พระอภิธรรมปิฎก · ปัฏฐาน
ทัสสเนนปหาตัพพทุกกุสลัตติกะ เล่ม ๔๔
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๖๓๕–๑๖๔๔ (ฉบับหลวง)มี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
ทสฺสเนนปหาตพฺพทุกกุสลตฺติกํ
ทัสสเนนปหาตัพพทุกกุสลัตติกะ
ปฏิจจวาร
พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ ทัสสเนนปหาตัพพทุกกุสลัตติกะ (ฉบับหลวง เล่ม ๔๔ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๔ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๙๐ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๔)
นทสฺสเนนปหาตพฺพํ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นทสฺสเนนปหาตพฺโพ กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ
กุศลธรรมที่ไม่ใช่ทัสสเนนปหาตัพพธรรม อาศัยกุศลธรรมที่ไม่ใช่ทัสสเนน-ปหาตัพพธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
เหตุยา เอกํ อารมฺมเณ เอกํ อธิปติยา เอกํ อวิคเต เอกํ ฯ
สหชาตวาเรปิ ปญฺหาวาเรปิ สพฺพตฺถ เอกํ ฯ
ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๑
ในอารัมมณปัจจัย มี " ๑
ในอธิปติปัจจัย มี " ๑
ในอวิคตปัจจัย มี " ๑
ในสหชาตวารก็ดี ในปัญหาวารก็ดี มีวาระ ๑ ทุกปัจจัย
ทสฺสเนนปหาตพฺพํ อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ทสฺสเนนปหาตพฺโพ อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ นทสฺสเนนปหาตพฺพํ อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นทสฺสเนนปหาตพฺโพ อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ
อกุศลธรรมที่เป็นทัสสเนนปหาตัพพธรรม อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นทัสสเนน-ปหาตัพพธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
อกุศลธรรมที่ไม่ใช่ทัสสเนนปหาตัพพธรรม อาศัยอกุศลธรรมที่ไม่ใช่ทัสสเนนปหา-ตัพพธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
เหตุยา เทฺว อารมฺมเณ เทฺว อธิปติยา เทฺว อวิคเต เทฺว ฯ
ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๒
ในอารัมมณปัจจัย มี " ๒
ในอธิปติปัจจัย มี " ๒
ในอวิคตปัจจัย มี " ๒
ทสฺสเนนปหาตพฺพํ อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ทสฺสเนนปหาตพฺโพ อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นเหตุปจฺจยา: วิจิกิจฺฉาสหคเต ขนฺเธ ปฏิจฺจ วิจิกิจฺฉาสหคโต โมโห ฯ นทสฺสเนนปหาตพฺพํ อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นทสฺสเนนปหาตพฺโพ อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นเหตุปจฺจยา: ฯ
อกุศลธรรมที่เป็นทัสสเนนปหาตัพพธรรม อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นทัสสเนน-ปหาตัพพธรรม เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะเหตุปัจจัย
คือ โมหะที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉา อาศัยขันธ์ที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาอกุศลธรรมที่ไม่ใช่ทัสสเนนปหาตัพพธรรม อาศัยอกุศลธรรมที่ไม่ใช่ทัสสเนนปหา-ตัพพธรรม เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะเหตุปัจจัย
นเหตุยา เทฺว นอธิปติยา เทฺว นปุเรชาเต เทฺว นกมฺเม เทฺว นวิปาเก เทฺว นวิปฺปยุตฺเต เทฺว ฯ
สหชาตวาเรปิ ปญฺหาวาเรปิ สพฺพตฺถ วิตฺถาเรตพฺพํ ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๒
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มี " ๒
ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปุเรชาตปัจจัย มี " ๒
ในปัจจัยที่ไม่ใช่กัมมปัจจัย มี " ๒
ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปากปัจจัย มี " ๒
ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปปยุตตปัจจัย มี " ๒
ในสหชาตวารก็ดี ในปัญหาวารก็ดี พึงให้พิสดารทุกปัจจัย
ทสฺสเนนปหาตพฺโพ อกุสโล ธมฺโม ทสฺสเนนปหาตพฺพสฺส อกุสลสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ นทสฺสเนนปหาตพฺโพ อกุสโล ธมฺโม นทสฺสเนนปหาตพฺพสฺส อกุสลสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ
อกุศลธรรมที่เป็นทัสสเนนปหาตัพพธรรม เป็นปัจจัยแก่อกุศลธรรมที่เป็นทัสสเนน-ปหาตัพพธรรม โดยเหตุปัจจัย
อกุศลธรรมที่ไม่ใช่ทัสสเนนปหาตัพพธรรม เป็นปัจจัยแก่อกุศลธรรมที่ไม่ใช่ทัสสเนนปหา-ตัพพธรรม โดยเหตุปัจจัย
เหตุยา เทฺว ฯ อารมฺมเณ ตีณิ: ทสฺสเน เอกํ น ทสฺสเน เทฺว ฯ อธิปติยา ตีณิ: ทสฺสนมูลกํ เอกํ น ทสฺสเน เทฺว: อารมฺมณาธิปติ สหชาตาธิปติ เอการมฺมณาธิปติ ฯ อนนฺตเร เทฺว: ทสฺสนมูลกํ เอกํ น ทสฺสเน เอกํ ฯ สมนนฺตเร เทฺว สหชาเต เทฺว ฯเปฯ อุปนิสฺสเย ตีณิ อาเสวเน เทฺว กมฺเม เทฺว อาหาเร เทฺว ฯเปฯ สมฺปยุตฺเต เทฺว อตฺถิยา เทฺว นตฺถิยา เทฺว ฯเปฯ
ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๒
ในอารัมมณปัจจัย มี " ๓
ในทัสสนธรรม มี " ๑
ในที่ไม่ใช่ทัสสนธรรม มีวาระ ๒
ในอธิปติปัจจัย มี " ๓
ในทัสสนมูลกะ มี " ๑
ในที่ไม่ใช่ทัสสนธรรม มี " ๒
คือ อารัมมณาธิปติ สหชาตาธิปติ แต่เป็นอารัมมณาธิปติ ๑
ในอนันตรปัจจัย มี " ๒
ทัสสนมูลกะ มี " ๑
ในที่ไม่ใช่ทัสสนธรรม มี " ๑
ในสมนันตรปัจจัย มี " ๒
ในสหชาตปัจจัย มี " ๒ ฯลฯ
ในอุปนิสสยปัจจัย มี " ๓
ในอาเสวนปัจจัย มี " ๒
ในกัมมปัจจัย มี " ๒
ในอาหารปัจจัย มี " ๒ ฯลฯ
ในสัมปยุตตปัจจัย มี " ๒
ในอัตถิปัจจัย มี " ๒
ในนัตถิปัจจัย มี " ๒ ฯลฯ
นทสฺสเนนปหาตพฺพํ อพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นทสฺสเนน- ปหาตพฺโพ อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ
อัพยากตธรรม ที่ไม่ใช่ทัสสเนนปหาตัพพธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่ไม่ใช่ทัสสเนนปหาตัพพธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
เหตุยา เอกํ อารมฺมเณ เอกํ อวิคเต เอกํ ฯ
สหชาตวาเรปิ ปญฺหาวาเรปิ สพฺพตฺถ เอกํ ฯ
ทสฺสเนนปหาตพฺพทุกกุสลตฺติกํ นิฏฺฐิตํ ฯ
ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๑
ในอารัมมณปัจจัย มี " ๑
ในอวิคตปัจจัย มี " ๑
ในสหชาตวารก็ดี ในปัญหาวารก็ดี มีวาระ ๑ ทุกปัจจัย
ทัสสเนนปหาตัพพทุกกุสลัตติกะ จบ
จบ ทัสสเนนปหาตัพพทุกกุสลัตติกะ