๒. ทุติยกัสสปสูตร เล่ม ๑๕

๒. ทุติยกัสสปสูตร

[๒๒๓]. . . อารามของท่านอนาถบิณฑิกเศรษฐี กรุงสาวัตถี. . .

กัสสปเทวบุตร ยืนอยู่ ณ ที่ควรส่วนข้างหนึ่งแล้ว ได้กล่าวคาถานี้ ในสำนักพระผู้มีพระภาคเจ้าว่า

ภิกษุพึงเป็นผู้เพ่งพินิจ มีจิตหลุดพ้น

แล้ว พึงหวังธรรมอันไม่เป็นที่เกิดขึ้นแห่ง

หฤทัย อนึ่ง ภิกษุผู้มุ่งต่อพระอรหัตนั้น

พึงรู้ความเกิดขึ้น และความเสื่อมไปแห่ง

โลก พึงมีใจดี อันตัณหาและทิฎฐิไม่อิง

อาศัยแล้ว.

อรรถกถาทุติยกัสสปสูตร

พึงทราบวินิจฉัยในกัสสปสูตรที่ ๒ ต่อไป :-

บทว่า ฌายี ได้แก่เป็นผู้เพ่งพินิจ ด้วยฌานทั้ง ๒ [คืออารัมมณู-ปนิชฌาน และ ลักขณูปนิชฌาน]. บทว่า วิมุตฺตจิตฺโต ได้แก่มีจิตหลุดพ้นแล้วด้วยกัมมัฏฐาน. บทว่า หทยสฺสานุปฺปตฺตึ ได้แก่ พระอรหัต.

บทว่า โลกสฺส ได้แก่ สังขารโลก. บทว่า อนิสฺสิโต ได้แก่ ผู้อันตัณหาและทิฐิไม่อิงอาศัยแล้ว อีกอย่างหนึ่ง ไม่อิงอาศัยตัณหาและทิฐิ. บทว่าตทานิสํโส ได้แก่ ผู้มุ่งต่อพระอรหัต. ท่านอธิบายว่า ภิกษุผู้มุ่งต่อพระ-

อรหัต เมื่อปรารถนาพระอรหัต พึงเป็นผู้เพ่งพินิจ พึงมีจิตหลุดพ้น พึงทราบความเกิด และความดับไปแห่งโลกแล้ว ไม่มีตัณหาและทิฐิอาศัยแล้ว.

ก็ตันติธรรม ธรรมที่เป็นแบบแผน เป็นบุพภาคส่วนเบื้องต้นแห่งธรรมทั้งปวงในพระศาสนาแล.

จบอรรถกถากัสสปสูตรที่ ๒

๓. มาฆสูตร

[๒๒๔]. . . อารามของท่านอนาถบิณฑิกเศรษฐี กรุงสาวัตถีครั้งนั้นมาฆเทวบุตร เมื่อสิ้นราตรีปฐมยามแล้ว มีวรรณะอันงามยิ่งนัก ทำพระวิหารเชตวันทั้งสิ้นให้สว่าง เข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถวายบังคมแล้ว ได้ยืนอยู่ณ ที่ควรส่วนข้างหนึ่ง

[๒๒๕] มาฆเทวบุตรได้ทูลถามพระผู้มีพระภาคเจ้าด้วยคาถาว่า

บุคคลฆ่าอะไร จึงจะอยู่เป็นสุข ฆ่า

อะไร จึงจะไม่เศร้าโศก ข้าแต่พระโคดม

พระองค์ทรงชอบการฆ่าธรรมอะไร ซึ่ง

เป็นธรรมอันเอก.

[๒๒๖] พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสตอบว่า

บุคคลฆ่าความโกรธแล้ว ย่อมอยู่

เป็นสุข ฆ่าความโกรธแล้ว ย่อมไม่เศร้า

โศก ดูก่อนท้าววัตรภู พระอริยะทั้งหลาย

สรรเสริญการฆ่าความโกรธ ซึ่งมีรากเป็น

พิษ มียอดหวาน ด้วยว่า บุคคลฆ่าความ

โกรธนั้นได้แล้วย่อมไม่เศร้าโศก.