สังสัฏฐวาร เล่ม ๔๓

อชฺฌตฺติกํ ธมฺมํ สํสฏฺโฐ พาหิโร ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: จิตฺตํ สํสฏฺฐา สมฺปยุตฺตกา ขนฺธา ปฏิสนฺธิกฺขเณ จิตฺตํ สํสฏฺฐา สมฺปยุตฺตกา ขนฺธา ฯ พาหิรํ ธมฺมํ สํสฏฺโฐ พาหิโร ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: พาหิรํ เอกํ ขนฺธํ สํสฏฺฐา เทฺว ขนฺธา เทฺว ขนฺเธ ... ปฏิสนฺธิกฺขเณ ฯเปฯ พาหิรํ ธมฺมํ สํสฏฺโฐ อชฺฌตฺติโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: พาหิเร ขนฺเธ สํสฏฺฐํ จิตฺตํ ปฏิสนฺธิกฺขเณ ฯเปฯ พาหิรํ ธมฺมํ สํสฏฺโฐ อชฺฌตฺติโก จ พาหิโร จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: พาหิรํ เอกํ ขนฺธํ สํสฏฺฐา เทฺว ขนฺธา จิตฺตญฺจ เทฺว ขนฺเธ ... ปฏิสนฺธิกฺขเณ ฯเปฯ อชฺฌตฺติกญฺจ พาหิรญฺจ ธมฺมํ สํสฏฺโฐ พาหิโร ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: พาหิรํ เอกํ ขนฺธญฺจ จิตฺตญฺจ สํสฏฺฐา เทฺว ขนฺธา เทฺว ขนฺเธ ... ปฏิสนฺธิกฺขเณ ฯเปฯ สงฺขิตฺตํ ฯ

พาหิรธรรม คลุกเคล้ากับอัชฌัตติกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยคือ สัมปยุตตขันธ์ทั้งหลาย คลุกเคล้ากับจิต

ในปฏิสนธิขณะ สัมปยุตตขันธ์ทั้งหลาย คลุกเคล้ากับจิต.

พาหิรธรรม คลุกเคล้ากับพาหิรธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยคือ ขันธ์ ๒ คลุกเคล้ากับขันธ์ ๑ ที่เป็นพาหิรธรรม ขันธ์ ๒ ฯลฯ ในปฏิสนธิขณะ ฯลฯ

อัชฌัตติกธรรม คลุกเคล้ากับพาหิรธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยคือ จิตคลุกเคล้ากับขันธ์ ๑ ที่เป็นพาหิรธรรม ในปฏิสนธิขณะ ฯลฯ

อัชฌัตติกธรรม และพาหิรธรรม คลุกเคล้ากับพาหิรธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

คือ ขันธ์ ๒ และจิตคลุกเคล้ากับขันธ์ ๑ ที่เป็นพาหิรธรรมขันธ์ ๒ ฯลฯ ในปฏิสนธิขณะ ฯลฯ

พาหิรธรรม คลุกเคล้ากับอัชฌัตติกธรรม และพาหิรธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

คือ ขันธ์ ๒ คลุกเคล้ากับขันธ์ ๑ ที่เป็นพาหิรธรรม และจิต ขันธ์ ๒ ฯลฯ ในปฏิสนธิขณะ ฯลฯ.

ฯลฯ

เหตุยา ปญฺจ อารมฺมเณ ปญฺจ อธิปติยา ปญฺจ สพฺพตฺถ ปญฺจ อวิคเต ปญฺจ ฯ

ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๕

ในอารัมมณปัจจัย มี " ๕

ในอธิปติปัจจัย มี " ๕

ในปัจจัยทั้งปวง มี " ๕

ในอวิคตปัจจัย มี " ๕

อชฺฌตฺติกํ ธมฺมํ สํสฏฺโฐ พาหิโร ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นเหตุปจฺจยา: เอวํ ปญฺจ กาตพฺพา ตีณิเยว โมโห ฯ

พาหิรธรรม คลุกเคล้ากับอัชฌัตติกธรรม เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะเหตุปัจจัยพึงทำหัวข้อปัจจัย ๕ อย่างนี้ มี ๓ นัย เหมือนกับ โมหะ.

นเหตุยา ปญฺจ นอธิปติยา ปญฺจ นปุเรชาเต ปญฺจ นปจฺฉาชาเต ปญฺจ นอาเสวเน ปญฺจ นกมฺเม ตีณิ นวิปาเก ปญฺจ นฌาเน ปญฺจ นมคฺเค ปญฺจ นสมฺปยุตฺเต ปญฺจ นวิปฺปยุตฺเต ปญฺจ ฯ เอวํ อิตเร เทฺว คณนาปิ สมฺปยุตฺตวาโรปิ กาตพฺพา ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๕

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มี " ๕

ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปุเรชาตปัจจัย มี " ๕

ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปัจฉาชาตปัจจัย มี " ๕

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อาเสวนปัจจัย มี " ๕

ในปัจจัยที่ไม่ใช่กัมมปัจจัย มี " ๓

ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปากปัจจัย มี " ๕

ในปัจจัยที่ไม่ใช่ฌานปัจจัย มี " ๕

ในปัจจัยที่ไม่ใช่มัคคปัจจัย มี " ๕

ในปัจจัยที่ไม่ใช่สัมปยุตตปัจจัย มี " ๕

ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปปยุตตปัจจัย มี " ๕.

การนับทั้งสอง นอกจากนี้ก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี พึงกระทำอย่างนี้.