พระอภิธรรมปิฎก · ปัฏฐาน
โลกิยทุกกุสลัตติกะ เล่ม ๔๔
Text layerBuddha’s wordsItems ๑๑๒๕–๑๑๓๙ (Royal Thai)4 editionsThis collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ โลกิยทุกกุสลัตติกะ (Royal Thai Volume 44 · Mahachula Volume 44 · Mahamakut Volume 90 · Chaloem Phrakiat Volume 44)
The Mahamakut edition prints the commentary in the same volumes as the canon, so this text includes commentary.
ไทย (มหามกุฏฯ), vol. 90, pp. 369–375
โลกิยทุกกุสลติกะ
(๑๒. โลกิยทุกะ ๑. กุสลติกะ)
กุศลบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๑๑๒๕] ๑. กุศลธรรมที่เป็นโลกิยธรรม อาศัยกุศลธรรม
ที่เป็นโลกิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๒. กุศลธรรมที่เป็นโลกุตตรธรรม อาศัยกุศลธรรม
ที่เป็นโลกุตตรธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๒. อารัมมณปัจจัย
[๑๑๒๖] ๑. กุศลธรรมที่เป็นโลกิยธรรม อาศัยกุศลธรรม
ที่เป็นโลกิยธรรม เกิดขึ้น เพราะอารัมมณปัจจัย
๒. กุศลธรรมที่เป็นโลกุตตรธรรม อาศัยกุศลธรรม
ที่เป็นโลกุตตรธรรม เกิดขึ้น เพราะอารัมมณปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๑๑๒๗] ในเหตุปัจจัย มี ๒ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ
ในอธิปติปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ ในกัมมปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ ในอวิคต-ปัจจัย มี ๒ วาระ.
ปัจจนียนัย
การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ
[๑๑๒๘] ในนอธิปติปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ ในนอาเสวนปัจจัย มี
๑ วาระ ฯลฯ ในนวิปปยุตตปัจจัย มี ๒ วาระ.
สหชาตวาระก็ดี ปัจจยวาระก็ดี นิสสยวาระก็ดี สังสัฏฐวาระก็ดีสัมปยุตตวาระก็ดี พึงให้พิสดารเหมือนปฏิจจวาระ.
กุศลบทปัญหาวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๑๑๒๙] ๑. กุศลธรรมที่เป็นโลกิยธรรม เป็นปัจจัยแก่กุศล
ธรรมที่เป็นโลกิยธรรม ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย
๒.กุศลธรรมที่เป็นโลกุตตรธรรม เป็นปัจจัยแก่
กุศลธรรมที่เป็นโลกุตตรธรรม ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย มี ๒ วาระ.
๒. อารัมมณปัจจัย
[๑๑๓๐] ๑. กุศลธรรมที่เป็นโลกิยธรรม เป็นปัจจัยแก่กุศล-
ธรรมที่เป็นโลกิยธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย
๒.กุศลธรรมที่เป็นโลกุตตรธรรม เป็นปัจจัยแก่
กุศลธรรมที่เป็นโลกิยธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย
๓. อธิปติปัจจัย
[๑๑๓๑] ๑. กุศลธรรมที่เป็นโลกิยธรรม เป็นปัจจัยแก่กุศล-
ธรรมที่เป็นโลกิยธรรม ด้วยอำนาจของอธิปติปัจจัย
มี ๒ อย่าง คือที่เป็น อารัมมณาธิปติ และ สหชาตาธิปติ
๒. กุศลธรรมที่เป็นโลกุตตรธรรม เป็นปัจจัยแก่
กุศลธรรมที่เป็นโลกุตตรธรรม ด้วยอำนาจของอธิปติปัจจัย
มีอย่างเดียว คือที่เป็น สหชาตาธิปติ
๓. กุศลธรรมที่เป็นโลกุตตรธรรม เป็นปัจจัยแก่
กุศลธรรมที่เป็นโลกิยธรรม ด้วยอำนาจของอธิปติปัจจัย
มีอย่างเดียว คือที่เป็น อารัมมณาธิปติ
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๑๑๓๒] ในเหตุปัจจัย มี ๒ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ
ในอธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ในอนันตรปัจจัย มี ๒ วาระ ในสมนันตรปัจจัยมี ๒ วาระ ในสหชาตปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ ในอุปนิสสยปัจจัย มี ๔ วาระในอาเสวนปัจจัย มี ๒ วาระ ในกัมมปัจจัย มี ๒ วาระ ในอาหารปัจจัย มี ๒วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๒ วาระ.
อกุศลบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๑๑๓๓] ๑. อกุศลธรรมที่เป็นโลกิยธรรม อาศัยอกุศลธรรม
ที่เป็นโลกิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๑๑๓๔] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระ
ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ.
สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ ปัญหาวาระก็ดี เหมือนกันทุกปัจจัย.
อัพยากตบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๑๑๓๕] ๑. อัพยากตธรรมที่เป็นโลกิยธรรม อาศัยอัพยากต-
ธรรมที่เป็นโลกิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๒. อัพยากตธรรมที่เป็นโลกุตตรธรรม อาศัย
อัพยากตธรรมที่เป็นโลกุตตรธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ฯลฯ
(วาระที่ ๓-๔)
๕. อัพยากตธรรมที่เป็นโลกิยธรรม อาศัยอัพยากต-
ธรรมที่เป็นโลกิยธรรม และอัพยากตธรรมที่เป็นโลกุตตรธรรมด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๑๑๓๖] ในเหตุปัจจัย มี ๕ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ
ฯลฯ ในอาเสวนปัจจัย มี ๑ วาระ ในกัมมปัจจัย มี ๕ วาระ ในวิปากปัจจัยมี ๕ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย ที่ ๕ วาระ.
ปัจจนียนัย
การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ
[๑๑๓๗] ในนเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ในนอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระในนอธิปติปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ ในนปุเรชาตปัจจัย มี ๔ วาระ ในนปัจฉาชาตปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ ในนกัมมปัจจัย มี ๑ วาระ ในนวิปาก-ปัจจัย มี ๑ วาระ ในนอาหารปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ ในนมัคคปัจจัย มี ๓วาระ ในนสัมปยุตตปัจจัย มี ๓ วาระ ในนวิปปยุตตปัจจัย มี ๒ วาระ ในโนนัตถิปัจจัย มี ๓ วาระ ในโนวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ.
สหชาตวาระก็ดี ปัจจยวาระก็ดี นิสสยวาระก็ดี สังสัฏฐวาระก็ดี
สัมปยุตตวาระก็ดี พึงให้พิสดารเหมือนปฏิจจวาระ.
อัพยากตบทปัญหาวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๑๑๓๘] ๑. อัพยากตธรรมที่เป็นโลกิยธรรม เป็นปัจจัยแก่
อัพยากตธรรมที่เป็นโลกิยธรรม ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย
๒. อัพยากตธรรมที่เป็นโลกุตตรธรรม เป็นปัจจัยแก่
อัพยากตธรรมที่เป็นโลกุตตรธรรม ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๑๑๓๙] ในเหตุปัจจัย มี ๔ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระในอธิปติปัจจัย มี ๔ วาระ ในอนันตรปัจจัย มี ๔ วาระ ฯลฯ ในสหชาตปัจจัยมี ๕ วาระ ในอัญญมัญญปัจจัย มี ๒ วาระ ในนิสสยปัจจัย มี ๗ วาระ ในอุปนิสสยปัจจัย มี ๔ วาระ ในปุเรชาตปัจจัย มี ๒ วาระ ในปัจฉาชาตปัจจัยมี ๒ วาระ ในอาเสวนปัจจัย มี ๑ วาระ ในกัมมปัจจัย มี ๔ วาระ ในวิปาก-ปัจจัย มี ๔ วาระ ในอาหารปัจจัย มี ๔ วาระ ฯลฯ ในมัคคปัจจัย มี ๔ วาระในสัมปยุตตปัจจัย มี ๒ วาระ ในวิปปยุตตปัจจัย มี ๓ วาระ ในอัตถิปัจจัยมี ๗ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๗ วาระ.
อนุโลมนัยก็ดี ปัจจนียนัยก็ดี อนุโลมปัจจนียนัยก็ดี ปัจจนียานุโลม-
นัยก็ดี แห่งปัญหาวาระ ในกุสลติกะ ท่านนับไว้อย่างไร พึงนับอย่างนั้น.
โลกิยทุกกุสลติกะ จบ
เกนจิวิญเญยยทุกกุสลติกะ
(๑๓. เกนจิวิญเญยยทุกะ ๑. กุสลติกะ)<
กุศลบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๑๑๔๐] ๑. กุศลธรรมที่เป็นเกนจิวิญเญยยธรรม อาศัยกุศล-
ธรรมที่เป็นเกนจิวิญเญยยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๒. กุศลธรรมที่เป็นเกนจินวิญเญยยธรรม อาศัย
กุศลธรรมที่เป็นเกนจิวิญเญยยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๓. กุศลธรรมที่เป็นเกนจิวิญเญยยธรรม และกุศล-
ธรรมที่เป็นเกนจินวิญเญยยธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็นเกนจิวิญ-เญยยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ฯลฯ
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๑๑๔๑] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ
ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ.
ปัจจนียนัย
๑. นอธิปติปัจจัย
[๑๑๔๒] ๑. กุศลธรรมที่เป็นเกนจิวิญเญยยธรรม อาศัยกุศล-ธรรมที่เป็นเกนจิวิญเญยยธรรม เกิดขึ้น เพราะนอธิปติปัจจัย ฯลฯ
End of โลกิยทุกกุสลัตติกะ