๕. หริตจชาดก เล่ม ๒๗

สุตเมตํ มหาพฺรเหฺม กาเม ภุญฺชติ หาริโต

กจฺเจตํ วจนํ ตุจฺฉํ กจฺจิ สุทฺโธ อิรียสิ ฯ

ข้าแต่มหาพราหมณ์ โยมได้ยินเขาพูดกันว่า หาริตดาบสบริโภคกาม คำนี้ไม่เป็นจริงกระมัง ท่านยังเป็นผู้บริสุทธิ์อยู่แลหรือ?

เอวเมตํ มหาราช ยถา เต วจนํ สุตํ

กุมฺมคฺคํ ปฏิปนฺโนสฺมิ โมหเนยฺเยสุ มุจฺฉิโต ฯ

๑ ม. เมตฺติ ฯ ๒ ม. อปิ นาม นํ ปสฺเสยฺยุํ ฯ

ขอถวายพระพรมหาบพิตร คำที่พระองค์ทรงสดับมาแล้วอย่างใด คำนั้นก็เป็นจริงอย่างนั้น อาตมภาพเป็นผู้หมกมุ่นอยู่ในอารมณ์อันเป็นที่ตั้งแห่งความหลง เดินทางผิดแล้ว.

อทุ ๑ ปญฺญา กิมตฺถิกา นิปุณา สาธุจินฺตินี ๒

ยาย อุปฺปติตํ ราคํ กึ มโน น วิโนทเย ฯ

ปัญญาอันละเอียด คิดสิ่งที่เป็นประโยชน์ ไม่เป็นเครื่องให้ใจบรรเทาราคะที่เกิดแล้วของท่าน มีไว้เพื่อประโยชน์อะไร?

จตฺตาโรเม มหาราช โลเก อติพลา ภุสา

ราโค โทโส มโท โมโห ยตฺถ ปญฺญา น คาธติ ฯ

ขอถวายพระพรมหาบพิตร กิเลส ๔ อย่างนี้ คือ ราคะ โทสะ โมหะ มทะเป็นของมีกำลังกล้าหยาบคายในโลก เมื่อกิเลสเหล่าใดรึงรัดแล้ว ปัญญาก็ย่อมหยั่งไม่ถึง.

อรหา สีลสมฺปนฺโน สุทฺโธ จรติ หาริโต

เมธาวี ปณฺฑิโต เจว อิติ โน สมฺมโต ภวํ ฯ

โยมได้ยกย่องท่านแล้วว่า หาริตดาบสเป็นพระอรหันต์ สมบูรณ์ด้วยศีล ประพฤติบริสุทธิ์ เป็นบัณฑิต มีปัญญา.

เมธาวินมฺปิ หึสนฺติ อิสิธมฺมคุเณ รตํ

วิตกฺกา ปาปกา ราช สุภา ราคูปสญฺหิตา ฯ

ขอถวายพระพรมหาบพิตร วิตกอันลามก เป็นไปด้วยการยึดถือนิมิตว่างาม ประกอบด้วยราคะ ย่อมเบียดเบียนแม้ผู้มีปัญญายินดีแล้วในคุณธรรมของฤาษี.

อุปฺปนฺโนยํ ๓ สรีรโช ราโค วณฺณวิทูสโน ๔

ตว ตํ ปชห นมตฺถุ ๕ พหุนาสิ เมธาวิ สมฺมโต ฯ

ราคะนี้เกิดขึ้นในสรีระ เกิดขึ้นมาแล้วเป็นของทำลายวรรณะ ท่านจงละราคะนั้นเสีย โยมขอนอบน้อมท่าน ท่านเป็นผู้อันชนหมู่มากยกย่องแล้วว่าเป็นคนมีปัญญา.

เต อนฺธกรเณ ๖ กาเม พหุทุกฺเข มหาวิเส

เตสํ มูลํ คเวสิสฺสํ เฉชฺชํ ๗ ราคํ สพนฺธนํ ฯ

กามเหล่านั้นทำแต่ความมืดให้ มีทุกข์มาก มีพิษใหญ่หลวง อาตมภาพจักค้นหามูลรากแห่งกามเหล่านั้น จักตัดราคะพร้อมทั้งเครื่องผูกเสีย.

อิทํ วตฺวาน หาริโต อิสิ สจฺจปรกฺกโม

กามราคํ วิราเชตฺวา พฺรหฺมโลกูปโค อหูติ ฯ

หริตจชาตกํ ปญฺจมํ ฯ

ครั้นหาริตฤาษีกล่าวอย่างนี้แล้ว มีความบากบั่นอย่างแท้จริง คลายกามราคะได้แล้ว ได้เป็นผู้เข้าถึงพรหมโลก.

จบ หริตจชาดกที่ ๕.