พระอภิธรรมปิฎก · วรรคที่ ๒๓
ราคปฏิรูปกาทิกถา เล่ม ๓๗
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๘๙๒ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๔/๖ ในวรรคที่ ๒๓มี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระอภิธรรมปิฎก กถาวัตถุ วรรคที่ ๒๓ ราคปฏิรูปกาทิกถา (ฉบับหลวง เล่ม ๓๗ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓๗ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๘๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓๗)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๓๗ หน้า ๑๐๑๙–๑๐๒๐
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
[๙๑๔] ส. พระโพธิสัตว์อุทิศศาสดาอื่นเพราะเหตุทำตามความปรารถนาในความเป็นใหญ่หรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. คำว่า “พระโพธิสัตว์อุทิศศาสดาอื่นเพราะเหตุทำตามความปรารถนาในความเป็นใหญ่” ดังนี้ มีพระสูตรอยู่จริงหรือ ?
ป. ไม่มี
ส. หากคำว่า “พระโพธิสัตว์อุทิศศาสดาอื่นเพราะเหตุทำตามความปรารถนาในความเป็นใหญ่” ดังนี้ ไม่มีพระสูตรอยู่จริง ท่านก็ไม่ควรยอมรับว่า “พระโพธิสัตว์อุทิศศาสดาอื่นเพราะเหตุทำตามความปรารถนาในความเป็นใหญ่”
จบ อิสสริยกามการิกากถา
(๒๒๕) ๘. ราคปฏิรูปกาทิกถา
ว่าด้วยเรื่องสภาวธรรมที่เทียบเทียมกัน
{๑๘๙๒} [๙๑๕] สกวาทีถามว่า สภาวธรรมมิใช่ราคะแต่เทียบด้วยราคะมีอยู่หรือ ?
- ๑ปรวาที ในกถานี้หมายถึงพวกภิกษุนิกายอันธกะ ซึ่งมีความเห็นว่า สภาวธรรมที่เทียบเทียมกันน<*> มีลักษณะคล้ายกัน หรือปลอมปนกันมีอยู่ เช่นเห็นเมตตา กรุณา และมุทิตาเป็นราคะปลอม เห็นอิสสา มัจฉริยะ กุกกุจจะเป็นโทสะปลอม เห็นหสิตุปปาทจิตเป็นโมหะปลอม เห็นการข่มเหล่าบุคคลผู้เก้อยาก การอนุเคราะห์เหล่าภิกษุผู้เคร่งศีล การตำหนิคนชั่ว การสรรเสริญคนดี วาทะว่าคนถ่อยของท่านพระปิลินทวัจฉะ เป็นต้น ว่าเป็นกิเลสปลอม (อภิ.ปญฺจ.อ. ๓๒๔)
- กัน - ผู้รวบรวม
ส. สภาวธรรมมิใช่ผัสสะแต่เทียบด้วยผัสสะ สภาวธรรมมิใช่เวทนาแต่เทียบด้วยเวทนา สภาวธรรมมิใช่สัญญาแต่เทียบด้วยสัญญา สภาวธรรมมิใช่เจตนาแต่เทียบด้วยเจตนา สภาวธรรมมิใช่จิตแต่เทียบด้วยจิต สภาวธรรมมิใช่ศรัทธาแต่เทียบด้วยศรัทธา สภาวธรรมมิใช่วิริยะแต่เทียบด้วยวิริยะ สภาวธรรมมิใช่สติแต่เทียบด้วยสติ สภาวธรรมมิใช่สมาธิแต่เทียบด้วยสมาธิ สภาวธรรมมิใช่ปัญญาแต่เทียบด้วยปัญญามีอยู่หรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
[๙๑๖] ส. สภาวธรรมมิใช่โทสะแต่เทียบด้วยโทสะ สภาวธรรมมิใช่โมหะแต่เทียบด้วยโมหะ สภาวธรรมมิใช่กิเลสแต่เทียบด้วยกิเลสมีอยู่หรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. สภาวธรรมมิใช่ผัสสะแต่เทียบด้วยผัสสะ ... สภาวธรรมมิใช่ปัญญาแต่เทียบด้วยปัญญามีอยู่หรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
จบ ราคปฏิรูปกาทิกถา
(๒๒๖) ๙. อปรินิปผันนกถา
ว่าด้วยเรื่องสภาวธรรมที่เป็นอปรินิปผันนะ
{๑๘๙๓} [๙๑๗] สกวาทีถามว่า รูปเป็นอปรินิปผันนะหรือ ?
- ๑ปรวาที ในกถานี้หมายถึงพวกภิกษนิกายอุดตราปถกะบางพวกและนิกายเหตุวาท ซึ่งมีความเห็นว่า ทุกข์เท่านั้นเป็นปรินิปผันนะ คือเป็นสภาวะที่สำเร็จตายตัว สำเร็จมาจากเหตุ ถูกกำหนดให้ เปลี่ยนแปลงไม่ได้ ส่วนสภาวธรรมคือขันธ์ อายตนะ ธาตุ และอินทรีย์ที่เหลือจัดเป็นอปรินิปผันนะคือเป็นสภาวะที่ไม่สำเร็จตายตัว ไม่สำเร็จมาจากเหตุ (อภิ.ปญฺจ.อ. ๓๒๕)
จบ ราคปฏิรูปกาทิกถา