พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน · อุปาทานทุกะ
สังสัฏฐวาร เล่ม ๔๓
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๔๐๓–๔๐๖ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๓/๔ ในอุปาทานทุกะมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๔ อุปาทานทุกะ สังสัฏฐวาร (ฉบับหลวง เล่ม ๔๓ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๓ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๘๙ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๓)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๔๓ หน้า ๓๒๒–๓๒๓
๖๙. อุปาทานทุกะ ๕. สังสัฏฐวาร
๑. ปัจจยานุโลมาทิปัจจัย
{๔๐๓} [๑๕] สภาวธรรมที่เป็นอุปาทานระคนกับสภาวธรรมที่เป็น อุปาทานเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย คือ กามุปาทานระคนกับทิฏฐุปาทาน เกิดขึ้น ทิฏฐุปาทานระคนกับกามุปาทานเกิดขึ้น (พึงผูกให้เป็นจักรนัย พึงขยายวารทั้ง ๙ อย่างนี้)
{๔๐๔} ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาร
ในอารัมมณปัจจัย " ๙ "
ในอธิปติปัจจัย " ๙ "
(ในทุก ๆ ปัจจัยมีปัจจัยละ ๙ วาร)
ในวิปากปัจจัย มี ๑ วาร ...
ในวิคตปัจจัย " ๙ "
ในอวิคตปัจจัย " ๙ "
จบ อนุโลม
[๑๖] สภาวธรรมที่ไม่เป็นอุปาทานระคนกับสภาวธรรมที่ไม่เป็น อุปาทานเกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ ระคนกับขันธ์ ๑ ที่ไม่เป็น อุปาทานซึ่งเป็นอเหตุกะเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ ... ในอเหตุกปฏิสนธิขณะ ... โมหะที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉา ที่สหรคตด้วยอุทธัจจะระคนกับขันธ์ที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉา ที่สหรคตด้วยอุทธัจจะเกิดขึ้น
{๔๐๖} ในนเหตุปัจจัย มี ๑ วาร
ในนอธิปติปัจจัย " ๙ "
ในนปุเรชาตปัจจัย " ๙ "
ในนปัจฉาชาตปัจจัย " ๙ "
ในนอาเสวนปัจจัย มี ๙ วาร
ในนกัมมปัจจัย " ๓ "
ในนวิปากปัจจัย " ๙ "
ในนฌานปัจจัย " ๑ "
ในนมัคคปัจจัย " ๑ "
ในนวิปปยุตตปัจจัย " ๙ "
จบ ปัจจนียะ
(การนับ ๒ วารนอกนี้ก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี พึงทำอย่างนี้)
๖๙. อุปาทานทุกะ ๗. ปัญหาวาร
๑. ปัจจยานุโลม ๑. วิภังควาร
เหตุปัจจัย
{๔๐๗} [๑๗] สภาวธรรมที่เป็นอุปาทานเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็น อุปาทานโดยเหตุปัจจัย คือ สภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งเป็นอุปาทานเป็นปัจจัย แก่สัมปยุตตอุปาทานทั้งหลายโดยเหตุปัจจัย (พึงทำตามมูลบท) สภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งเป็นอุปาทานเป็นปัจจัยแก่สัมปยุตตขันธ์ทั้งหลายและจิตตสมุฏฐานโดยเหตุปัจจัย (พึงทำตามมูลบท) สภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งเป็นอุปาทาน เป็นปัจจัยแก่สัมปยุตตขันธ์ทั้งหลาย สภาวธรรมที่เป็นอุปาทานและจิตตสมุฏฐานรูปโดยเหตุปัจจัย (๓)
[๑๘] สภาวธรรมที่ไม่เป็นอุปาทานเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่เป็น อุปาทานโดยเหตุปัจจัย คือ สภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นอุปาทานเป็น ปัจจัยแก่สัมปยุตตขันธ์ทั้งหลายและจิตตสมุฏฐานรูปโดยเหตุปัจจัย ใน ปฏิสนธิขณะ ... (๑)
จบ สังสัฏฐวาร