พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย · นวกนิบาต
๙. หลิททราคชาดก เล่ม ๒๗
Text layerBuddha’s wordsItems ๑๒๘๓–๑๒๙๑ (Royal Thai)9/12 in นวกนิบาต4 editionsThis collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
๙ หลิทฺทราคชาตกํ
๙. หลิททราคชาดก
ว่าด้วยลักษณะของผู้ที่จะคบ
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก นวกนิบาต หลิททราคชาดก (Royal Thai Volume 27 · Mahachula Volume 27 · Mahamakut Volume 59 · Chaloem Phrakiat Volume 27)
สุติติกฺขํ อรญฺญมฺหิ ปนฺตมฺหิ สยนาสเน
เย จ คาเม ติติกฺขนฺติ เต อุฬารตรา ตยา ฯ
ความอดทนด้วยดีอยู่ในป่า อันมีที่นอนและที่นั่งสงัดเงียบ จะมีผลดีอะไร ส่วนชนเหล่าใดอดทนอยู่ในบ้าน ชนเหล่านั้นเป็นผู้ประเสริฐกว่าท่าน.
อรญฺญา คามมาคมฺม กึสีลํ กึวตํ อหํ
ปุริสํ ตาต เสเวยฺยํ ตํ เม อกฺขาหิ ปุจฺฉิโต ฯ
คุณพ่อครับ ผมออกจากป่าไปถึงบ้านแล้ว จะพึงคบหาบุรุษมีศีลอย่างไร มีวัตรอย่างไร ผมถามคุณพ่อแล้ว ขอคุณพ่อช่วยบอกข้อนั้นแก่ผมด้วย?
โย ตํ ๑ วิสฺสาสเย ตาต วิสฺสาสญฺจ ขเมยฺย เต
สุสฺสูสี จ ติติกฺขี จ ตํ ภเชหิ อิโต คโต ฯ
ลูกเอ๋ย ผู้ใดพึงคุ้นเคยกับเจ้า อดทนต่อความวิสาสะของเจ้าได้เป็นผู้ตั้งใจฟังคำพูดของเจ้า และอดทนต่อคำพูดของเจ้าได้ เจ้าไปจากที่นี้แล้วจงคบผู้นั้นเถิด.
ยสฺส กาเยน วาจาย มนสา นตฺถิ ทุกฺกฏํ
อุรสีว ปติฏฺฐาย ตํ ภเชหิ อิโต คโต ฯ
ผู้ใดไม่มีกรรมชั่วด้วยกาย วาจา ใจ เจ้าไปจากที่นี้แล้วจงตั้งตนเหมือนลูกที่เกิดแต่อกของผู้นั้น แล้วจงคบผู้นั้นเถิด.
โย จ ธมฺเมน จรติ จรนฺโตปิ น มญฺญติ
วิสุทฺธการึ สปฺปญฺญํ ตํ ภเชหิ อิโต คโต ฯ
๑ ม. เต ฯ
อนึ่ง ผู้ใดย่อมประพฤติโดยธรรม แม้เมื่อประพฤติอยู่ก็ไม่ถือตัว เจ้าไปจากที่นี้แล้วจงคบผู้นั้นผู้กระทำกรรมอันบริสุทธิ์มีปัญญาเถิด.
หลิทฺทราคํ กปิจิตฺตํ ปุริสํ ราควิราคินํ
ตาทิสํ ตาต มา เสวิ นิมฺมนุสฺสมฺปิ เจ สิยา ฯ
ลูกเอ๋ย เจ้าอย่าคบบุรุษผู้มีจิตกลับกลอกดุจผ้าที่ย้อมด้วยน้ำขมิ้น รักง่ายหน่ายเร็ว ถึงแม้ว่าพื้นชมพูทวีปจะพึงไร้มนุษย์.
อาสีวิสํว กุปฺปิตํ มิฬฺหลิตฺตํ มหาปถํ
อารกา ปริวชฺเชหิ ยานีว วิสมํ ปถํ ฯ
เจ้าจงเว้นคนเช่นนั้นเสียให้ห่างไกล เหมือนบุคคลผู้ละเว้นอสรพิษที่ดุร้าย เหมือนบุคคลผู้ละเว้นหนทางที่เปื้อนคูถ และเหมือนบุคคลผู้ไปด้วยยานละเว้นหนทางขรุขระ ฉะนั้น.
อนตฺถา ตาต วฑฺฒนฺติ พาลํ อจฺจูปเสวโต
มาสฺสุ พาเลน สงฺคจฺฉิ ๑ อมิตฺเตเนว สพฺพทา ฯ
ลูกเอ๋ย ความฉิบหายย่อมเจริญแก่บุคคลผู้คบหาคนพาล เจ้าอย่าสมาคมกับคนพาลเลย การอยู่ร่วมกับคนพาล เป็นทุกข์ทุกเมื่อ ดังอยู่ร่วมกับศัตรู ฉะนั้น.
ตํ ตาหํ ตาต ยาจามิ กรสฺสุ วจนํ มม
มาสฺสุ พาเลน สงฺคจฺฉิ ๑ ทุกฺโข พาเลหิ สงฺคโมติ ฯ
หลิทฺทราคชาตกํ นวมํ ฯ
ลูกเอ๋ย เพราะเหตุนั้น พ่อจึงขอร้องเจ้า ขอเจ้าจงกระทำตามถ้อยคำของพ่อ เจ้าอย่าสมาคมกับคนพาลเลย เพราะการสมาคมกับคนพาลเป็นทุกข์.
จบ หลิททราคชาดกที่ ๙.
End of ๙. หลิททราคชาดก