พระอภิธรรมปิฎก · ปัฏฐาน
เหตุทุกทัสสเนนปหาตัพพเหตุกัตติกะ เล่ม ๔๔
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๔๐๕–๔๔๒ (ฉบับหลวง)มี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ เหตุทุกทัสสเนนปหาตัพพเหตุกัตติกะ (ฉบับหลวง เล่ม ๔๔ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๔ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๙๐ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๔)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๔๔ หน้า ๑๑๗–๑๒๗
ไม่ใช่โสดาปัตติมรรคและไม่ใช่เบื้องสูง ๓ พึงประหาณ โดยอารัมมณปัจจัย เป็นปัจจัย โดยสหชาตปัจจัย เป็นโดยอุปนิสสยปัจจัย (ย่อ)
{๔๐๒} [๒๘๑] ในนเหตุปัจจัย มี ๙ วาร
ในนอารัมมณปัจจัย ” ๙ ” (ย่อ)
{๔๐๓} ในนอารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มี ๓ วาร (ย่อ)
{๔๐๔} ในอารัมมณปัจจัย กับนเหตุปัจจัย ” ๙ ” (ย่อ)
(อนุโลมะก็ดี ปัจจนียะก็ดี อนุโลมปัจจนียะก็ดี ปัจจนียานุโลมะก็ดี แห่งปัญหาวารในกุลสติกะ นับไว้แล้วอย่างไร พึงนับอย่างนั้น)
จบ เหตุทุกทัสสเนนปหาตัพพติกะ
๑. เหตุทุกะ ๙. ทัสสเนนปหาตัพพเหตุกติกะ
๑. ทัสสเนนปหาตัพพเหตุกปทะ ๑. ปฏิจจวาร
ปัจจยจตุกกะ - เหตุปัจจัย
{๔๐๕} [๒๘๒] อาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งมีเหตุอันโสดาปัตติมรรค พึงประหาณ สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งมีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วารอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งมีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณ สภาวธรรมไม่เป็นเหตุ ซึ่งมีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วารอาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งมีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณ และที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งมีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณ สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งมีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาร (ย่อ)
{๔๐๖} [๒๘๓] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาร
ในอารัมมณปัจจัย ” ๙ ” ...
ในอวิคตปัจจัย ” ๙ ” (ย่อ)
นอธิปติปัจจัย
{๔๐๗} [๒๘๔] อาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งมีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึง ประหาณ สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งมีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณ เกิดขึ้น เพราะนอธิปติปัจจัย (ย่อ)
{๔๐๘} [๒๘๕] ในนอธิปติปัจจัย มี ๙ วาร
ในนปุเรชาตปัจจัย ” ๙ ”
ในนปัจฉาชาตปัจจัย ” ๙ ”
ในนอาเสวนปัจจัย ” ๙ ”
ในนกัมมปัจจัย ” ๓ ”
ในนวิปากปัจจัย ” ๙ ”
ในนวิปปยุตตปัจจัย ” ๙ ” (ย่อ)
{๔๐๙} ในนอธิปติปัจจัย กับเหตุปัจจัย มี ๙ วาร (ย่อ)
{๔๑๐} ในเหตุปัจจัย กับนอธิปติปัจจัย ” ๙ ” (ย่อ)
(สหชาตวารก็ดี ปัจจยวารก็ดี นิสสยวารก็ดี สังสัฏฐวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี พึงให้พิสดารเหมือนกับปฏิจจวาร)
๑. ทัสสเนนปหาตัพพเหตุกปทะ ๗. ปัญหาวาร
ปัจจยจตุกกะ - เหตุปัจจัยและอารัมมณปัจจัย
{๔๑๑} [๒๘๖] สภาาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งมีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณ เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งมีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณ โดยเหตุปัจจัย มี ๓ วาร
{๔๑๒} สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งมีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณ เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งมีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณ โดยอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาร (ย่อ)
{๔๑๓} [๒๘๗] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร
ในอารัมมณปัจจัย ” ๙ ”
ในอธิปติปัจจัย ” ๙ ”
ในอุปนิสสยปัจจัย ” ๙ ”
ในอาเสวนปัจจัย ” ๙ ”
ในกัมมปัจจัย ” ๓ ”
ในอาหารปัจจัย ” ๓ ” ...
ในมัคคปัจจัย ” ๓ ”
ในสัมปยุตตปัจจัย ” ๙ ” ...
ในอวิคตปัจจัย ” ๙ ” (ย่อ)
ปัจจนียุทธาระ
{๔๑๔} [๒๘๘] สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งมีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณ เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งมีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณ โดยอารัมมณปัจจัย เป็นปัจจัยโดยสหชาตปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอุปนิสสยปัจจัย (ย่อ)
{๔๑๕} [๒๘๙] ในนเหตุปัจจัย มี ๙ วาร
ในนอารัมมณปัจจัย ” ๙ ” (ย่อ)
{๔๑๖} ในนอารัมมปัจจัย กันเหตุปัจจัย มี ๓ วาร (ย่อ)
{๔๑๗} ในอารัมมปัจจัย กับนเหตุปัจจัย ” ๙ ” (ย่อ)
(อนุโลมก็ดี ปัจจนียะก็ดี อนุโลมปัจจัยนียะก็ดี ปัจจนียานุโลมะก็ดี แห่งปัญหาวารในกุสลติกะ นับไว้แล้วอย่างไร พึงนับอย่างนั้น)
๒. ภาวนายปหาตัพพเหตุกปทะ ๑. ปฏิจจวาร
ปัจจยจตุกกะ - เหตุปัจจัย
{๔๑๘} [๒๙๐] อาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งมีเหตุอันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งมีเหตุอันมรรคเบื้องสูง ๓ พึง ประหาณ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยมี ๓ วารอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งมีเหตุอันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งมีเหตุอันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
{๔๑๙} [๒๙๑] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาร
ในอารัมมณปัจจัย ” ๙ ”
ในอธิปติปัจจัย ” ๙ ” ...
ในอวิคตปัจจัย ” ๙ ” (ย่อ)
นอธิปติปัจจัย
{๔๒๐} [๒๙๒] อาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งมีเหตุอันมรรคเบื้องสูง ๓ พึง ประหาณ สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งมีเหตุอันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ เกิดขึ้น เพราะนอธิปติปัจจัย มี ๙ วาร (ย่อ)
{๔๒๑} [๒๙๓] ในนอธิปติปัจจัย มี ๙ วาร
ในนปุเรชาตปัจจัย ” ๙ ”
ในนปัจฉาชาตปัจจัย ” ๙ ”
ในนอาเสวนปัจจัย ” ๙ ”
ในนกัมมปัจจัย ” ๓ ”
ในนวิปากปัจจัย ” ๙ ”
ในนวิปปยุตตปัจจัย มี ๙ วาร (ย่อ)
{๔๒๒} ในนอธิปติปัจจัย กับเหตุปัจจัย มี ๙ วาร (ย่อ)
{๔๒๓} ในเหตุปัจจัย กับนอธิปติปัจจัย ” ๙ ” (ย่อ)
(สหชาตวารก็ดี ปัจจยวารก็ดี นิสสยวารก็ดี สังสัฏฐวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี พึงให้พิสดารเหมือนกับปฏิจจวาร)
๒. ภาวนายปหาตัพพเหตุกปทะ ๗. ปัญหาวาร
ปัจจยจตุกกะ - เหตุปัจจัยและอารัมมณปัจจัย
{๔๒๔} [๒๙๔] สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งมีเหตุอันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งมีเหตุอันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ โดยเหตุปัจจัย มี ๓ วาร{๔๒๕} สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งมีเหตุอันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งมีเหตุอันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ โดยอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาร (ย่อ)
{๔๒๖} [๒๙๕] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร
ในอารัมมณปัจจัย ” ๙ ”
ในอธิปติปัจจัย ” ๙ ”
ในอนันตรปัจจัย ” ๙ ”
ในสมนันตรปัจจัย ” ๙ ”
ในสหชาตปัจจัย ” ๙ ”
ในอัญญมัญญปัจจัย ” ๙ ”
ในนิสสยปัจจัย ” ๙ ”
ในอุปนิสสยปัจจัย ” ๙ ”
ในอาเสวนปัจจัย ” ๙ ”
ในกัมมปัจจัย มี ๓ วาร
ในอาหารปัจจัย ” ๓ ” ...
ในมัคคปัจจัย ” ๓ ”
ในสัมปยุตตปัจจัย ” ๙ ” ...
ในอวิคตปัจจัย ” ๙ ” (ย่อ)
ปัจจนียุทธาระ
{๔๒๗} [๒๙๖] สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งมีเหตุอันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งมีเหตุอันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ โดยอารัมมณปัจจัย เป็นปัจจัยโดยสหชาตปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอุปนิสสยปัจจัย (ย่อ)
{๔๒๘} [๒๙๗] ในนเหตุปัจจัย มี ๙ วาร
ในนอารัมมณปัจจัย ” ๙ ” (ย่อ)
{๔๒๙} ในนอารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มี ๓ วาร (ย่อ)
{๔๓๐} ในอารัมมณปัจจัย กับนเหตุปัจจัย ” ๙ ” (ย่อ)
(อนุโลมะก็ดี ปัจจนียะก็ดี อนุโลมปัจจนียะก็ดี ปัจจนียานุโลมะก็ดี แห่งปัญหาวารในกุสลติกะ นับไว้แล้วอย่างไร พึงนับอย่างนั้น)
๓. เนวทัสสเนนนภาวนายปหาตัพพเหตุกปทะ ๑. ปฏิจจวาร
ปัจจยจตุกกะ - เหตุปัจจัย
{๔๓๑} [๒๙๘] อาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งมีเหตุอันไม่ใช่โสดาปัตติมรรค ไม่ใช่มรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งมีเหตุอันไม่ใช่โสดาปัตติมรรคและไม่ใช่มรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
{๔๓๒} [๒๙๙] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาร
ในอารัมมณปัจจัย ” ๙ ” ...
ในอวิคตปัจจัย ” ๙ ” (ย่อ)
นเหตุปัจจัย
{๔๓๓} [๓๐๐] อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งมีเหตุอันไม่ใช่โสดาปัตติ มรรคและไม่ใช่มรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งมีเหตุอันไม่ใช่โสดาปัตติมรรคและไม่ใช่มรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ เกิดขึ้น เพราะนเหตุปัจจัย (ย่อ)
{๔๓๔} [๓๐๑] ในนเหตุปัจจัย มี ๑ วาร
ในนอารัมมณปัจจัย ” ๓ ”
ในนอธิปติปัจจัย ” ๙ ”
ในนอนันตรปัจจัย ” ๓ ”
ในนสมนันตรปัจจัย ” ๓ ”
ในนอัญญมัญญปัจจัย ” ๓ ”
ในนอุปนิสสยปัจจัย ” ๓ ”
ในนปุเรชาตปัจจัย ” ๙ ”
ในนปัจฉาชาตปัจจัย ” ๙ ”
ในนอาเสวนปัจจัย ” ๙ ”
ในนกัมมปัจจัย ” ๓ ”
ในนวิปากปัจจัย ” ๙ ”
ในนอาหารปัจจัย ” ๑ ”
ในนอินทริยปัจจัย ” ๑ ”
ในนฌานปัจจัย ” ๑ ”
ในนมัคคปัจจัย ” ๑ ”
ในนสัมปยุตตปัจจัย มี ๓ วาร
ในนวิปปยุตตปัจจัย ” ๙ ”
ในโนนัตถิปัจจัย ” ๓ ”
ในโนวิคตปัจจัย ” ๓ ” (ย่อ)
{๔๓๕} ในนอารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มี ๓ วาร (ย่อ)
{๔๓๖} ในอารัมมณปัจจัย กับนเหตุปัจจัย ” ๑ ” (ย่อ)
(สหชาตวารก็ดี ปัจจยวารก็ดี นิสสยวารก็ดี สังสัฏฐวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี พึงให้พิสดารเหมือนกับปฏิจจวาร)
๓. เนวทัสสเนนนภาวนายปหาตัพพเหตุกปทะ ๗. ปัญหาวาร
ปัจจยจตุกกะ - เหตุปัจจัย
{๔๓๗} [๓๐๒] สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งมีเหตุอันไม่ใช่โสดาปัตติมรรคและ ไม่ใช่มรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งมี เหตุอันไม่ใช่โสดาปัตติมรรคและไม่ใช่มรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ โดยเหตุปัจจัย มี ๓ วาร (ย่อ)
{๔๓๘} [๓๐๓] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร
ในอารัมมณปัจจัย ” ๙ ”
ในอธิปติปัจจัย ” ๙ ”
ในอนันตรปัจจัย ” ๙ ”
ในสมนันตรปัจจัย ” ๙ ”
ในสหชาตปัจจัย ” ๙ ”
ในอัญญมัญญปัจจัย ” ๙ ”
ในนิสสยปัจจัย ” ๙ ”
ในอุปนิสสยปัจจัย ” ๙ ”
ในปุเรชาตปัจจัย มี ๓ วาร
ในปัจฉาชาตปัจจัย ” ๓ ”
ในอาเสวนปัจจัย ” ๙ ”
ในกัมมปัจจัย ” ๓ ”
ในวิปากปัจจัย ” ๙ ”
ในอาหารปัจจัย ” ๓ ”
ในอินทริยปัจจัย ” ๙ ”
ในฌานปัจจัย ” ๓ ”
ในมัคคปัจจัย ” ๙ ”
ในสัมปยุตตปัจจัย ” ๙ ”
ในวิปปยุตตปัจจัย ” ๕ ”
ในอัตถิปัจจัย ” ๙ ”
ในนัตถิปัจจัย ” ๙ ”
ในวิคตปัจจัย ” ๙ ”
ในอวิคตปัจจัย ” ๙ ” (ย่อ)
ปัจจนียุทธาระ
{๔๓๙} [๓๐๔] สภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งมีเหตุอันไม่ใช่โสดาปัตติมรรคและ ไม่ใช่มรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งมีเหตุอันไม่ใช่โสดาปัตติมรรคและไม่ใช่มรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ โดยอารัมมณปัจจัย เป็นปัจจัยโดยสหชาตปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอุปนิสสยปัจจัย (ย่อ)
{๔๔๐} [๓๐๕] ในนเหตุปัจจัย มี ๙ วาร
ในนอารัมมณปัจจัย ” ๙ ” (ย่อ)
{๔๔๑} ในนอารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มี ๓ วาร (ย่อ)
{๔๔๒} ในอารัมมณปัจจัย กับนเหตุปัจจัย มี ๙ วาร (ย่อ)
(อนุโลมะก็ดี ปัจจนียะก็ดี อนุโลมปัจจนียะก็ดี ปัจจนียานุโลมะก็ดี แห่งปัญหาวารในกุสลติกะ นับไว้แล้วอย่างไร พึงนับอย่างนั้น)
จบ เหตุทุกทัสสเนนปหาตัพพเหตุกติกะ
๑. เหตุทุกะ ๑๐. อาจยคามิติกะ
๑. อาจยคามิปทะ ๑. ปฏิจจวาร
ปัจจยจตุกกะ - เหตุปัจจัย
{๔๔๓} [๓๐๖] อาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นเหตุให้ถึงจุติและปฏิสนธิ สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นเหตุให้ถึงจุติและปฏิสนธิ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วารอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นเหตุให้ถึงจุติและปฏิสนธิ สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นเหตุให้ถึงจุติและปฏิสนธิ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วารอาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นเหตุให้ถึงจุติและปฏิสนธิ และที่ ไม่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นเหตุให้ถึงจุติและปฏิสนธิ สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเป็น เหตุให้ถึงจุติและปฏิสนธิ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาร (ย่อ)
{๔๔๔} [๓๐๗] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาร
ในอารัมมณปัจจัย ” ๙ ”
ในอธิปติปัจจัย ” ๙ ”
ในอนันตรปัจจัย ” ๙ ”
ในสมนันตรปัจจัย ” ๙ ” ...
ในอวิคตปัจจัย ” ๙ ” (ย่อ)
นเหตุปัจจัยและนอธิปติปัจจัย
{๔๔๕} [๓๐๘] อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นเหตุให้ถึงจุติและปฏิสนธิ สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นเหตุให้ถึงจุติและปฏิสนธิ เกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย (๑)
จบ เหตุทุกทัสสเนนปหาตัพพเหตุกัตติกะ