arnon.worldเข้าสู่ระบบ

พระอภิธรรมปิฎก · ปัฏฐาน

อุปาทานอุปาทานิยทุกกุสลัตติกะ เล่ม ๔๔

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๕๘๐–๑๕๘๕ (ฉบับหลวง)มี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ

พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ อุปาทานอุปาทานิยทุกกุสลัตติกะ (ฉบับหลวง เล่ม ๔๔ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๔ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๙๐ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๔)

ฉบับมหามกุฏฯ พิมพ์อรรถกถาไว้ในเล่มเดียวกับพระไตรปิฎก ข้อความในหน้านี้จึงมีอรรถกถาปนอยู่

ไทย (มหามกุฏฯ) เล่ม ๙๐ หน้า ๕๕๒–๕๕๕

หน้า ๕๕๒

อุปาทานอุปาทานิยทุกกุสลติกะ

(๗๒. อุปาทานอุปาทานิยทุกะ ๑. กุสลติกะ)

กุศลบทปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๑๕๘๐] ๑. กุศลธรรมที่เป็นอุปาทานิยธรรม แต่ไม่ใช่อุปาทานธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็นอุปาทานิยธรรม แต่ไม่ใช่อุปาทานธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๕๘๑] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระ

ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ.

ในสหชาตวาระก็ดี ฯลฯ ในปัญหาวาระก็ดี มี ๑ วาระ ทุกปัจจัย

อกุศลบทปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๑๕๘๒] ๑. อกุศลธรรมที่เป็นทั้งอุปาทานธรรม และอุปาทา-นิยธรรม อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นทั้งอุปาทานธรรม และอุปาทานิย-ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ (วาระที่ ๑-๒-๓)

หน้า ๕๕๓

๔. อกุศลธรรมที่เป็นอุปาทานิยธรรม แต่ไม่ใช่

อุปาทานธรรม อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นอุปาทานิยธรรม แต่ไม่ใช่อุปาทานธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ (วาระที่ ๔-๕-๖)

๕. อกุศลธรรมที่เป็นทั้งอุปาทานธรรม และ

อุปาทานิยธรรม อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นทั้งอุปาทานธรรม และอุปาทานิยธรรม และอกุศลธรรมที่เป็นอุปาทานิยธรรม แต่ไม่ใช่อุปาทานธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ (วาระที่ ๗-๘-๙)

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๕๘๓] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ

ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ.

บาลีนี้เหมือนกับอุปาทานทุกอกุศลบท.

สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ ปัญหาวาระก็ดี พึงให้พิสดาร.

อัพยากตบทปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

เหตุปัจจัย

[๑๕๘๔] ๑. อัพยากตธรรมที่เป็นอุปาทานิยธรรม แต่ไม่ใช่

อุปาทานธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นอุปาทานิยธรรม แต่ไม่ใช่อุปาทานธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

หน้า ๕๕๔

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๕๘๕] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระ

ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ.

สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ ปัญหาวาระก็ดี มี ๑ วาระ ทุกปัจจัย.

อุปาทานอุปาทานิยทุกกุสลติกะ จบ

หน้า ๕๕๕

อุปาทานอุปาทานสัมปยุตตทุกกุสลติกะ

(๗๓. อุปทานอุปาทานสัมปยุตตทุกะ ๑ กุสลติกะ)

อกุศลบทปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๑๕๘๖] ๑. อกุศลธรรมที่เป็นทั้งอุปาทานธรรม และอุปาทานสัมปยุตตธรรม อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นทั้งอุปาทานธรรมและอุปาทานสัมปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.

๔. อกุศลธรรมที่เป็นอุปาทานสัมปยุตตธรรม แต่

ไม่ใช่อุปาทานธรรม อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นอุปาทานสัมปยุตตธรรมแต่ไม่ใช่อุปาทานธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.

๗. อกุศลธรรมที่เป็นทั้งอุปาทานธรรม และ

อุปาทานสัมปยุตตธรรม อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นทั้งอุปาทานธรรมและอุปาทานสัมปยุตตธรรม และอกุศลธรรมที่เป็นอุปาทาน-สัมปยุตตธรรม แต่ไม่ใช่อุปาทานธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยมี ๓ วาระ.

จบ อุปาทานอุปาทานิยทุกกุสลัตติกะ