พระอภิธรรมปิฎก · ปัฏฐาน
สัญโญชนวิปปยุตตสัญโญชนิยทุกกุสลัตติกะ เล่ม ๔๔
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๒๗๔–๑๒๘๕ (ฉบับหลวง)มี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ สัญโญชนวิปปยุตตสัญโญชนิยทุกกุสลัตติกะ (ฉบับหลวง เล่ม ๔๔ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๔ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๙๐ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๔)
ฉบับมหามกุฏฯ พิมพ์อรรถกถาไว้ในเล่มเดียวกับพระไตรปิฎก ข้อความในหน้านี้จึงมีอรรถกถาปนอยู่
ไทย (มหามกุฏฯ) เล่ม ๙๐ หน้า ๔๒๔–๔๒๙
สัญโญชนวิปปยุตตสัญโญชนิยทุกกุสลติกะ
(๒๕. สัญโญชนวิปปยุตตสัญโญชนิยทุกะ ๑. กุสลติกะ)
กุศลบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๑๒๗๔] ๑. กุศลธรรมที่เป็นสัญโญชนวิปปยุตตสัญโญชนิย-ธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็นสัญโญชนวิปปยุตตสัญโญชนิยธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๒. กุศลธรรมที่เป็นสัญโญชนวิปปยุตตสัญโญชนิย-
ธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็นสัญโญชนวิปปยุตตอสัญโญชนิยธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๑๒๗๕] ในเหตุปัจจัย มี ๒ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ
ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๒ วาระ.
ทุกะนี้เหมือนกับโลกิยะ-โลกุตตรทุกะ ในจูฬันตรทุกะสหชาตวาระก็ดี ฯลฯ ปัญหาวาระก็ดี พึงให้พิสดารทุกปัจจัย.
อกุศลบทปัญหาวาระ
อนุโลมนัย
๑. อารัมมณปัจจัย
[๑๒๗๖] ๑. อกุศลธรรมที่เป็นสัญโญชนวิปปยุตตสัญโญชนิย-ธรรม เป็นปัจจัยแก่อกุศลธรรมที่เป็นสัญโญชนวิปปยุตตสัญโญชนิย-ธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๑๒๗๗] ในอารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระ ในปัจจัยทั้งปวง มี ๑ วาระ.
อัพยากตบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๑๒๗๘] ๑. อัพยากตธรรม ที่เป็นสัญโญชนวิปปยุตตสัญโญ-นิยธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นสัญโญชนวิปปยุตตสัญโญชนิย-ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๒. อัพยากตธรรมที่เป็นสัญโญชนวิปปยุตตอสัญโญ-ชนิยธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นสัญโญชนวิปปยุตตอสัญโญ-ชนิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๓. อัพยากตธรรมที่เป็นสัญโญชนวิปปยุตตสัญโญ-
ชนิยธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นสัญโญชนวิปปยุตตอสัญโญ-ชนิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๔. อัพยากตธรรมที่เป็นสัญโญชนวิปปยุตตสัญโญ-
ชนิยธรรม และอัพยากตธรรมที่เป็นสัญโญชนวิปปยุตตอสัญโญชนิย-ธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นสัญโญชนวิปปยุตตอสัญโญชนิย-ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๕. อัพยากตธรรมที่เป็นสัญโญชนวิปปยุตตสัญโญ-
ชนิยธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นสัญโญชนวิปปยุตตสัญโญชนิย-ธรรม และอัพยากตธรรมที่เป็นสัญโญชนวิปปยุตตอสัญโญชนิยธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๑๒๗๙] ในเหตุปัจจัย มี ๕ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ
ในอธิปติปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ ในอาเสวนปัจจัย มี ๑ วาระ ในกัมมปัจจัยมี ๕ วาระ ในวิปากปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๕ วาระ.
ปัจจนียนัย
การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ
[๑๒๘๐] ในนเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ในนอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ
ในนอธิปติปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ ในนปุเรชาตปัจจัย มี ๔ วาระ ในน
ปัจฉาชาตปัจจัย มี ๕ วาระ ในนอาเสวนปัจจัย มี ๕ วาระ ในนกัมมปัจจัย๑ วาระ ในนวิปากปัจจัย มี ๑ วาระ ในนวิปปยุคตปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ
ในโนวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ.
สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ สัมปยุตตวาระก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาระ.
อัพยากตบทปัญหาวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๑๒๘๑] ๑. อัพยากตธรรมที่เป็นสัญโญชนวิปปยุตตสัญโญ-
ชนิยธรรม เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรมที่เป็นสัญโญชนวิปปยุตต-สัญโญชนิยธรรม ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย ฯลฯ
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๑๒๘๒] ในเหตุปัจจัย มี ๔ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ
ในอธิปติปัจจัย มี ๔ วาระ ในอนันตรปัจจัย มี ๔ วาระ ฯลฯ ในอวิคต-ปัจจัย มี ๗ วาระ.
ปัจจนียนัย
การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ
[๑๒๘๓] ในนเหตุปัจจัย มี ๗ วาระ ในนอารัมมณปัจจัย มี ๗ วาระฯลฯ
อนุโลมปัจจนียนัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลมปัจจนียะ
[๑๒๘๔] เพราะเหตุปัจจัย ในนอารัมมณปัจจัย มี ๔ วาระ... ฯลฯ
ปัจจนียานุโลมนัย
การนับจำนวนวาระในปัจจนียานุโลม
[๑๒๘๕] เพราะนเหตุปัจจัย ในอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ... ฯลฯ
อนุโลมนัยก็ดี ปัจจนียนัยก็ดี อนุโลมปัจจนียนัยก็ดี ปัจจนียานุโลม-นัยก็ดี แห่งปัญหาวาระ ในกุสลติกะ ท่านนับไว้อย่างไร พึงนับอย่างนั้น.
สัญโญชนวิปปยุตตสัญโญชนิยทุกกุสลติกะ จบ
สัญโญชนโคจฉกทุกกุสลติกะ จบ
คันถทุกกุสลติกะ
(๒๖. คันถทุกะ ๑. กุสลติกะ)
กุศลบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๑๒๘๖] ๑. กุศลธรรมที่ไม่ใช่คันถธรรม อาศัยกุศลธรรม
ที่ไม่ใช่คันถธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๑๒๘๗] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระ
ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ.
ในสหชาตวาระก็ดี ในปัญหาวาระก็ดี มี ๑ วาระ ทุกปัจจัย.
อกุศลบทปัญหาวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๑๒๘๘] ๑. อกุศลธรรมที่เป็นคันถธรรม อาศัยอกุศลธรรม
ที่เป็นคันถธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
จบ สัญโญชนวิปปยุตตสัญโญชนิยทุกกุสลัตติกะ