งหลายผู้ไม่ประกอบด้วยธรรมเป็นเครื่องกั้น คือ กรรม กิเลส วิบาก เป็นผู้มีศรัทธา มีฉันทะ มีปัญญาอาจย่างเข้าสู่สัมมัตตนิยามในกุศลธรรมทั้งหลายได้ เหล่านี้ชื่อว่าภัพพสัตว์ นี้คืออาสยานุสยญาณในสัตว์ทั้งหลายของพระตถาคต

จบ อาสยานุสยญาณนิทเทสที่ ๖๙

๗๐. ยมกปาฏิหิรญาณนิทเทส

แสดงญาณความรู้ในยมกปาฏิหาริย์

{๒๘๔} [๒๘๔] ญาณในยมกปาฏิหาริย์ของพระตถาคตเป็นไฉน

ในญาณนี้ พระตถาคตย่อมทรงทำยมกปาฏิหาริย์ (ปาฏิหาริย์ที่เกิดขึ้นเป็นคู่) ซึ่งไม่สาธารณะด้วยหมู่พระสาวก คือ ท่อไฟพุ่งออกจากพระกายเบื้องบน สายนํ้าพุ่งออกจากพระกายเบื้องล่าง ท่อไฟพุ่งออกจากพระกายเบื้องล่าง สายนํ้าพุ่งออกจากพระกายเบื้องบน ท่อไฟพุ่งออกจากพระกายเบื้องหน้า สายนํ้าพุ่งออกจากพระกายเบื้องหลัง ท่อไฟพุ่งออกจากพระกายเบื้องหลัง สายนํ้าพุ่งออกจากพระกายเบื้องหน้า ท่อไฟพุ่งออกจากพระเนตรเบื้องขวา สายนํ้าพุ่งออกจากพระเนตรเบื้องซ้าย ท่อไฟพุ่งออกจากพระเนตรเบื้องซ้าย สายนํ้าพุ่งออกจากพระเนตรเบื้องขวา ท่อไฟพุ่งออกจากช่องพระกรรณเบื้องขวา สายนํ้าพุ่งออกจากช่องพระกรรณเบื้องซ้าย ท่อไฟพุ่งออกจากช่องพระกรรณเบื้องซ้าย สายนํ้าพุ่งออกจากช่องพระกรรณเบื้องขวา ท่อไฟพุ่งออกจากช่องพระนาสิกเบื้องขวา สายน้ำ

พุ่งออก จากช่องพระนาสิกเบื้องซ้าย ท่อไฟพุ่งออกจากช่องพระนาสิกเบื้องซ้าย สายนํ้าพุ่งออกจากช่องพระนาสิกเบื้องขวา ท่อไฟพุ่งออกจากจะงอยพระอังสาเบื้องขวา สายนํ้าพุ่งออกจากจะงอยพระอังสาเบื้องซ้าย ท่อไฟพุ่งออกจากจะงอยพระอังสาเบื้องซ้าย สายนํ้าพุ่งออกจากจะงอยพระอังสาเบื้องขวา ท่อไฟพุ่งออกจากพระหัตถ์เบื้องขวา สายนํ้าพุ่งออกจากพระหัตถ์เบื้องซ้าย ท่อไฟพุ่งออกจากพระหัตถ์เบื้องซ้าย สายน้ำพุ่งออกจากพระหัตถ์เบื้องขวา ท่อไฟพุ่งออกจากพระปรัศว์เบื้องขวา สายน้ำพุ่งออกจากพระปรัศว์เบื้องซ้าย ท่อไฟพุ่งออกจากพระปรัศว์เบื้องซ้าย สายน้ำพุ่งออกจากพระปรัศว์เบื้องขวา ท่อไฟพุ่งออกจากพระบาทเบื้องขวา

สายน้ำพุ่งออกจากพระบาทเบื้องซ้าย ท่อไฟพุ่งออกจากพระบาทเบื้องซ้าย สายน้ำพุ่งออกจากพระบาทเบื้องขวา ท่อไฟพุ่งออกจากพระองคุลี สายน้ำพุ่งออกจากระหว่างพระองคุลี ท่อไฟพุ่งออกจากระหว่างพระองคุลี สายน้ำพุ่งออกจากพระองคุลี ท่อไฟพุ่งออกจากพระโลมาแต่ละเส้น สายน้ำพุ่งออกจากพระโลมาแต่ละเส้น ท่อไฟพุ่งออกจากขุมพระโลมาแต่ละขุม สายน้ำพุ่งออกจากขุมพระโลมาแต่ละขุมพระรัศมีแผ่ซ่านออกจากพระสรีรกายด้วยสามารถแห่งวรรณะ ๖ คือ สีเขียว สีเหลือง สีแดง สีขาว สีแสด สีเลื่อมประภัสสร พระผู้มีพระภาคเจ้าเสด็จจงกรม พระพุทธนิมิตประทับยืน ประทับนั่ง หรือทรงสำเร็จไสยาสน์ พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับยืน พระพุทธนิมิตเสด็จจงกรม ประทับนั่ง หรือทรงสำเร็จไสยาสน์ พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับนั่ง พระพุทธนิมิตเสด็จจงกรม ประทับยืน หรือทรงสำเร็จไสยาสน์ พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงสำเร็จไสยาสน์ พระพุทธนิมิตเสด็จจงกรม ประทับยืน หรือประทับนั่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าเสด็จจงกรม ประทับนั่ง หรือทรงสำเร็จไสยาสน์ พระพุทธนิมิตประทับยืน พระผู้มีพระภาคเจ้าเสด็จจงกรม ประทับยืนหรือทรงสำเร็จไสยาสน์ พระพุทธนิมิตประทับนั่ง พระผู้มีพระภาคเจ้า

ประทับยืน ประทับนั่ง หรือเสด็จจงกรม พระพุทธนิมิตทรงสำเร็จไสยาสน์ นี้ชื่อว่ายมกปาฏิหาริยญาณของพระตถาคต

จบ ยมกปาฏิหิรญาณนิทเทสที่ ๗๐

๗๑. มหากรุณาญาณนิทเทส

แสดงญาณความรู้ในพระมหากรุณา

{๒๘๕} [๒๘๕] มหากรุณาสมาปัตติญาณของพระตถาคตเป็นไฉน

พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้ตรัสรู้แล้วทรงพิจารณาเห็นอยู่ด้วยอาการเป็นอันมากจึงทรงพระมหากรุณาไปในหมู่สัตว์ คือ พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้ตรัสรู้แล้วทรงเห็นอยู่ว่า “โลกสันนิวาสอันไฟติดโชนแล้ว” จึงทรงแผ่พระมหากรุณาไปในหมู่สัตว์ พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้ตรัสรู้แล้วทรงเห็นอยู่ว่า “โลกสันนิวาสยกพลแล้ว” ... “โลกสันนิวาสเคลื่อนพลแล้ว” ... “โลกสันนิวาสเดินผิดทางแล้ว” ... “โลกอันชรานำเข้าไป มิได้ยั่งยืน ... “โลกไม่มีที่ต้านทาน ไม่เป็นใหญ่” ... “โลกไม่มีอะไรเป็นของตน จำต้องละทิ้งสิ่งทั้งปวงไป” ... “โลกพร่องอยู่เป็นนิจ ไม่รู้จักอิ่ม เป็นธาตุแห่งตัณหา” ... “โลกสันนิวาสไม่มีที่ต้านทาน” ... “โลกสันนิวาสไม่มีที่เร้น” ... “โลกสันนิวาสไม่มีที่พึ่ง” ... “โลกสันนิวาสไม่เป็นที่พึ่งของใคร”“โลกสันนิวาสฟุ้งซ่าน ไม่สงบ” ... “โลกสันนิวาสมีลูกศร ถูกลูกศรเป็นจำนวนมากเสียบแทงแล้ว ใครอื่นนอกจากเราผู้จะถอนลูกศรทั้งหลายของโลกสันนิวาสนั้นเป็นไม่มี” ... “โลกสันนิวาสมีความมืดคืออวิชชาปิด