๕. โคธชาดก เล่ม ๒๗

(พระบรมศาสดาตรัสว่า)

{๕๙๖} [๕๙๖] กระดูกขาของพราหมณ์ก็หัก บริขารที่หาบอยู่ก็พลัดตก สิ่งของ ก็แตกกระจายหมดพราหมณ์ประคองแขนทั้งสองคร่ำครวญอยู่ว่า ‘โธ่เอ๋ย แพะมาฆ่าพรหมจารีได้’(ปริพาชกนั้นคร่ำครวญว่า)

{๕๙๗} [๕๙๗] ผู้ใดสรรเสริญคนที่ไม่ควรบูชา ผู้นั้นจะต้องถูกเขาหํ้าหั่นนอนอยู่ เหมือนเราผู้มีปัญญาทรามถูกแพะชนเอาในวันนี้

๕. โคธชาดก (๓๒๕)

ว่าด้วยฤๅษีกินเหี้ย

(พญาเหี้ยโพธิสัตว์ต่อว่าดาบสว่า)

{๕๙๘} [๕๙๘] ข้าพเจ้าสำคัญว่าท่านเป็นสมณะ จึงได้เข้ามาหาท่านผู้ไม่มีศีล ท่านได้ขว้างข้าพเจ้าด้วยท่อนไม้เหมือนไม่ใช่สมณะ{๕๙๙} [๕๙๙] แน่ะท่านผู้โง่เขลา ประโยชน์อะไรด้วยชฎาแก่ท่าน ประโยชน์ อะไรด้วยหนังเสือแก่ท่านภายในของท่านรกรุงรังท่าน ขัดเกลาแต่ภายนอก(ดาบสได้ฟังดังนั้นจึงกล่าวว่า)

{๖๐๐} [๖๐๐] มาเถอะ เหี้ยเอ๋ย เจ้าจงกลับมากินข้าวสุกแห่งข้าวสาลีก่อนเถิด นํ้ามัน เกลือ และดีปลีของเรามีมาก

(พญาเหี้ยโพธิสัตว์จึงตอบว่า)

{๖๐๑} [๖๐๑] ข้าพเจ้าจะเข้าไปยังจอมปลวกให้ลึกยิ่งขึ้นกว่าชั่วร้อยคน น้ำมันและเกลือของท่านจะมีประโยชน์อะไร ดีปลีก็หาเป็นประโยชน์ เกื้อกูลแก่เราไม่

๖. กักการุชาดก (๓๒๖)

ว่าด้วยผู้ควรประดับดอกฟักทิพย์

(หัวหน้าเทพบุตรโพธิสัตว์กล่าวกะพระราชาผู้ขอดอกไม้ทิพย์ว่า)

{๖๐๒} [๖๐๒] ผู้ใดไม่ลักทรัพย์ด้วยกาย ไม่พูดเท็จด้วยวาจา ได้รับยศแล้ว ไม่มัวเมา ผู้นั้นแลย่อมควรจะได้ประดับดอกฟักทิพย์(เทพบุตรองค์ที่ ๒ กล่าวกะปุโรหิตว่า)

{๖๐๓} [๖๐๓] ผู้ใดแสวงหาทรัพย์โดยชอบธรรมไม่ล่อลวงเอาทรัพย์เขามา ได้โภคทรัพย์แล้วก็ไม่มัวเมาผู้นั้นแลย่อมควรจะได้ประดับ ดอกฟักทิพย์(เทพบุตรองค์ที่ ๓ กล่าวกะปุโรหิตว่า)

{๖๐๔} [๖๐๔] ผู้ใดมีจิตไม่จืดจางเร็ว และมีศรัทธาไม่คลายง่าย ๆ ไม่บริโภคของดี ๆ แต่ผู้เดียว ผู้นั้นแลย่อมควรจะได้ประดับดอกฟักทิพย์(เทพบุตรองค์ที่ ๔ กล่าวกะปุโรหิตว่า)

{๖๐๕} [๖๐๕] ผู้ใดไม่บริภาษสัตบุรุษทั้งต่อหน้าหรือลับหลัง พูดอย่างใด ทำอย่างนั้น ผู้นั้นแลย่อมควรจะได้ประดับดอกฟักทิพย์