พระอภิธรรมปิฎก · ปัฏฐาน
ทัสสเนนปหาตัพพทุกกุสลัตติกะ เล่ม ๔๔
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๖๓๕–๑๖๔๔ (ฉบับหลวง)มี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ ทัสสเนนปหาตัพพทุกกุสลัตติกะ (ฉบับหลวง เล่ม ๔๔ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๔ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๙๐ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๔)
ฉบับมหามกุฏฯ พิมพ์อรรถกถาไว้ในเล่มเดียวกับพระไตรปิฎก ข้อความในหน้านี้จึงมีอรรถกถาปนอยู่
ไทย (มหามกุฏฯ) เล่ม ๙๐ หน้า ๕๗๘–๕๘๒
ทัสสเนนปหาตัพพทุกกุสลติกะ
(๘๓. ทัสสเนนปหาตัพพทุกะ ๑. กุสลติะ)
กุศลบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๑๖๓๕] ๑. กุศลธรรมที่ไม่ใช่ทัสสเนนปหาตัพพธรรม อาศัยกุศลธรรมที่ไม่ใช่ทัสสเนนปหาตัพพธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๑๖๓๖] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระ
ในอธิปติปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ.
สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ ปัญหาวาระก็ดี มี ๑ วาระ ทุกปัจจัย.
อกุศลบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๑๖๓๗] ๑. อกุศลธรรมที่เป็นทัสสเนนปหาตัพพธรรม อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นทัสสเนนปหาตัพพธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๒. อกุศลธรรมที่ไม่ใช่ทัสสเนนปหาตัพพธรรม
อาศัยอกุศลธรรมที่ไม่ใช่ทัสสเนนปหาตัพพธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๑๖๓๘] ในเหตุปัจจัย มี ๒ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ
ในอธิปติปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๒ วาระ.
ปัจจนียนัย
๑. นเหตุปัจจัย
[๑๖๓๙] ๑. อกุศลธรรมที่เป็นทัสสเนนปหาตัพพธรรม อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นทัสสเนนปหาตัพพธรรม เกิดขึ้น เพราะนเหตุปัจจัยคือ โมหะที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉา อาศัยขันธ์ทั้งหลายที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉา
๒. อกุศลธรรมที่ไม่ใช่ทัสสเนนปหาตัพพธรรม
อาศัยอกุศลธรรมที่ไม่ใช่ทัสสเนนปหาตัพพธรรม เกิดขึ้น เพราะนเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ
[๑๖๔๐] ในนเหตุปัจจัย มี ๒ วาระ ในนอธิปติปัจจัย มี ๒ วาระ
ในนปุเรชาตปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ ในนกัมมปัจจัย มี ๒ วาระ ในนวิปาก-ปัจจัย มี ๒ วาระ ในนวิปปยุตตปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ
สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ ปัญหาวาระก็ดี พึงให้พิสดารทุกปัจจัย.
อกุศลบทปัญหาวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๑๖๔๑] ๑. อกุศลธรรมที่เป็นทัสสเนนปหาตัพพธรรม เป็นปัจจัยแก่อกุศลธรรมที่เป็นทัสสเนนปหาตัพพธรรม ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย
๒. อกุศลธรรมที่ไม่ใช่ทัสสเนนปหาตัพพธรรมเป็น
ปัจจัยแก่อกุศลธรรมที่ไม่ใช่ทัสสเนนปหาตัพพธรรม ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๑๖๔๒] ในเหตุปัจจัย มี ๒ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ
ในธรรมที่เป็นทัสสนธรรม มี ๑ วาระ ในธรรมที่ไม่ใช่ทัสสนธรรม มี ๒ วาระในอธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ในธรรมที่มีทัสสนธรรมเป็นมูล มี ๑ วาระ ในธรรมที่ไม่ใช่ทัสสนธรรม มี ๒ วาระ คือ อารัมมณาธิปติ และ สหชาตา-ธิปติ แต่เป็นอารัมมณาธิปติ มี ๑ วาระ ในอนันตรปัจจัย มี ๒ วาระ ในในธรรมที่มีทัสสนธรรมเป็นมูล มี ๑ วาระ ในธรรมที่ไม่ใช่ทัสสนธรรม มี๑ วาระ ในสมนันตรปัจจัย มี ๒ วาระ ในสหชาตปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ
ในอุปนิสสยปัจจัย มี ๓ วาระ ในอาเสวนปัจจัย มี ๒ วาระ ในกัมมปัจจัย มี๒ วาระ ในอาหารปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ ในสัมปยุตตปัจจัย มี ๒ วาระ ในอัตถิปัจจัย มี ๒ วาระ ในนัตถิปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๒วาระ.
อัพยากตบทปฏิจจ วาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๑๖๔๓] ๑. อัพยากตธรรมที่ไม่ใช่ทัสสเนนปหาตัพพธรรมอาศัยอัพยากตธรรมที่ไม่ใช่ทัสสเนนปหาตัพพธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๑๖๔๔] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระ
ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ.
สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ ปัญหาวาระก็ดี มี ๑ วาระ ทุกปัจจัย.
ทัสสเนนปหาตัพพทุกกุสลติกะ จบ
ภาวนายปหาตัพพทุกกุสลติกะ
(๘๔. ภาวนายปหาตัพพทุกะ ๑. กุสลติกะ)
กุศลบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๑๖๔๕] ๑. กุศลธรรมที่ไม่ใช่ภาวนายปหาตัพพธรรม อาศัยกุศลธรรมที่ไม่ใช่ภาวนายปหาตัพพธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๑๖๔๖] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระ
ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ.
สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ ปัญหาวาระก็ดี มี ๑ วาระ ทุกปัจจัย.
อกุศลบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๑๖๔๗] ๑. อกุศลธรรมที่เป็นภาวนายปหาตัพพธรรม อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นภาวนายปหาตัพพธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
จบ ทัสสเนนปหาตัพพทุกกุสลัตติกะ