arnon.worldเข้าสู่ระบบ

พระอภิธรรมปิฎก · วรรคที่ ๑๗

นวัตตัพพัง สังโฆ ทักขิณัง ปฏิคคัณหาตีติกถา เล่ม ๓๗

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๗๐๘–๑๗๑๒ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๖/๑๑ ในวรรคที่ ๑๗มี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ

_______

๑๗. สตฺตรสมวคฺค

(๑๗๑) ๖. นวตฺตพฺพํสํโฆทกฺขิณํปฏิคฺคณฺหาตีติกถา

๖. นวัตตัพพังสังโฆทักขิณังปฏิคคัณหาตีติกถา (๑๗๑)

ว่าด้วยไม่ควรยอมรับว่าพระสงฆ์รับทักษิณา

พระอภิธรรมปิฎก กถาวัตถุ วรรคที่ ๑๗ นวัตตัพพัง สังโฆ ทักขิณัง ปฏิคคัณหาตีติกถา (ฉบับหลวง เล่ม ๓๗ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓๗ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๘๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓๗)

บาลี (มหาจุฬาฯ) เล่ม ๓๗ หน้า ๔๕๖–๔๕๗ · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒) เล่ม ๓๗ หน้า ๘๒๖–๘๒๗

บาลี (มหาจุฬาฯ)

*น วตฺตพฺพํ “สํโฆ ทกฺขิณํ ปฏิคฺคณฺหาตี”ติ? อามนฺตา. นนุ สํโฆ อาหุเนยฺโย ปาหุเนยฺโย ทกฺขิเณยฺโย อญฺชลิกรณีโย อนุตฺตรํ ปุญฺญกฺเขตฺตํ โลกสฺสาติ? อามนฺตา. หญฺจิ สํโฆ อาหุเนยฺโย ปาหุเนยฺโย ทกฺขิเณยฺโย อญฺชลิกรณีโย อนุตฺตรํ ปุญฺญกฺเขตฺตํ โลกสฺส. เตน วต เร วตฺตพฺเพ “สํโฆ ทกฺขิณํ ปฏิคฺคณฺหาตี”ติ.

*น วตฺตพฺพํ “สํโฆ ทกฺขิณํ ปฏิคฺคณฺหาตี”ติ? อามนฺตา. นนุ จตฺตาโร ปุริสยุคา อฏฺฐ ปุริสปุคฺคลา ทกฺขิเณยฺยา วุตฺตา ภควตาติ? อามนฺตา. หญฺจิ จตฺตาโร ปุริสยุคา อฏฺฐ ปุริสปุคฺคลา ทกฺขิเณยฺยา วุตฺตา ภควตา. เตน วต เร วตฺตพฺเพ “สํโฆ ทกฺขิณํ ปฏิคฺคณฺหาตี”ติ.

*น วตฺตพฺพํ “สํโฆ ทกฺขิณํ ปฏิคฺคณฺหาตี”ติ? อามนฺตา. นนุ อตฺถิ เกจิ สํฆสฺส ทานํ เทนฺตีติ? อามนฺตา. หญฺจิ อตฺถิ เกจิ สํฆสฺส ทานํ เทนฺติ, เตน วต เร วตฺตพฺเพ “สํโฆ ทกฺขิณํ ปฏิคฺคณฺหาตี”ติ. นนุ อตฺถิ เกจิ สํฆสฺส จีวรํ เทนฺติ ฯเปฯ ปิณฺฑปาตํ เทนฺติ ฯเปฯ เสนาสนํ เทนฺติ ฯเปฯ คิลานปจฺจยเภสชฺชปริกฺขารํ เทนฺติ ฯเปฯ ขาทนียํ เทนฺติ ฯเปฯ โภชนียํ เทนฺติ ฯเปฯ ปานียํ เทนฺตีติ? อามนฺตา. หญฺจิ อตฺถิ เกจิ สํฆสฺส ปานียํ เทนฺติ. เตน วต เร วตฺตพฺเพ “สํโฆ ทกฺขิณํ ปฏิคฺคณฺหาตี”ติ.

*น วตฺตพฺพํ “สํโฆ ทกฺขิณํ ปฏิคฺคณฺหาตี”ติ? อามนฺตา. นนุ วุตฺตํ ภควตา:-

อาหุตึ ชาตเวโทว มหาเมฆํว เมทนี

สํโฆ สมาธิสมฺปนฺโน ปฏิคฺคณฺหาติ ทกฺขิณนฺติ.

อตฺเถว สุตฺตนฺโตติ? อามนฺตา. เตน หิ สํโฆ ทกฺขิณํ ปฏิคฺคณฺหาตีติ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

สก. ท่านไม่ยอมรับว่า “พระสงฆ์รับทักษิณาได้” ใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. พระสงฆ์เป็นผู้ควรแก่ของที่เขานำมาถวาย ควรแก่ของต้อนรับ ควรแก่ ทักษิณา ควรแก่การทำอัญชลี เป็นเนื้อนาบุญอันยอดเยี่ยมของโลกใช่ไหมปร. ใช่

สก. หากพระสงฆ์เป็นผู้ควรแก่ของที่เขานำมาถวาย ควรแก่ของต้อนรับ ควรแก่ทักษิณา ควรแก่การทำอัญชลี เป็นเนื้อนาบุญอันยอดเยี่ยมของโลก ดังนั้น ท่านจึงควรยอมรับว่า “พระสงฆ์รับทักษิณาได้”สก. ท่านไม่ยอมรับว่า “พระสงฆ์รับทักษิณาได้” ใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. อริยบุคคล ๔ คู่ คือ ๘ บุคคล พระผู้มีพระภาคตรัสว่า เป็นผู้ควร แก่ทักษิณามิใช่หรือ

ปร. ใช่

สก. หากอริยบุคคล ๔ คู่ คือ ๘ บุคคล พระผู้มีพระภาคตรัสว่า เป็นผู้ ควรแก่ทักษิณา ดังนั้น ท่านจึงควรยอมรับว่า “พระสงฆ์รับทักษิณาได้”สก. ท่านไม่ยอมรับว่า “พระสงฆ์รับทักษิณาได้” ใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. บุคคลบางพวกที่ถวายทานแด่พระสงฆ์มีอยู่มิใช่หรือ

ปร. ใช่

สก. หากบุคคลบางพวกที่ถวายทานแด่พระสงฆ์มีอยู่ ดังนั้น ท่านจึงควร ยอมรับว่า “พระสงฆ์รับทักษิณาได้”

สก. บุคคลบางพวกที่ถวายจีวร ฯลฯ บิณฑบาต ฯลฯ เสนาสนะ ฯลฯ คิลานปัจจัยเภสัชบริขาร ฯลฯ ของเคี้ยว ฯลฯ ของบริโภค ฯลฯ น้ำดื่มแด่ พระสงฆ์มีอยู่มิใช่หรือปร. ใช่

สก. หากบุคคลบางพวกที่ถวายน้ำดื่มแด่พระสงฆ์มีอยู่ ดังนั้น ท่านจึงควร ยอมรับว่า “พระสงฆ์รับทักษิณาได้”

สก. ท่านไม่ยอมรับว่า “พระสงฆ์รับทักษิณาได้” ใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. พระสูตรที่พระผู้มีพระภาคตรัสไว้ว่า

“พระสงฆ์ผู้ถึงพร้อมด้วยสมาธิย่อมรับทักษิณาได้

เหมือนไฟรับการบูชา เหมือนแผ่นดินรับน้ำฝนจากเมฆ”

มีอยู่จริงมิใช่หรือ

ปร. ใช่

สก. ดังนั้น พระสงฆ์จึงรับทักษิณาได้

เชิงอรรถ (ไทย (มหาจุฬาฯ ๒))
  1. ๑ปร. หมายถึงภิกษุในนิกายเวตุลลกะ (มหาปุญญวาที) (อภิ.ปญฺจ.อ. ๗๙๑-๗๙๒/๒๙๓-๒๙๔)
  2. ๒เพราะมีความเห็นว่า ว่าโดยปรมัตถ์ มรรคและผลเท่านั้นชื่อว่าสงฆ์ ขึ้นชื่อว่าสงฆ์อื่นไปจากมรรคและผล ย่อมไม่มี มรรคและผลย่อมรับอะไร ๆ ไม่ได้ ดังนั้น จึงไม่ควรกล่าวว่า พระสงฆ์รับทักษิณาได้ (อภิ.ปญฺจ.อ. ๗๙๑-๗๙๒/๒๙๓-๒๙๔)
บาลี (มหาจุฬาฯ)

*สํโฆ ทกฺขิณํ ปฏิคฺคณฺหาตีติ? อามนฺตา. มคฺโค ปฏิคฺคณฺหาติ, ผลํ ปฏิคฺคณฺหาตีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ นวตฺตพฺพํสํโฆทกฺขิณํ ปฏิคฺคณฺหาตีติกถา นิฏฺฐิตา.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ปร. พระสงฆ์รับทักษิณาได้ใช่ไหม

สก. ใช่

ปร. มรรครับได้ ผลก็รับได้ใช่ไหม

สก. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

นวัตตัพพังสังโฆทักขิณังปฏิคคัณหาตีติกถา จบ

จบ นวัตตัพพัง สังโฆ ทักขิณัง ปฏิคคัณหาตีติกถา