เหตุทุกอุปปันนัตติกะ เล่ม ๔๔

เหตุทุกอุปปันนติกะ

(๑. เหตุทุกะ ๑๗. อุปปันนติกะ)

อุปปันนบทปัญหาวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๗๔๙] ๑. อุปปันนธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่อุปปันน-

ธรรมที่เป็นเหตุ ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.

๒. อารัมมณปัจจัย

[๗๕๐] ๑. อุปปันนธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่อุปปันน-ธรรมที่ไม่ใช่เหตุ ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ.

๓. อธิปติปัจจัย

[๗๕๑] ๑. อุปปันนธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่อุปปันน-

ธรรมที่เป็นเหตุ ด้วยอำนาจของอธิปติปัจจัย

มีอย่างเดียว คือที่เป็น สหชาตาธิปติ มี ๓ วาระ ฯลฯ

๔. อุปปันนธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่อุปปันน-ธรรมที่ไม่ใช่เหตุ ด้วยอำนาจของอธิปติปัจจัย

มี ๒ อย่าง คือที่เป็น อารัมมณาธิปติ และ สหชาตาธิปติ มี ๓

วาระ ฯลฯ

๔. สหชาตปัจจัย

[๗๕๒] ๑. อุปปันนธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่อุปปันน-

ธรรมที่เป็นเหตุ ด้วยอำนาจของสหชาตปัจจัย ฯลฯ

ฯลฯ

๗. อุปนิสสยปัจจัย

๑. อุปปันนธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่อุปปันน-

ธรรมที่ไม่ใช่เหตุ ด้วยอำนาจของอุปนิสสยปัจจัย

มี ๒ อย่าง คือที่เป็น อารัมมณูปนิสสยะ และ ปกตูปนิสสยะ

ที่เป็น ปกตูปนิสสยะ ได้แก่

บุคคลเข้าไปอาศัยอุตุที่เกิดขึ้นแล้ว ยังฌานให้เกิดขึ้น ยังวิปัสสนาให้เกิดขึ้น ยังมรรคให้เกิดขึ้น ยังอภิญญาให้เกิดขึ้น ยังสมาบัติให้เกิดขึ้น

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๗๕๓] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ

ในอธิปติปัจจัย มี ๖ วาระ ในสหชาตปัจจัย มี ๙ วาระ ในอัญญมัญญปัจจัยมี ๙ วาระ ในนิสสยปัจจัย มี ๙ วาระ ในอุปนิสสยปัจจัย มี ๓ วาระ ในปุเรชาตปัจจัย มี ๓ วาระ ในปัจฉาชาตปัจจัย มี ๓ วาระ ในกัมมปัจจัยมี ๓ วาระ ในวิปากปัจจัย มี ๙ วาระ ในอาหารปัจจัย มี ๓ วาระ ในอินทริย-ปัจจัย มี ๙ วาระ ในฌานปัจจัย มี ๓ วาระ ในมัคคปัจจัย มี ๙ วาระ ในสัมปยุตตปัจจัย มี ๙ วาระ ในวิปปยุตตปัจจัย มี ๕ วาระ ในอัตถิปัจจัย มี ๙วาระ ในอวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ.

ปัจจนียนัย

การยกปัจจัยในปัจจนียะ

[๗๕๔] ๑. อุปปันนธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่อุปปันน-

ธรรมที่เป็นเหตุ ด้วยอำนาจของสหชาตปัจจัย ฯลฯ

การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ

[๗๕๕] ในนเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ในนอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระฯลฯ

อนุโลมปัจจนียนัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลมปัจจนียะ

[๗๕๖] เพราะเหตุปัจจัย ในนอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ... ฯลฯ

ปัจจนียานุโลมนัย

การนับจำนวนวาระในปัจจนียานุโลม

[๗๕๗] เพราะนเหตุปัจจัย ในอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ... ฯลฯ

อนุโลมนัยก็ดี ปัจจนียนัยก็ดี อนุโลมปัจจนียนัยก็ดี ปัจจนียานุโลม-นัยก็ดี แห่งปัญหาวาระ ในกุสลติกะ ท่านนับไว้อย่างไร พึงนับอย่างนั้น.

ในทุกะนี้ ปฏิจจวาระก็ดี สหชาตวาระก็ดี ปัจจยวาระก็ดี นิสสย-วาระก็ดี สังสัฏฐวาระก็ดี สัมปยุตตวาระก็ดี อุปปันนธรรมก็ดี อุปาทิธรรมก็ดี ไม่มี.

เหตุทุกอุปปันนติกะ จบ

เหตุทุกอตีตติกะ

(๑. เหตุทุกะ ๑๘. อตีตติกะ)

ปัจจุปปันนบทปัญหาวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๗๕๘] ๑. ปัจจุปปันนธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่ปัจจุป-

ปันนธรรมที่เป็นเหตุ ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย มี ๒ วาระ.

๒. อารัมมณปัจจัย

[๗๕๙] ๑. ปัจจุปปันนธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่ปัจจุป-ปันนธรรมที่ไม่ใช่เหตุ ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ.

๓. อธิปติปัจจัย

[๗๖๐] ๑. ปัจจุปปันนธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่ปัจจุป-

ปันนธรรมที่เป็นเหตุ ด้วยอำนาจของอธิปติปัจจัย

มีอย่างเดียว คือที่เป็น สหชาตาธิปติ มี ๓ วาระ (วาระที่ ๑-๒-)

๔. ปัจจุปปันนธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่ปัจจุป-ปันนธรรมที่ไม่ใช่เหตุ ด้วยอำนาจของอธิปติปัจจัย