arnon.worldเข้าสู่ระบบ

พระอภิธรรมปิฎก · ปัฏฐาน

ปรามาสปรามัฏฐทุกกุสลัตติกะ เล่ม ๔๔

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๔๐๕–๑๔๑๒ (ฉบับหลวง)มี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ

พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ ปรามาสปรามัฏฐทุกกุสลัตติกะ (ฉบับหลวง เล่ม ๔๔ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๔ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๙๐ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๔)

ฉบับมหามกุฏฯ พิมพ์อรรถกถาไว้ในเล่มเดียวกับพระไตรปิฎก ข้อความในหน้านี้จึงมีอรรถกถาปนอยู่

ไทย (มหามกุฏฯ) เล่ม ๙๐ หน้า ๔๗๒–๔๗๕

หน้า ๔๗๒

ปรามาสปรามัฏฐทุกกุสลติกะ

(๕๓. ปรามาสปรามัฏฐทุกะ ๑. กุสลติกะ)

กุศลบทปฏิจจวาระ

[๑๔๐๕] ๑. กุศลธรรมที่เป็นปรามัฏฐธรรม แต่ไม่ใช่

ปรามาสธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็นปรามัฏฐธรรม แต่ไม่ใช่ปรามาสธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๔๐๖] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระ

ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ.

ในสหชาตวาระก็ดี ฯลฯ ในปัญหาวาระก็ดี มี ๑ วาระ ทุกปัจจัย.

อกุศลบทปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๑๔๐๗] ๑. อกุศลธรรมที่เป็นปรามัฏฐธรรม แต่ไม่ใช่

ปรามาสธรรม อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นทั้งปรามาสธรรม และปรา-มัฏฐธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ.

หน้า ๔๗๓

๒. อกุศลธรรมที่เป็นปรามัฏฐธรรม แต่ไม่ใช่ปรา-

มาสธรรม อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นปรามัฏฐธรรม แต่ไม่ใช่ปรามาส-ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.

๕. อกุศลธรรมที่เป็นปรามัฏฐธรรม แต่ไม่ใช่ปรา-

มาสธรรม อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นทั้งปรามาสธรรม และปรามัฏฐ-ธรรม และอกุศลธรรมที่เป็นปรามัฏฐธรรม แต่ไม่ใช่ปรามาสธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ.

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๔๐๘] ในเหตุปัจจัย มี ๕ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๕ วาระ

ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๕ วาระ.

สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ สัมปยุตตวาระก็ดี พึงให้พิสดาร.

อกุศลบทปัญหาวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๑๔๐๙] ๑. อกุศลธรรมที่เป็นปรามัฏฐธรรม แต่ไม่ใช่ปรา-

มาสธรรม เป็นปัจจัยแก่อกุศลธรรมที่เป็นปรามัฏฐธรรม แต่ไม่ใช่ปรามาสธรรม ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย

หน้า ๔๗๔

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๔๑๐] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ

ในอธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๕ วาระ.

อนุโลมนัยก็ดี ปัจจนียนัยก็ดี อนุโลมปัจจนียนัยก็ดี ปัจจนียานุโลม-นัยก็ดี แห่งปัญหาวาระ ในกุสลติกะ ท่านนับไว้อย่างไร พึงนับอย่างนั้น.

อัพยากตบทปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๑๔๑๑] ๑. อัพยากตธรรมที่เป็นปรมัฏฐธรรม แต่ไม่ใช่

ปรามาสธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นปรามัฏฐธรรม แต่ไม่ใช่ปรามาสธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๔๑๒] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระ

ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ.

ในสหชาตาวาระก็ดี ฯลฯ ในปัญหาวาระก็ดี มี ๑ วาระ ทุกปัจจัย.

ปรามาสปรามัฏฐทุกกุสลติกะ จบ

หน้า ๔๗๕

ปรามาสวิปปยุตตปรามัฏฐทุกกุสลติกะ

(๕๔. ปรามาสวิปปยุตตปรามัฏฐทุกะ ๑. กุสลติกะ)

กุศลบทปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๑๔๑๓] ๑. กุศลธรรมที่เป็นปรามาสวิปปยุตตปรามัฏฐธรรมอาศัยกุศลธรรมที่เป็นปรามาสวิปปยุตตปรามัฏฐธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๒. กุศลธรรมที่เป็นปรามาสวิปปยุตตอปรามัฏฐธรรมอาศัยกุศลธรรมที่เป็นปรามาสวิปปยุตตอปรามัฏฐธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๔๑๔] ในเหตุปัจจัย มี ๒ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ

ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๒ วาระ.

เหมือนกับโลกิยโลกุตตรทุกะ.

สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ ปัญหาวาระก็ดี พึงให้พิสดาร.

จบ ปรามาสปรามัฏฐทุกกุสลัตติกะ