arnon.worldเข้าสู่ระบบ

พระอภิธรรมปิฎก · ปัฏฐาน

สัญโญชนวิปปยุตตสัญโญชนิยทุกกุสลัตติกะ เล่ม ๔๔

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๒๗๔–๑๒๘๕ (ฉบับหลวง)มี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ

พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ สัญโญชนวิปปยุตตสัญโญชนิยทุกกุสลัตติกะ (ฉบับหลวง เล่ม ๔๔ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๔ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๙๐ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๔)

ฉบับมหามกุฏฯ พิมพ์อรรถกถาไว้ในเล่มเดียวกับพระไตรปิฎก ข้อความในหน้านี้จึงมีอรรถกถาปนอยู่

ไทย (มหามกุฏฯ) เล่ม ๙๐ หน้า ๔๒๔–๔๒๙

หน้า ๔๒๔

สัญโญชนวิปปยุตตสัญโญชนิยทุกกุสลติกะ

(๒๕. สัญโญชนวิปปยุตตสัญโญชนิยทุกะ ๑. กุสลติกะ)

กุศลบทปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๑๒๗๔] ๑. กุศลธรรมที่เป็นสัญโญชนวิปปยุตตสัญโญชนิย-ธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็นสัญโญชนวิปปยุตตสัญโญชนิยธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๒. กุศลธรรมที่เป็นสัญโญชนวิปปยุตตสัญโญชนิย-

ธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็นสัญโญชนวิปปยุตตอสัญโญชนิยธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๒๗๕] ในเหตุปัจจัย มี ๒ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ

ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๒ วาระ.

ทุกะนี้เหมือนกับโลกิยะ-โลกุตตรทุกะ ในจูฬันตรทุกะสหชาตวาระก็ดี ฯลฯ ปัญหาวาระก็ดี พึงให้พิสดารทุกปัจจัย.

หน้า ๔๒๕

อกุศลบทปัญหาวาระ

อนุโลมนัย

๑. อารัมมณปัจจัย

[๑๒๗๖] ๑. อกุศลธรรมที่เป็นสัญโญชนวิปปยุตตสัญโญชนิย-ธรรม เป็นปัจจัยแก่อกุศลธรรมที่เป็นสัญโญชนวิปปยุตตสัญโญชนิย-ธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๒๗๗] ในอารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระ ในปัจจัยทั้งปวง มี ๑ วาระ.

อัพยากตบทปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๑๒๗๘] ๑. อัพยากตธรรม ที่เป็นสัญโญชนวิปปยุตตสัญโญ-นิยธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นสัญโญชนวิปปยุตตสัญโญชนิย-ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๒. อัพยากตธรรมที่เป็นสัญโญชนวิปปยุตตอสัญโญ-ชนิยธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นสัญโญชนวิปปยุตตอสัญโญ-ชนิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

หน้า ๔๒๖

๓. อัพยากตธรรมที่เป็นสัญโญชนวิปปยุตตสัญโญ-

ชนิยธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นสัญโญชนวิปปยุตตอสัญโญ-ชนิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๔. อัพยากตธรรมที่เป็นสัญโญชนวิปปยุตตสัญโญ-

ชนิยธรรม และอัพยากตธรรมที่เป็นสัญโญชนวิปปยุตตอสัญโญชนิย-ธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นสัญโญชนวิปปยุตตอสัญโญชนิย-ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๕. อัพยากตธรรมที่เป็นสัญโญชนวิปปยุตตสัญโญ-

ชนิยธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นสัญโญชนวิปปยุตตสัญโญชนิย-ธรรม และอัพยากตธรรมที่เป็นสัญโญชนวิปปยุตตอสัญโญชนิยธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๒๗๙] ในเหตุปัจจัย มี ๕ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ

ในอธิปติปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ ในอาเสวนปัจจัย มี ๑ วาระ ในกัมมปัจจัยมี ๕ วาระ ในวิปากปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๕ วาระ.

ปัจจนียนัย

การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ

[๑๒๘๐] ในนเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ในนอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ

ในนอธิปติปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ ในนปุเรชาตปัจจัย มี ๔ วาระ ในน

หน้า ๔๒๗

ปัจฉาชาตปัจจัย มี ๕ วาระ ในนอาเสวนปัจจัย มี ๕ วาระ ในนกัมมปัจจัย๑ วาระ ในนวิปากปัจจัย มี ๑ วาระ ในนวิปปยุคตปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ

ในโนวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ.

สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ สัมปยุตตวาระก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาระ.

อัพยากตบทปัญหาวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๑๒๘๑] ๑. อัพยากตธรรมที่เป็นสัญโญชนวิปปยุตตสัญโญ-

ชนิยธรรม เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรมที่เป็นสัญโญชนวิปปยุตต-สัญโญชนิยธรรม ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย ฯลฯ

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๒๘๒] ในเหตุปัจจัย มี ๔ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ

ในอธิปติปัจจัย มี ๔ วาระ ในอนันตรปัจจัย มี ๔ วาระ ฯลฯ ในอวิคต-ปัจจัย มี ๗ วาระ.

ปัจจนียนัย

การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ

[๑๒๘๓] ในนเหตุปัจจัย มี ๗ วาระ ในนอารัมมณปัจจัย มี ๗ วาระฯลฯ

หน้า ๔๒๘

อนุโลมปัจจนียนัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลมปัจจนียะ

[๑๒๘๔] เพราะเหตุปัจจัย ในนอารัมมณปัจจัย มี ๔ วาระ... ฯลฯ

ปัจจนียานุโลมนัย

การนับจำนวนวาระในปัจจนียานุโลม

[๑๒๘๕] เพราะนเหตุปัจจัย ในอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ... ฯลฯ

อนุโลมนัยก็ดี ปัจจนียนัยก็ดี อนุโลมปัจจนียนัยก็ดี ปัจจนียานุโลม-นัยก็ดี แห่งปัญหาวาระ ในกุสลติกะ ท่านนับไว้อย่างไร พึงนับอย่างนั้น.

สัญโญชนวิปปยุตตสัญโญชนิยทุกกุสลติกะ จบ

สัญโญชนโคจฉกทุกกุสลติกะ จบ

หน้า ๔๒๙

คันถทุกกุสลติกะ

(๒๖. คันถทุกะ ๑. กุสลติกะ)

กุศลบทปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๑๒๘๖] ๑. กุศลธรรมที่ไม่ใช่คันถธรรม อาศัยกุศลธรรม

ที่ไม่ใช่คันถธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๒๘๗] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระ

ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ.

ในสหชาตวาระก็ดี ในปัญหาวาระก็ดี มี ๑ วาระ ทุกปัจจัย.

อกุศลบทปัญหาวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๑๒๘๘] ๑. อกุศลธรรมที่เป็นคันถธรรม อาศัยอกุศลธรรม

ที่เป็นคันถธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

จบ สัญโญชนวิปปยุตตสัญโญชนิยทุกกุสลัตติกะ