พระอภิธรรมปิฎก · ปัฏฐาน
สาสวทุกกุสลัตติกะ เล่ม ๔๔
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๑๕๘–๑๑๖๙ (ฉบับหลวง)มี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ สาสวทุกกุสลัตติกะ (ฉบับหลวง เล่ม ๔๔ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๔ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๙๐ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๔)
ฉบับมหามกุฏฯ พิมพ์อรรถกถาไว้ในเล่มเดียวกับพระไตรปิฎก ข้อความในหน้านี้จึงมีอรรถกถาปนอยู่
ไทย (มหามกุฏฯ) เล่ม ๙๐ หน้า ๓๘๑–๓๘๖
สาสวทุกกุสลติกะ
(๑๕. สาสวทุกะ ๑. กุสลติกะ)
กุศลบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๑๑๕๘] ๑. กุศลธรรมที่เป็นสาสวธรรม อาศัยกุศลธรรม
ที่เป็นสาสวธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๒. กุศลธรรมที่เป็นอนาสวธรรม อาศัยกุศลธรรม
ที่เป็นอนาสวธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๑๑๕๙] ในเหตุปัจจัย มี ๒ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ
ในอธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๒ วาระ.
ปัจจนียนัย
การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ
[๑๑๖๐] ในนอธิปติปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ ในอาเสวนปัจจัย มี ๑
วาระ ในนวิปปยุตตปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ
ในสหชาตวาระก็ดี ฯลฯ ในสัมปยุตตวาระก็ดี มี ๒ วาระ ทุกปัจจัย.
กุศลบทปัญหาวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๑๑๖๑] ๑. กุศลธรรมที่เป็นสาสวธรรม เป็นปัจจัยแก่กุศล-
ธรรมที่เป็นสาสวธรรม ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย
๒. กุศลธรรมที่เป็นอนาสวธรรม เป็นปัจจัยแก่กุศล-
ธรรมที่เป็นอนาสวธรรม ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๑๑๖๒] ในเหตุปัจจัย มี ๒ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ
ในอธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ในอนันตรปัจจัย มี ๒ วาระ ในอุปนิสสยปัจจัยมี ๔ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๒ วาระ.
อนุโลมนัยก็ดี ปัจจนียนัยก็ดี อนุโลมปัจจนียนัยก็ดี ปัจจนียานุโลม-
นัยก็ดี แห่งปัญหาวาระ ในกุสลติกะ ท่านนับไว้อย่างไร พึงนับอย่างนั้น.
อกุศลบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๑๑๖๓] ๑. อกุศลธรรมที่เป็นสาสวธรรม อาศัยอกุศลธรรม
ที่เป็นสาสวธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๑๑๖๔] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระ
ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ.
ในสหชาตวาระก็ดี ฯลฯ ในปัญหาวาระก็ดี มี ๑ วาระ ทุกปัจจัย.
อัพยากตบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑.เหตุปัจจัย
[๑๑๖๕] ๑. อัพยากตธรรมที่เป็นสาสวธรรม อาศัยอัพยากต-
ธรรมที่เป็นสาสวธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๒. อัพยากตธรรมที่เป็นอนาสวธรรม อาศัยอัพยากต-ธรรมที่เป็นอนาสวธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๓. อัพยากตธรรมที่เป็นสาสวธรรม อาศัยอัพยากต-ธรรมที่เป็นอนาสวธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๔. อัพยากตธรรมที่เป็นสาสวธรรม และอัพยากต-
ธรรมที่เป็นอนาสวธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นอนาสวธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๕. อัพยากตธรรมที่เป็นสาสวธรรม อาศัยอัพยากต-ธรรมที่เป็นสาสวธรรม และอัพยากตธรรมที่เป็นอนาสวธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๑๑๖๖] ในเหตุปัจจัย มี ๕ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ
ในอธิปติปัจจัย มี ๕ วาระ ในวิปากปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี๕ วาระ.
ปัจจนียนัย
การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ
[๑๑๖๗] ในนเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ในนอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระในนอธิปติปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ
สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ สัมปยุตตวาระก็ดี พึงให้พิสดารทุกปัจจัย.
อัพยากตบทปัญหาวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๑๑๖๘] ๑. อัพยากตธรรมที่เป็นสาสวธรรม เป็นปัจจัยแก่
อัพยากตธรรมที่เป็นสาสวธรรม ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย
๒. อัพยากตธรรมที่เป็นอนาสวธรรม เป็นปัจจัยแก่
อัพยากตธรรมที่เป็นอนาสวธรรม ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย ฯลฯ
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๑๑๖๙] ในเหตุปัจจัย มี ๔ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ
ในอธิปติปัจจัย มี ๔ วาระ ในอนันตรปัจจัย มี ๔ วาระ ในสมนันตรปัจจัยมี ๔ วาระ ในสหชาตปัจจัย มี ๕ วาระ ในอัญญมัญญปัจจัย มี ๒ วาระ ในนิสสยปัจจัย มี ๗ วาระ ในอุปนิสสยปัจจัย มี ๔ วาระ ในปุเรชาตปัจจัย มี๒ วาระ ในปัจฉาชาตปัจจัย มี ๒ วาระ ในอาเสวนปัจจัย มี ๑ วาระ ในกัมมปัจจัย มี ๔ วาระ ฯลฯ ในมัคคปัจจัย มี ๔ วาระ ในสัมปยุตตปัจจัย ม๒ วาระ ในวิปปยุตตปัจจัย มี ๓ วาระ ในอวิคตปัจจัย มี ๗ วาระ.
อนุโลมนัยก็ดี ปัจจนียนัยก็ดี อนุโลมปัจจนียนัยก็ดี ปัจจนียานุโลม-นัยก็ดี แห่งปัญหาวาระ ในกุสลติกะ ท่านนับไว้อย่างไร พึงนับอย่างนั้น.
สาสวทุกกุสลติกะ จบ
อาสวสัมปุตตทุกกุศลติกะ
(๑๖. อาสวสัมปยุตตทุกะ ๑. กุสลติกะ)
กุศลบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๑๑๗๐] ๑. กุศลธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตธรรม อาศัยกุศล-ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๑๑๗๑] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระ
ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ.
ในสหชาตวาระก็ดี ฯลฯ ในปัญหาวาระก็ดี มี ๑ วาระ ทุกปัจจัย.
ตัดกุสลทุกะออก เหลือแต่อกุสลทุกะ จะเป็นอย่างไร๑?
อกุศลบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๑๑๗๒] ๑. อกุศลธรรมที่เป็นอาสวสัมปยุตตธรรม อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นอาสวสัมปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยมี ๓ วาระ.
๑. ม. ไม่มี.
จบ สาสวทุกกุสลัตติกะ