พระอภิธรรมปิฎก · ปัฏฐาน
เหตุทุกสนิทัสสนสัปปฏิฆัตติกะ เล่ม ๔๔
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๘๖๙–๘๘๘ (ฉบับหลวง)มี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ เหตุทุกสนิทัสสนสัปปฏิฆัตติกะ (ฉบับหลวง เล่ม ๔๔ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๔ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๙๐ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๔)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๔๔ หน้า ๒๒๖–๒๓๓
ปัจจนียุทธาระ
{๘๖๕} [๕๓๙] สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งมีภายนอกเป็นอารมณ์ เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งมีภายนอกเป็นอารมณ์ โดยอารัมมณปัจจัย เป็นปัจจัยโดยสหชาตปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอุปนิสสยปัจจัย (ย่อ)
{๘๖๖} [๕๔๐] ในนเหตุปัจจัย มี ๙ วาร
ในนอารัมมณปัจจัย ” ๙ ” (ย่อ)
{๘๖๗} ในนอารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มี ๓ วาร (ย่อ)
{๘๖๘} ในอารัมมณปัจจัย กับนเหตุปัจจัย ” ๙ ” (ย่อ)
(อนุโลมะก็ดี ปัจจนียะก็ดี อนุโลมปัจจนียะก็ดี ปัจจนียานุโลมะก็ดี แห่งปัญหาวารในกุสลติกะ นับไว้แล้วอย่างไร พึงนับอย่างนั้น)
จบ เหตุทุกอัชฌัตตารัมมณติกะ
๑. เหตุทุกะ ๒๒. สนิทัสสนสัปปฏิฆติกะ
๑. อนิทัสสนสัปปฏิฆปทะ ๑. ปฏิจจวาร
ปัจจยจตุกกะ - เหตวาทิปัจจัย
{๘๖๙} [๕๔๑] อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งเห็นไม่ได้แต่กระทบได้ สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งเห็นไม่ได้แต่กระทบได้ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย เพราะอธิปติปัจจัย เพราะสหชาตปัจจัย เพราะอัญญมัญญปัจจัย เพราะนิสสยปัจจัย เพราะกัมมปัจจจัย เพราะวิปากปัจจัย เพราะอาหารปัจจัย เพราะอินทริยปัจจัย เพราะฌานปัจจัย เพราะมัคคปัจจัย เพราะวิปปยุตตปัจจัย เพราะอัตถิปัจจัย เพราะอวิคตปัจจัย
สุทธนัย
{๘๗๐} [๕๔๒] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาร
ในอธิปติปัจจัย ” ๑ ”
ในสหชาตปัจจัย ” ๑ ”
ในอัญญมัญญปัจจัย ” ๑ ”
ในนิสสยปัจจัย ” ๑ ”
ในกัมมปัจจัย ” ๑ ”
ในวิปากปัจจัย ” ๑ ”
ในอาหารปัจจัย ” ๑ ”
ในอินทริยปัจจัย ” ๑ ”
ในฌานปัจจัย ” ๑ ”
ในมัคคปัจจัย ” ๑ ”
ในวิปปยุตตปัจจัย ” ๑ ”
ในอัตถิปัจจัย ” ๑ ”
ในอวิคตปัจจัย ” ๑ ” (ย่อ)
{๘๗๑} [๕๔๓] ในนเหตุปัจจัย มี ๑ วาร
ในนอารัมมณปัจจัย ” ๑ ”
ในนอธิปติปัจจัย ” ๑ ”
(พึงขยายทุกๆ ปัจจัย) ...
ในโนวิคตปัจจัย ” ๑ ” (ย่อ)
๑. อนิทัสสนสัปปฏิฆปทะ ๗. ปัญหาวาร
ปัจจยจตุกกะ - สหชาตาทิปัจจัย
{๘๗๒} [๕๔๔] สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งเห็นไม่ได้แต่กระทบได้ เป็นปัจจัย
แก่สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งเห็นไม่ได้แต่กระทบได้ โดยสหชาตปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอัญญมัญญปัจจัย เป็นปัจจัยโดยนิสสยปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอัตถิปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอวิคตปัจจัย(ในทุกๆ ปัจจัยมีปัจจัย ละ ๑ วาร)
๒. อนิทัสสนอัปปฏิฆปทะ ๑. ปฏิจจวาร
ปัจจยจตุกกะ - เหตุปัจจัย
{๘๗๓} [๕๔๕] อาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วารอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งเห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งเห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วารอาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ และที่ไม่ เป็นเหตุ ซึ่งเห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเห็นไม่ได้ และกระทบไม่ได้ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาร (ย่อ)
{๘๗๔} [๕๔๖] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาร
ในอารัมมณปัจจัย ” ๙ ” ...
ในกัมมปัจจัย ” ๙ ”
ในวิปากปัจจัย ” ๙ ”
ในอาหารปัจจัย ” ๙ ” ...
ในอวิคตปัจจัย ” ๙ ” (ย่อ)
นเหตุปัจจัยและนอธิปติปัจจัย
{๘๗๕} [๕๔๗] อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งเห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งเห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ เกิดขึ้น เพราะนเหตุปัจจัยอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งเห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ เกิดขึ้น เพราะนเหตุปัจจัย (๒){๘๗๖} อาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งเห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ เกิดขึ้น เพราะนอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาร{๘๗๗} อาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ เกิดขึ้น เพราะนอธิปติปัจจัย (ย่อ)
{๘๗๘} [๕๔๘] ในนเหตุปัจจัย มี ๒ วาร
ในนอารัมมณปัจจัย ” ๓ ”
ในนอธิปติปัจจัย ” ๙ ” ...
ในนปุเรชาตปัจจัย ” ๙ ”
ในนปัจฉาชาตปัจจัย ” ๙ ”
ในนอาเสวนปัจจัย ” ๙ ”
ในนกัมมปัจจัย ” ๓ ”
ในนวิปากปัจจัย ” ๙ ”
ในนอาหารปัจจัย ” ๑ ”
ในนอินทริยปัจจัย ” ๑ ”
ในนฌานปัจจัย ” ๑ ”
ในนมัคคปัจจัย ” ๑ ”
ในนสัมปยุตตปัจจัย ” ๓ ”
ในนวิปปยุตตปัจจัย ” ๙ ”
ในโนนัตถิปัจจัย มี ๓ วาร
ในโนวิคตปัจจัย ” ๓ ” (ย่อ)
{๘๗๙} ในนอารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มี ๓ วาร (ย่อ)
{๘๘๐} ในอารัมมณปัจจัย กับนเหตุปัจจัย ” ๒ ” (ย่อ)
(สหชาตวารก็ดี ปัจจยวารก็ดี นิสสยวารก็ดี สังสัฏฐวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี พึงให้พิสดารเหมือนกับปฏิจจวาร)
๒. อนิทัสสนอัปปฏิฆปทะ ๗. ปัญหาวาร
ปัจจยจตุกกะ - เหตวาทิปัจจัย
{๘๘๑} [๕๔๙] สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ โดยเหตุปัจจัย มี ๓ วาร{๘๘๒} สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ โดยอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาร{๘๘๓} สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้เป็นปัจจัยแก่ สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ โดยอธิปติปัจจัย มี ๒ อย่าง คือ อารัมมณาธิปติปัจจัย สหชาตาธิปติปัจจัย มี ๓ วารสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งเห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งเห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ โดยอธิปติปัจจัย มี ๒ อย่าง คือ อารัมมณาธิปติปัจจัย สหชาตาธิปติปัจจัย มี ๓ วารสภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ และที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งเห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเห็น
ไม่ได้และกระทบไม่ได้ โดยอธิปติปัจจัย มีอย่างเดียว คือ อารัมมณาธิปติปัจจัย มี ๓ วาร (ย่อ)
{๘๘๔} [๕๕๐] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร
ในอารัมมณปัจจัย ” ๙ ”
ในอธิปติปัจจัย ” ๙ ”
ในอนันตรปัจจัย ” ๙ ”
ในสมนันตรปัจจัย ” ๙ ”
ในสหชาตปัจจัย ” ๙ ”
ในอัญญมัญญปัจจัย ” ๙ ”
ในนิสสยปัจจัย ” ๙ ”
ในอุปนิสสยปัจจัย ” ๙ ”
ในปุเรชาตปัจจัย ” ๓ ”
ในปัจฉาชาตปัจจัย ” ๓ ”
ในอาเสวนปัจจัย ” ๙ ”
ในกัมมปัจจัย ” ๓ ”
ในวิปากปัจจัย ” ๙ ”
ในอาหารปัจจัย ” ๓ ”
ในอินทริยปัจจัย ” ๙ ”
ในฌานปัจจัย ” ๓ ”
ในมัคคปัจจัย ” ๙ ”
ในสัมปยุตตปัจจัย ” ๙ ”
ในวิปปยุตตปัจจัย ” ๕ ”
ในอัตถิปัจจัย ” ๙ ”
ในนัตถิปัจจัย ” ๙ ”
ในวิคตปัจจัย ” ๙ ”
ในอวิคตปัจจัย มี ๙ วาร (ย่อ)
ปัจจนียุทธาระ
{๘๘๕} [๕๕๑] สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ โดยอารัมมณปัจจัย เป็นปัจจัยโดยสหชาตปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอุปนิสสยปัจจัย (ย่อ)
{๘๘๖} [๕๕๒] ในนเหตุปัจจัย มี ๙ วาร
ในนอารัมมณปัจจัย ” ๙ ” (ย่อ)
{๘๘๗} ในนอารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มี ๓ วาร (ย่อ)
{๘๘๘} ในอารัมมณปัจจัย กับนเหตุปัจจัย ” ๙ ” (ย่อ)
(อนุโลมะก็ดี ปัจจนียะก็ดี อนุโลมปัจจนียะก็ดี ปัจจนียานุโลมะก็ดี แห่งปัญหาวารในกุสลติกะ นับไว้แล้วอย่างไร พึงนับอย่างนั้น)
จบ เหตุทุกสนิทัสสนสัปปฏิฆติกะ
๒. สเหตุกทุกะ ๑. กุสลติกะ
๑. กุสลปทะ ๑. ปฏิจจวาร
ปัจจยจตุกกะ - เหตุปัจจัยและอารัมมณปัจจัย
{๘๘๙} [๑] อาศัยสภาวธรรมที่มีเหตุซึ่งเป็นกุศล สภาวธรรมที่มีเหตุ ซึ่งเป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย (๑){๘๙๐} อาศัยสภาวธรรมที่มีเหตุ ซึ่งเป็นกุศล สภาวธรรมที่มีเหตุ ซึ่งเป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะอารัมมณปัจจัย (๑) (ย่อ)
{๘๙๑} [๒] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาร
ในอารัมมณปัจจัย ” ๑ ”
ในอธิปติปัจจัย ” ๑ ”
ในอนันตรปัจจัย ” ๑ ”
ในสมนันตรปัจจัย ” ๑ ”
ในสหชาตปัจจัย ” ๑ ”
ในอัญญมัญญปัจจัย ” ๑ ”
ในนิสสยปัจจัย ” ๑ ”
ในอุปนิสสยปัจจัย ” ๑ ”
ในปุเรชาตปัจจัย ” ๑ ”
ในอาเสวนปัจจัย ” ๑ ”
ในกัมมปัจจัย ” ๑ ”
ในอาหารปัจจัย ” ๑ ” ...
ในอวิคตปัจจัย ” ๑ ” (ย่อ)
จบ เหตุทุกสนิทัสสนสัปปฏิฆัตติกะ