สังสัฏฐวาร เล่ม ๔๓

ในนอินทริยปัจจัย มี ๑ วาร

ในนฌานปัจจัย " ๙ "

ในนมัคคปัจจัย " ๙ "

ในนสัมปยุตตปัจจัย " ๙ "

ในนวิปปยุตตปัจจัย " ๕ "

ในโนนัตถิปัจจัย " ๙ "

ในโนวิคตปัจจัย " ๙ "

(การนับ ๒ วารนอกนี้ก็ดี นิสสยวารก็ดี พึงทำอย่างนี้)

๖๖. อัชฌัตติกทุกะ ๕. สังสัฏฐวาร

๑. ปัจจยานุโลมาทิปัจจัย

{๒๗๑} [๓๓๙] สภาวธรรมที่เป็นภายนอกระคนกับสภาวธรรมที่เป็นภายใน เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ สัมปยุตตขันธ์ทั้งหลายระคนกับจิตเกิดขึ้น ในปฏิสนธิขณะ สัมปยุตตขันธ์ทั้งหลายระคนกับจิตเกิดขึ้น … (๑)สภาวธรรมที่เป็นภายนอกระคนกับสภาวธรรมที่เป็นภายนอกเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๒ ระคนกับขันธ์ ๑ ที่เป็นภายนอกเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๑ ระคนกับขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... ในปฏิสนธิขณะ ...

สภาวธรรมที่เป็นภายในระคนกับสภาวธรรมที่เป็นภายนอกเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย คือ จิตที่ระคนกับขันธ์ที่เป็นภายนอกเกิดขึ้น ... ใน ปฏิสนธิขณะ ...

สภาวธรรมที่เป็นภายในและที่เป็นภายนอกระคนกับสภาวธรรมที่เป็น ภายนอกเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๒ และจิตระคนกับขันธ์ ๑ ที่ เป็นภายนอกเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๑ ระคนกับขันธ์ ๒ เกิดขึ้น … ในปฏิสนธิขณะ … (๓)

สภาวธรรมที่เป็นภายนอกระคนกับสภาวธรรมที่เป็นภายในและที่เป็น ภายนอกเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๒ ระคนกับขันธ์ ๑ ที่เป็น ภายนอกและจิตเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๑ ระคนกับขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... ในปฏิสนธิขณะ ... (ย่อ)

ในเหตุปัจจัย มี ๕ วาร

ในอารัมมณปัจจัย " ๕ "

ในอธิปติปัจจัย " ๕ "

(ในทุก ๆ ปัจจัยมีปัจจัยละ ๕ วาร)

ในอวิคตปัจจัย มี ๕ วาร

จบ อนุโลม

{๒๗๓} สภาวธรรมที่เป็นภายนอกระคนกับสภาวธรรมที่เป็นภายในเกิดขึ้น เพราะนเหตุปัจจัย (พึงทำให้เป็น ๕ วารอย่างนี้ โมหะมีเพียง ๓ วารเท่านั้น)

{๒๗๔} ในนเหตุปัจจัย มี ๕ วาร

ในนอธิปติปัจจัย " ๕ "

ในนปุเรชาตปัจจัย " ๕ "

ในนปัจฉาชาตปัจจัย " ๕ "

ในนอาเสวนปัจจัย " ๕ "

ในนกัมมปัจจัย " ๓ "

ในนวิปากปัจจัย " ๕ "

ในนฌานปัจจัย " ๕ "

ในนมัคคปัจจัย " ๕ "

ในนวิปปยุตตปัจจัย " ๕ "

จบ ปัจจนียะ

(การนับ ๒ วารนอกนี้ก็ดี สัมปยุตตวารก็ดีพึงทำอย่างนี้)

๖๖. อัชฌัตติกทุกะ ๗. ปัญหาวาร

๑. ปัจจยานุโลม ๑. วิภังควาร

เหตุปัจจัย

{๒๗๕} [๓๔๐] สภาวธรรมที่เป็นภายนอกเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็น ภายนอกโดยเหตุปัจจัย คือ สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นภายนอกเป็น ปัจจัยแก่สัมปยุตตขันธ์ทั้งหลายและจิตตสมุฏฐานรูปโดยเหตุปัจจัย ในปฏิสนธิขณะ สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นภายนอกเป็นปัจจัยแก่สัมปยุตต ขันธ์และกฏัตตารูปทั้งหลายที่เป็นภายนอกโดยเหตุปัจจัย (๑)สภาวธรรมที่เป็นภายนอกเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นภายในโดย เหตุปัจจัย คือ สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นภายนอกเป็นปัจจัยแก่จิตโดย เหตุปัจจัย ในปฏิสนธิขณะ สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นภายนอกเป็น ปัจจัยแก่จิตและกฏัตตารูปทั้งหลายที่เป็นภายในโดยเหตุปัจจัย (๒)

สภาวธรรมที่เป็นภายนอกเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นภายในและที่ เป็นภายนอกโดยเหตุปัจจัย คือ สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นภายนอก เป็นปัจจัยแก่สัมปยุตตขันธ์ทั้งหลายจิตและจิตตสมุฏฐานรูปโดยเหตุปัจจัย ใน ปฏิสนธิขณะ สภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งเป็นภายนอกเป็นปัจจัยแก่สัมปยุตต ขันธ์ทั้งหลายจิตและกฏัตตารูปทั้งหลายที่เป็นภายในและที่เป็นภายนอกโดย เหตุปัจจัย (๓)

อารัมมณปัจจัย

{๒๗๖} [๓๔๑] สภาวธรรมที่เป็นภายในเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นภายใน โดยอารัมมณปัจจัย คือ เพราะปรารภจิต จิตจึงเกิดขึ้น (พึงถามถึงมูลบท) เพราะปรารภจิต ขันธ์ที่เป็นภายนอกจึงเกิดขึ้น (พึงถามถึงมูลบท) เพราะ ปรารภจิต จิตและสัมปยุตตขันธ์ทั้งหลายจึงเกิดขึ้น (๓)