๑. คิชฌชาดก เล่ม ๒๗

ปริสงฺกุปโถ นาม คิชฺฌปโถ ๑ สนนฺตโน

ตตฺราสิ มาตาปิตโร คิชฺโฌ โปเสสิ ชิณฺณเก ฯ

ทางบนคิชฌบรรพตชื่อว่า ปริสังกุปถะ เป็นของเก่าแก่ แร้งเลี้ยงดูมารดาบิดาผู้ชราอยู่ที่ทางนั้น.

เตสํ อชครํ เมทํ อจฺจหาสิ พหุตโส ๒

ปิตา จ ปุตฺตํ อวจ ชานํ อุจฺจํ ปปาตินํ

สุปตฺตํ ปกฺขสมฺปนฺนํ ๓ เตชสึ ทูรคามินํ ฯ

โดยมากไปเที่ยวหามันข้นงูเหลือมมาให้มารดาบิดาเหล่านั้นกิน ฝ่ายบิดารู้ว่าแร้งสุปัตผู้ลูกมีปีกแข็งแล้ว กล้าหาญ มักร่อนขึ้นไปสูง เที่ยวไปไกลๆ จึงได้กล่าวสอนลูกว่า.

ปริปฺลวนฺตํ ปฐวึ ยทา ตาต วิชานหิ

สาคเรน ปริกฺขิตฺตํ จกฺกํว ปริมณฺฑลํ

ตโต ตาต นิวตฺตสฺสุ มาสฺสุ เอตฺโต ปรํ คมิ ฯ

ลูกเอ๋ย เมื่อใด เจ้ารู้ว่าแผ่นดินอันทะเลล้อมรอบ กลมดังกงจักร ลอยอยู่บนน้ำเหมือนใบบัว เมื่อนั้น เจ้าจงกลับเสียจากที่นั้น อย่าบินต่อจากนั้นไปอีกเลย.

อุทปตฺโตสิ ๔ เวเคน พลี ปกฺขี ทิชุตฺตโม

โอโลกยนฺโต วงฺกงฺโค ปพฺพตานิ วนานิ จ ฯ

แร้งสุปัตเป็นสัตว์มีกำลังมาก ปีกแข็ง ร่างกายสมบูรณ์ บินขึ้นไปถึงอากาศเบื้องบนโดยกำลังเร็ว เมื่อเหลียวกลับมาแลดูภูเขา และป่าไม้ทั้งหลาย ฯ

อทฺทส ปฐวึ คิชฺโฌ ยถาสฺสาสิ ปิตุสฺสุตํ

สาคเรน ปริกฺขิตฺตํ จกฺกํว ปริมณฺฑลํ ฯ

ก็ได้แลเห็นแผ่นดินอันทะเลล้อมรอบ กลมดังกงจักร เหมือนกับคำที่ตนได้ฟังมาจากสำนักแร้งผู้บิดา ฉะนั้น.

ตญฺจ โส สมติกฺกมฺม ปรเมว ปวตฺตถ ๕

ตญฺจ วาตสิขา ติกฺขา อจฺจหาสิ พลึ ทิชํ ฯ

แร้งสุปัตนั้น ได้บินล่วงเลยที่นั้นขึ้นไปเบื้องหน้าอีก ยอดลมแรงได้ประหารแร้งสุปัตผู้มีกำลังมากนั้นให้เป็นจุรณ์.

นาสกฺขาติคโต โปโส ปุนเทว นิวตฺติตุํ

ทิโช พฺยสนมาปาทิ เวรพฺภานํ ๖ วสํ คโต ฯ

๑ ม. คิชฺฌปนฺโถ ฯ ๒ สี. ปหุตฺตโต ฯ ม. พหุตฺตโส ฯ ๓ ม. ถามสมฺปนฺนํ ฯ

๔ สี. อุทฺธํ ปตฺโตสิ ฯ ๕ ม. ปรเมวจฺจวตฺตถ ฯ ๖ ม. เวรมฺภานํ ฯ สี. ยุ.

เวรมฺพานํ ฯ

แร้งสุปัตบินเกินไป ไม่สามารถจะกลับจากที่นั้นได้อีก ตกอยู่ในอำนาจของลมเวรัพภาวาต ถึงความพินาศแล้ว.

ตสฺส ปุตฺตา จ ทารา จ เย จญฺเญ อนุชีวิโน

สพฺเพ พฺยสนมาปาทุํ อโนวาทกเร ทิเช ฯ

เมื่อแร้งสุปัตไม่ทำตามโอวาทของบิดา บุตรภรรยา และแร้งอื่นๆ ที่อาศัยเลี้ยงชีพ ก็พากันถึงความพินาศไปด้วยทั้งหมด.

เอวมฺปิ อิธ วุฑฺฒานํ โย วากฺยํ นาวพุชฺฌติ

อติสีมจโร ทิตฺโต คิชฺโฌ วาตีตสาสโน

สพฺเพ พฺยสนํ ปปฺโปนฺติ ๑ อกตฺวา วุฑฺฒสาสนนฺติ ฯ

คิชฺฌชาตกํ ปฐมํ ฯ

แม้ในศาสนานี้ก็เหมือนกัน ภิกษุใดไม่เชื่อถ้อยฟังคำของผู้ใหญ่ ภิกษุนั้นเป็นผู้ชื่อว่าล่วงศาสนา ดุจแร้งล่วงเขตแดน ฉะนั้น ผู้ไม่ทำตามคำสอนของท่านผู้ใหญ่ ย่อมถึงความพินาศทั้งหมด.

จบ คิชฌชาดกที่ ๑.