arnon.worldเข้าสู่ระบบ

พระอภิธรรมปิฎก · วรรคที่ ๑๗

นวัตตัพพัง สังโฆ ทักขิณัง วิโสเธตีติกถา เล่ม ๓๗

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๗๑๓–๑๗๑๗ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๗/๑๑ ในวรรคที่ ๑๗มี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ

๑๗. สตฺตรสมวคฺค

(๑๗๒) ๗. นวตฺตพฺพํสํโฆทกฺขิณํวิโสเธตีติกถา

๗. นวัตตัพพังสังโฆทักขิณังวิโสเธตีติกถา (๑๗๒)

ว่าด้วยไม่ควรยอมรับว่าพระสงฆ์ทำทักษิณาให้หมดจด

พระอภิธรรมปิฎก กถาวัตถุ วรรคที่ ๑๗ นวัตตัพพัง สังโฆ ทักขิณัง วิโสเธตีติกถา (ฉบับหลวง เล่ม ๓๗ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓๗ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๘๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓๗)

บาลี (มหาจุฬาฯ) เล่ม ๓๗ หน้า ๔๕๘–๔๕๘ · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒) เล่ม ๓๗ หน้า ๘๒๘–๘๒๙

บาลี (มหาจุฬาฯ)

*น วตฺตพฺพํ “สํโฆ ทกฺขิณํ วิโสเธตี”ติ? อามนฺตา. นนุ สํโฆ อาหุเนยฺโย ปาหุเนยฺโย ทกฺขิเณยฺโย อญฺชลิกรณีโย อนุตฺตรํ ปุญฺญกฺเขตฺตํ โลกสฺสาติ? อามนฺตา. หญฺจิ สํโฆ อาหุเนยฺโย ฯเปฯ อนุตฺตรํ ปุญฺญกฺเขตฺตํ โลกสฺส. เตน วต เร วตฺตพฺเพ “สํโฆ ทกฺขิณํ วิโสเธตี”ติ.

*น วตฺตพฺพํ “สํโฆ ทกฺขิณํ วิโสเธตี”ติ? อามนฺตา. นนุ จตฺตาโร ปุริสยุคา อฏฺฐ ปุริสปุคฺคลา ทกฺขิเณยฺยา วุตฺตา ภควตาติ? อามนฺตา. หญฺจิ จตฺตาโร ปุริสยุคา อฏฺฐ ปุริสปุคฺคลา ทกฺขิเณยฺยา วุตฺตา ภควตา. เตน วต เร วตฺตพฺเพ “สํโฆ ทกฺขิณํ วิโสเธตี”ติ.

*น วตฺตพฺพํ “สํโฆ ทกฺขิณํ วิโสเธตี”ติ? อามนฺตา. นนุ อตฺถิ เกจิ สํฆสฺส ทานํ ทตฺวา ทกฺขิณํ อาราเธนฺตีติ? อามนฺตา. หญฺจิ อตฺถิ เกจิ สํฆสฺส ทานํ ทตฺวา ทกฺขิณํ อาราเธนฺติ. เตน วต เร วตฺตพฺเพ “สํโฆ ทกฺขิณํ วิโสเธตี”ติ.

*นนุ อตฺถิ เกจิ สํฆสฺส จีวรํ ทตฺวา ฯเปฯ ปิณฺฑปาตํ ทตฺวา ฯเปฯ เสนาสนํ ทตฺวา ฯเปฯ คิลานปจฺจยเภสชฺชปริกฺขารํ ทตฺวา ฯเปฯ ขาทนียํ ทตฺวา ฯเปฯ โภชนียํ ทตฺวา ฯเปฯ ปานียํ ทตฺวา ทกฺขิณํ อาราเธนฺตีติ? อามนฺตา. หญฺจิ อตฺถิ เกจิ สํฆสฺส ปานียํ ทตฺวา ทกฺขิณํ อาราเธนฺติ. เตน วต เร วตฺตพฺเพ “สํโฆ ทกฺขิณํ วิโสเธตี”ติ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

สก. ท่านไม่ยอมรับว่า “พระสงฆ์ทำทักษิณาให้หมดจดได้” ใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. พระสงฆ์เป็นผู้ควรแก่ของที่เขานำมาถวาย ควรแก่ของต้อนรับ ควรแก่ ทักษิณา ควรแก่การทำอัญชลี เป็นเนื้อนาบุญอันยอดเยี่ยมของโลกมิใช่หรือปร. ใช่

สก. หากพระสงฆ์เป็นผู้ควรแก่ของที่เขานำมาถวาย ฯลฯ เป็นเนื้อนาบุญ อันยอดเยี่ยมของโลก ดังนั้น ท่านจึงควรยอมรับว่า “พระสงฆ์ทำทักษิณาให้หมด จดได้”สก. ท่านไม่ยอมรับว่า “พระสงฆ์ทำทักษิณาให้หมดจดได้” ใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. อริยบุคคล ๔ คู่ คือ ๘ บุคคล พระผู้มีพระภาคตรัสว่า เป็นผู้ควร แก่ทักษิณามิใช่หรือ

ปร. ใช่

สก. หากอริยบุคคล ๔ คู่ คือ ๘ บุคคล พระผู้มีพระภาคตรัสว่า เป็นผู้ ควรแก่ทักษิณา ดังนั้น ท่านจึงควรยอมรับว่า “พระสงฆ์ทำทักษิณาให้หมดจดได้”สก. ท่านไม่ยอมรับว่า “พระสงฆ์ทำทักษิณาให้หมดจดได้” ใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. บุคคลบางพวกที่ถวายทานแด่พระสงฆ์แล้วให้ทักษิณาบริบูรณ์มีอยู่ มิใช่หรือ

ปร. ใช่

สก. หากบุคคลบางพวกที่ถวายทานแด่พระสงฆ์แล้วให้ทักษิณาบริบูรณ์มีอยู่ ดังนั้น ท่านจึงควรยอมรับว่า “พระสงฆ์ทำทักษิณาให้หมดจดได้”สก. บุคคลบางพวกที่ถวายจีวร ฯลฯ บิณฑบาต ฯลฯ เสนาสนะ ฯลฯ คิลานปัจจัยเภสัชบริขาร ฯลฯ ของเคี้ยว ฯลฯ ของบริโภค ฯลฯ น้ำดื่มแด่พระ สงฆ์แล้วให้ทักษิณาบริบูรณ์มีอยู่ใช่ไหมปร. ใช่

สก. หากบุคคลบางพวกที่ถวายน้ำดื่มแด่พระสงฆ์แล้วให้ทักษิณาบริบูรณ์มีอยู่ ดังนั้น ท่านจึงควรยอมรับว่า “พระสงฆ์ทำทักษิณาให้หมดจดได้”

เชิงอรรถ (ไทย (มหาจุฬาฯ ๒))
  1. ๑ให้หมดจดได้ ในที่นี้หมายถึงทำให้มีผลมาก คือ ทำของที่น้อยให้มีผลมาก ทำของที่มากให้มีผลมากยิ่งขึ้น (อภิ.ปญฺจ.อ. ๗๙๓-๗๙๔/๒๙๔)
  2. ๒ปร. หมายถึงภิกษุในนิกายเวตุลลกะ (อภิ.ปญฺจ.อ. ๗๙๓-๗๙๔/๒๙๔)
  3. ๓เพราะมีความเห็นว่า มรรคและผลเท่านั้นชื่อว่าสงฆ์ มรรคและผลเหล่านั้น ไม่สามารถทำทักษิณาให้ หมดจดได้ ดังนั้น จึงไม่ควรกล่าวว่า พระสงฆ์ทำทักษิณาให้หมดจดได้ (อภิ.ปญฺจ.อ. ๗๙๓-๗๙๔/๒๙๔)
บาลี (มหาจุฬาฯ)

*สโฆ ทกฺขิณํ วิโสเธตีติ? อามนฺตา. มคฺโค วิโสเธติ ผลํ วิโสเธตีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ นวตฺตพฺพํสํโฆทกฺขิณํวิโสเธตีติกถา นิฏฺฐิตา.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ปร. พระสงฆ์ทำทักษิณาให้หมดจดได้ใช่ไหม

สก. ใช่

ปร. มรรคทำทักษิณาให้หมดจดได้ ผลก็ทำทักษิณาให้หมดจดได้ใช่ไหม

สก. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

นวัตตัพพังสังโฆทักขิณังวิโสเธตีติกถา จบ

จบ นวัตตัพพัง สังโฆ ทักขิณัง วิโสเธตีติกถา