arnon.worldเข้าสู่ระบบ

พระอภิธรรมปิฎก · ปัฏฐาน

เหตุทุกหินัตติกะ เล่ม ๔๔

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๖๒๕–๖๖๕ (ฉบับหลวง)มี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ

พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ เหตุทุกหินัตติกะ (ฉบับหลวง เล่ม ๔๔ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๔ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๙๐ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๔)

ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๔๔ หน้า ๑๗๒–๑๘๑

หน้า ๑๗๒

{๖๒๓} ในนอารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มี ๓ วาร (ย่อ)

{๖๒๔} ในอารัมมณปัจจัย กับนเหตุปัจจัย ” ๙ ” (ย่อ)

(อนุโลมะก็ดี ปัจจนียะก็ดี อนุโลมปัจจนียะก็ดี ปัจจนียานุโลมะก็ดี แห่งปัญหาวารในกุสลติกะ นับไว้แล้วอย่างไร พึงนับอย่างนั้น)

จบ เหตุทุกปริตตารัมมณติกะ

๑. เหตุทุกะ ๑๔. หีนติกะ

๑. หีนปทะ ๑. ปฏิจจวาร

ปัจจยจตุกกะ - เหตุปัจจัย

{๖๒๕} [๔๐๕] อาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซื่งเป็นธรรมอย่างตํ่า สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นธรรมอย่างต่ำ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วารอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นธรรมอย่างต่ำ สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นธรรมอย่างตํ่า เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วารอาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นธรรมอย่างตํ่า และที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นธรรมอย่างต่ำ สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นธรรมอย่างต่ำ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาร (ย่อ)

{๖๒๖} [๔๐๖] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาร

ในอารัมมณปัจจัย ” ๙ ”

ในอธิปติปัจจัย ” ๙ ”

ในอนันตรปัจจัย ” ๙ ”

ในสมนันตรปัจจัย ” ๙ ”

ในสหชาตปัจจัย ” ๙ ”

หน้า ๑๗๓

ในอัญญมัญญปัจจัย มี ๙ วาร

ในนิสสยปัจจัย ” ๙ ”

ในอุปนิสสยปัจจัย ” ๙ ”

ในปุเรชาตปัจจัย ” ๙ ”

ในอาเสวนปัจจัย ” ๙ ”

ในกัมมปัจจัย ” ๙ ”

ในอาหารปัจจัย ” ๙ ” ...

ในอวิคตปัจจัย ” ๙ ” (ย่อ)

นเหตุปัจจัยและนอธิปติปัจจัย

{๖๒๗} [๔๐๗] อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นธรรมอย่างตํ่า สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นธรรมอย่างตํ่า เกิดขึ้น เพราะนเหตุปัจจัย (๑){๖๒๘} อาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นธรรมอย่างตํ่า สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นธรรมอย่างต่ำ เกิดขึ้น เพราะนอธิปติปัจจัย มี ๓ วารอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นธรรมอย่างตํ่า สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นธรรมอย่างตํ่า เกิดขึ้น เพราะนอธิปติปัจจัย มี ๓ วารอาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นธรรมอย่างตํ่า และที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นธรรมอย่างต่ำ สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นธรรมอย่างตํ่า เกิดขึ้น เพราะนอธิปติปัจจัย มี ๓ วาร (ย่อ)

{๖๒๙} [๔๐๘] ในนเหตุปัจจัย มี ๑ วาร

ในนอธิปติปัจจัย ” ๙ ”

ในนปุเรชาตปัจจัย ” ๙ ”

ในนปัจฉาชาตปัจจัย ” ๙ ”

ในนอาเสวนปัจจัย ” ๙ ”

ในนกัมมปัจจัย ” ๓ ”

หน้า ๑๗๔

ในนวิปากปัจจัย มี ๙ วาร

ในนวิปปยุตตปัจจัย ” ๙ ”

{๖๓๐} ในนอธิปติปัจจัย กับเหตุปัจจัย มี ๙ วาร (ย่อ)

{๖๓๑} ในอารัมมณปัจจัย กับนเหตุปัจจัย ” ๑ ” (ย่อ)

(สหชาตวารก็ดี ปัจจยวารก็ดี นิสสยวารก็ดี สังสัฏฐวารก็ดี สัมปยุตต วารก็ดี พึงให้พิสดารเหมือนกับปฏิจจวาร)

๑. หีนปทะ ๗. ปัญหาวาร

ปัจจยจตุกกะ - เหตวาทิปัจจัย

{๖๓๒} [๔๐๙] สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นธรรมอย่างตํ่า เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นธรรมอย่างตํ่า โดยเหตุปัจจัย มี ๓ วาร{๖๓๓} สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นธรรมอย่างต่ำ เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นธรรมอย่างต่ำ โดยอารัมมณปัจจัย ... เป็นปัจจัยโดยอธิปติ ปัจจัย มี ๒ อย่าง คือ อารัมมณาธิปติปัจจัย สหชาตาธิปติปัจจัย (ย่อ)

{๖๓๔} [๔๑๐] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

ในอารัมมณปัจจัย ” ๙ ”

ในอธิปติปัจจัย ” ๙ ”

ในอนันตรปัจจัย ” ๙ ”

ในสมนันตรปัจจัย ” ๙ ”

ในสหชาตปัจจัย ” ๙ ”

ในอัญญมัญญปัจจัย ” ๙ ”

ในนิสสยปัจจัย ” ๙ ”

ในอุปนิสสยปัจจัย ” ๙ ”

ในอาเสวนปัจจัย ” ๙ ”

หน้า ๑๗๕

ในกัมมปัจจัย มี ๓ วาร

ในอาหารปัจจัย ” ๓ ”

ในอินทริยปัจจัย ” ๓ ”

ในฌานปัจจัย ” ๓ ”

ในมัคคปัจจัย ” ๓ ”

ในสัมปยุตตปัจจัย ” ๙ ” ...

ในอวิคตปัจจัย ” ๙ ” (ย่อ)

ปัจจนียุทธาระ

{๖๓๕} [๔๑๑] สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นธรรมอย่างต่ำ เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นธรรมอย่างตํ่า โดยอารัมมณปัจจัย เป็นปัจจัยโดยสหชาตปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอุปนิสสยปัจจัย (ย่อ)

{๖๓๖} [๔๑๒] ในนเหตุปัจจัย มี ๙ วาร

ในนอารัมมณปัจจัย ” ๙ ” (ย่อ)

{๖๓๗} ในนอารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มี ๓ วาร (ย่อ)

{๖๓๘} ในอารัมมณปัจจัย กับนเหตุปัจจัย ” ๙ ” (ย่อ)

(อนุโลมะก็ดี ปัจจนียะก็ดี อนุโลมปัจจนียะก็ดี ปัจจนียานุโลมะก็ดี แห่งปัญหาวารในกุสลติกะ นับไว้แล้วอย่างไร พึงนับอย่างนั้น)

๒. มัชฌิมปทะ ๑. ปฏิจจวาร

ปัจจยจตุกกะ - เหตุปัจจัย

{๖๓๙} [๔๑๓] อาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นธรรมอย่างปานกลาง สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นธรรมอย่างปานกลาง เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)

หน้า ๑๗๖

{๖๔๐} [๔๑๔] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาร

ในอารัมมณปัจจัย ” ๙ ” …

ในอวิคตปัจจัย ” ๙ ” (ย่อ)

นเหตุปัจจัย

{๖๔๑} [๔๑๕] อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นธรรมอย่างปานกลาง สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นธรรมอย่างปานกลาง เกิดขึ้น เพราะนเหตุปัจจัย (ย่อ)

{๖๔๒} [๔๑๖] ในนเหตุปัจจัย มี ๑ วาร

ในนอารัมมณปัจจัย ” ๓ ”

ในนอธิปติปัจจัย ” ๙ ” ...

ในโนนวิคตปัจจัย ” ๓ ” (ย่อ)

{๖๔๓} ในนอารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มี ๓ วาร (ย่อ)

{๖๔๔} ในอารัมมณปัจจัย กับนเหตุปัจจัย ” ๑ ” (ย่อ)

(สหชาตวารก็ดี ปัจจยวารก็ดี นิสสยวารก็ดี สังสัฏฐวารก็ดี สัมปยุตต วารก็ดี พึงให้พิสดารเหมือนกับปฏิจจวาร)

๒. มัชฌิมปทะ ๗. ปัญหาวาร

ปัจจยจตุกกะ - เหตวาทิปัจจัย

{๖๔๕} [๔๑๗] สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นธรรมอย่างปานกลาง เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นธรรมอย่างปานกลาง โดยเหตุปัจจัย มี ๓ วาร{๖๔๖} สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นธรรมอย่างปานกลาง เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นธรรมอย่างปานกลาง โดยอารัมมณปัจจัย เป็น

หน้า ๑๗๗

ปัจจัยโดยอธิปติปัจจัย มี ๒ อย่าง คือ อารัมมณาธิปติปัจจัย สหชาตา ธิปติปัจจัย (ย่อ)

{๖๔๗} [๔๑๘] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

ในอารัมมณปัจจัย ” ๙ ”

ในอธิปติปัจจัย ” ๙ ”

ในอนันตรปัจจัย ” ๙ ”

ในสมนันตรปัจจัย ” ๙ ” ...

ในกัมมปัจจัย ” ๓ ”

ในวิปากปัจจัย ” ๙ ”

ในอาหารปัจจัย ” ๓ ” ...

ในอวิคตปัจจัย ” ๙ ” (ย่อ)

ปัจจนียุทธาระ

{๖๔๘} [๔๑๙] สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นธรรมอย่างปานกลาง เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นธรรมอย่างปานกลาง โดยอารัมมณปัจจัย เป็นปัจจัยโดยสหชาตปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอุปนิสสยปัจจัย (ย่อ)

{๖๔๙} [๔๒๐] ในนเหตุปัจจัย มี ๙ วาร

ในนอารัมมณปัจจัย ” ๙ ” (ย่อ)

{๖๕๐} ในนอารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มี ๓ วาร (ย่อ)

{๖๕๑} ในอารัมมณปัจจัย กับนเหตุปัจจัย ” ๙ ” (ย่อ)

(อนุโลมะก็ดี ปัจจนียะก็ดี อนุโลมปัจจนียะก็ดี ปัจจนียานุโลมะก็ดี แห่งปัญหาวารในกุสลติกะ นับไว้แล้วอย่างไร พึงนับอย่างนั้น)

หน้า ๑๗๘

๓.ปณีตปทะ ๑. ปฏิจจวาร

ปัจจยจตุกกะ - เหตุปัจจัย

{๖๕๒} [๔๒๑] อาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นธรรมอย่างประณีต สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นธรรมอย่างประณีต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วารอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นธรรมอย่างประณีต สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นธรรมอย่างประณีต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วารอาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นธรรมอย่างประณีต และที่ไม่เป็น เหตุ ซึ่งเป็นธรรมอย่างประณีต สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นธรรมอย่างประณีต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาร (ย่อ)

{๖๕๓} [๔๒๒] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาร

ในอารัมมณปัจจัย ” ๙ ”

ในอธิปติปัจจัย ” ๙ ” ...

ในกัมมปัจจัย ” ๙ ”

ในวิปากปัจจัย ” ๙ ”

ในอาหารปัจจัย ” ๙ ” ..

ในอวิคตปัจจัย ” ๙ ” (ย่อ)

นอธิปติปัจจัย

{๖๕๔} [๔๒๓] อาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นธรรมอย่างประณีต สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นธรรมอย่างประณีต เกิดขึ้น เพราะนอธิปติปัจจัย (ย่อ)

{๖๕๕} [๔๒๔] ในนอธิปติปัจจัย มี ๖ วาร

ในนปุเรชาตปัจจัย ” ๙ ”

ในนปัจฉาชาตปัจจัย ” ๙ ”

หน้า ๑๗๙

ในนอาเสวนปัจจัย มี ๙ วาร

ในนกัมมปัจจัย ” ๓ ”

ในนวิปากปัจจัย ” ๙ ”

ในนวิปปยุตตปัจจัย ” ๙ ” (ย่อ)

{๖๕๖} ในนอธิปติปัจจัย กับเหตุปัจจัย มี ๖ วาร (ย่อ)

{๖๕๗} ในเหตุปัจจัย กับนอธิปติปัจจัย ” ๖ ” (ย่อ)

(สหชาตวารก็ดี ปัจจยวารก็ดี นิสสยวารก็ดี สังสัฏฐวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี พึงให้พิสดารเหมือนกับปฏิจจวาร)

๓.ปณีตปทะ ๗. ปัญหาวาร

ปัจจยจตุกกะ - เหตวาทิปัจจัย

{๖๕๘} [๔๒๕] สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นธรรมอย่างประณีต เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นธรรมอย่างประณีต โดยเหตุปัจจัย มี ๓ วาร{๖๕๙} สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นธรรมอย่างประณีตเป็นปัจจัยแก่ สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นธรรมอย่างประณีต โดยอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาร{๖๖๐} สภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งเป็นธรรมอย่างประณีต เป็นปัจจัยแก่ สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นธรรมอย่างประณีต โดยอธิปติปัจจัย มี ๒ อย่าง คือ อารัมมณาธิปติปัจจัย สหชาตาธิปติปัจจัย มี ๓ วาร (ย่อ)

{๖๖๑} [๔๒๖] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

ในอารัมมณปัจจัย ” ๓ ”

ในอธิปติปัจจัย ” ๖ ”

ในอนันตรปัจจัย ” ๙ ”

ในสมนันตรปัจจัย ” ๙ ”

ในสหชาตปัจจัย ” ๙ ”

หน้า ๑๘๐

ในอัญญมัญญปัจจัย มี ๙ วาร

ในนิสสยปัจจัย ” ๙ ”

ในอุปนิสสยปัจจัย ” ๙ ”

ในกัมมปัจจัย ” ๓ ”

ในวิปากปัจจัย ” ๙ ”

ในอาหารปัจจัย ” ๓ ”

ในอินทริยปัจจัย ” ๙ ”

ในฌานปัจจัย ” ๓ ”

ในมัคคปัจจัย ” ๙ ”

ในสมปยุตต <*> ปัจจัย ” ๙ ”

ในอัตถิปัจจัย ” ๙ ” ...

ในอวิคตปัจจัย ” ๙ ” (ย่อ)

ปัจจนียุทธาระ

{๖๖๒} [๔๒๗] สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นธรรมอย่างประณีต เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นธรรมอย่างประณีต โดยสหชาตปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอุปนิสสยปัจจัย (ย่อ)

{๖๖๓} [๔๒๘] ในนเหตุปัจจัย มี ๙ วาร

ในนอารัมมณปัจจัย ” ๙ ” (ย่อ)

{๖๖๔} ในนอารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มี ๓ วาร (ย่อ)

{๖๖๕} ในอารัมมณปัจจัย กับนเหตุปัจจัย ” ๓ ” (ย่อ)

(อนุโลมะก็ดี ปัจจนียะก็ดี อนุโลมปัจจนียะก็ดี ปัจจนียานุโลมะก็ดี แห่งปัญหาวารในกุสลติกะ นับไว้แล้วอย่างไร พึงนับอย่างนั้น)

จบ เหตุทุกหีนติกะ

เชิงอรรถ (ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙))
  1. <*>สัมปยุตต - ผู้รวบรวม
หน้า ๑๘๑

๑. เหตุทุกะ ๑๕. มิจฉัตตนิยตติกะ

๑. มิจฉัตตนิยตปทะ ๑. ปฏิจจวาร

ปัจจยจตุกกะ - เหตุปัจจัยและอารัมมณปัจจัย

{๖๖๖} [๔๒๙] อาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นมิจฉัตตนิยตะ สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นมิจฉัตตนิยตะเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วารอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นมิจฉัตตนิยตะ สภาวธรรมที่ไม่ เป็นเหตุ ซึ่งเป็นมิจฉัตตนิยตะ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วารอาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นมิจฉัตตนิยตะ และที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นมิจฉัตตนิยตะ สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นมิจฉัตตนิยตะเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาร{๖๖๗} อาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นมิจฉัตตนิยตะ สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นมิจฉัตตนิยตะเกิดขึ้น เพราะอารัมมณปัจจัย (ย่อ)

{๖๖๘} [๔๓๐] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาร

ในอารัมมณปัจจัย ” ๙ ”

ในอธิปติปัจจัย ” ๙ ”

ในอนันตรปัจจัย ” ๙ ”

ในสมนันตรปัจจัย ” ๙ ”

ในสหชาตปัจจัย ” ๙ ”

ในอัญญมัญญปัจจัย ” ๙ ”

ในนิสสยปัจจัย ” ๙ ”

ในอุปนิสสยปัจจัย ” ๙ ”

ในปุเรชาตปัจจัย ” ๙ ”

ในอาเสวนปัจจัย ” ๙ ”

ในกัมมปัจจัย ” ๙ ”

จบ เหตุทุกหินัตติกะ